Son günlerde fon vurgunu ile Türkiye çalkalanıyor. Uluslararası bir krize dönüşen bu büyük soygun tartışıladursun, kamuoyunda öfkeye neden olan bir başka olay daha patlak verdi: Merkezi yönetimin övünç kaynağı olan Yap-İşlet-Devret sistemiyle hayata geçirilen otoyollar ve ödenmeyen geçiş ücretleri nedeniyle başlatılan icra takipleri…

Fon vurgununun biraz gölgesinde kalsa da burada da büyük mağduriyetler yaşanıyor ve göz göre göre yurttaşın cebine el uzatılmış durumda.

Önce telefonunuza bir mesaj geliyor; borcunuzun olduğu, hesaplarınızın bloke edileceği belirtiliyor. Bahsedilen rakamlar bir yemek parası, belki bir tık daha fazlası. Siz bu işte bir yanlışlık olduğunu, geçiş anında HGS bakiyenizin yeterli olduğunu ya da sonradan hesabınıza para yatırdığınızı düşünüyorsunuz. Kaldı ki bakiye yetersiz olsa bile 15 günlük bir mühlet verildiğini ve bu sürede bilgilendirilmeniz gerektiğini biliyorsunuz. Ama oluşturulan sistem öyle işlemiyor; borcunuzu ödemediğiniz gerekçesiyle dosyanızın bir avukatlık şirketine devredildiği bildiriliyor.

TEPKİLER BÜYÜYÜNCE BAKAN URALOĞLU AÇIKLAMASI

Yurttaşlar panikle çözüm aramaya koyuluyor ama muhatap yok. Sosyal medyaya baktıklarında ise kendileri gibi binlerce mağdur olduğunu görüyorlar. Tepkiler büyüyüp muhalefet de konuyu gündeme taşıyınca, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’na sorular yöneltilmeye başlanıyor. Sayın Bakan bir süre sessizliğini koruyor; belli ki konuya dair bilgi toplamaya ve bu trajikomik durumu nasıl izah edeceğini düşünmeye çalışıyor. Belki başka bir ülkede istifaya sürükleyecek bu vahim olayla ilgili bir basın toplantısı düzenlemek yerine, sosyal medya hesabından açıklama yapmayı tercih ediyor.

İVEDİLİKLE SORULARIN CEVAPLANMASI GEREKİYOR

Bakan, özel otoyol şirketlerinin avukatlık ve icra uygulamalarının durdurulduğunu, yasal mevzuat tamamlanana kadar vatandaşa icra takibi yapılmayacağını duyurdu. Açıklamanın satır arasında ise icra takiplerinin toplam geçişlerin yalnızca yüzde 0,43'ünü oluşturduğu bilgisi yer aldı. İlk bakışta küçük bir oran gibi görünüyor. Ama bir yüzdenin küçük olması, arkasındaki insan sayısının az olduğu anlamına gelmiyor. İYİ Parti Sözcüsü Buğra Kavuncu bu hesabı yaptı: 2025'teki 585 milyon HGS geçişinin yüzde 0,43'ü yaklaşık 2,5 milyon; 1,12 milyar genel geçişin yüzde 0,43'ü ise 4,8 milyon dosyaya denk geliyor. Burada çok fazla bilinmeyen var ve kafalardaki soru işaretlerinin giderilmesi gerekiyor. ‘Tüm geçişler’ hangi dönemi kapsıyor? Kaç dosya açıldı, kaç kişi etkilendi, toplam kaç liralık alacak talep edildi? Bu soruların bir an önce yanıtlanması şart.

İCRA GÖNDEREN AVUKATLAR KİM?

Büyük rahatsızlık uyandıran bir diğer konu ise icra dosyalarını takip eden avukatlar meselesi. Fon vurgunu patlak vermişken, birçok bürokrat ve iş insanı tutuklanmışken, yurttaşlar büyük bir sinir harbi içindeyken öfkeyi katlayan yeni detaylar ortaya çıktı. HGS tartışmasına, fon soruşturmasında adı sıkça geçen eski BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun oğlu da dahil oldu. CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç'tan dikkat çeken bir açıklama geldi; Kılıç, bir haciz ihbarnamesinde avukat olarak Halit Buğra Kavcıoğlu'nun adının yer aldığını söyledi. Basında ayrıca eski Bakan Lütfi Elvan'ın oğlunun da bir otoyolun icra dosyalarında vekil olduğu yazıldı. Birçok eski bakan ve bürokratın yakınlarının bu icra sistemine dahil olduğu haberlere yansıdı. Hatta Kuzey Marmara Otoyolu'nun kendi faaliyet raporunda, eski Ulaştırma Bakanı Mehmet Cahit Turhan şirketin Genel Müdürü olarak yer alıyor.

Tabii ki bir avukatın adının icra dosyasında geçmesi anormal gelmeyebilir ama bu kadarı da tesadüf ya da liyakat ile açıklanamaz. Otoyollar bir kamu hizmetidir, geçiş ücretleri de devlet garantisiyle işleyen bir düzenin parçasıdır. Zaten yap-işlet-devret sistemi ile yurttaşın sırtına büyük bir yük biniyor; üstelik sürücüler geçiş yaptıklarında parasını da ödüyor. Tüm bunların üzerine bir de eski siyasetçi ve bürokrat yakınlarının yer aldığı bu icra sistemi patlak verdi.

İcra takiplerini geçici olarak durdurmak, bana yangını tükürerek söndürme çabası gibi geldi. Bakalım ilerleyen günlerde bu yangına nasıl müdahale edilecek?