16.12.2019, 08:55

Hayvanları yememek üzerine

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu’da yaşayan halkın zanaat, sanat ve ticaret alanındaki örgütlenmesini içeren Ahilik, belirli kurallar içinde gelişirdi. Bunlardan en önemlisi ise Ahi olamayacak olanların listelenmesiydi belki de… İnsan öldürenler, hayvan öldürenler (kasaplar), hırsızlar Ahi olmazlardı. Cana kıymak erken Anadolu’da bir “ayıp” idi.

Hayvanları önce hayvan* tasnifi içinde değerlendirmek, sonrasında ise onları yenebilir hale getirmek insan uygarlığının en derin açmazlarından biri olarak ve sömürü – sömürme – öldürme alışkanlığının kaynağı olmaya devam ediyor. İlk kapatma “hayvanlara” idi. Sonrasında o kafeslere diğer insanları koydu tarihin egemen insanı… Siyahlar oldu, yerliler, kadınlar, çocuklar, öteki görülen diğer insanlar… Esir pazarları için, toplama kampları için, sirkler için aynı kafeslere kondu.

Uygarlık mezbaha ile gelişti, onun göz ardı edilip saklanmasıyla. Vegan, vejetaryen besleme, “hayvan” özgürlüğü tartışmaları içinde çok temel bir nokta var. Konu bir gastronomi konusu değil bir etik konusu. Bir hayvanı yemek ya da yememek bir mide sıhhatinden çok tarihsel kökleri olan, eski insandan kopuşun işareti. Bir imtiyazdan vazgeçmek bu.

Bir erkeğin, erkeklik imtiyazından, bir beyazın siyaha karşı üstünlük öğretisinden, bir hetero-bireyin cinsiyetçi yargısından, bir zenginin mülkiyetçi ideolojisinden vazgeçmesi gibidir. Nasıl bu üstünlükleri sarsmak politiktir.

“Hayvan” yememek de politiktir.

Kişisel olarak 4 yılı aşkın süredir hayvan (et, tavuk, balık vb.) yemiyorum. Kadıköy'de bir akşam üstü tavuk döner yerken vazgeçtim. Önceleri doyamadım, çok hamur işi ve şeker yedim, zorlandım. Sonra alıştım, öğrendim. Tüm büyük dönüşümler bir öğrenmedir çünkü. Ne vegan, ne vejetaryen gibi bir tanım kullanmadım kişisel olarak. Ne "etsiz event" işlerine gittim ne başka bir sosyalleşme sürecine katıldım. Esnaf lokantalarında taze fasulye yedim. Zamanla alıştılar, "abi bu sana göre değil" demeye başladılar.

İş yerimde ilk kez etsiz menü ben talep ettim. İlk süreçte salata yemekten helak oldum dış mekân işlerde… Zamanla alıştılar, etsiz menüler koymaya başladılar. Çünkü bir düşünce toplumsallaşırsa gelişir.

Yüzlerce insanla sohbet ettim, kimseyi suçlamadım, kimseye yafta vurmadım, sadece derdimi anlattım. Kimi yerde anlaşıldı, kimi yerde anlaşılmadı ama bir alan açıldı zihinlerde. İlk kez duydukları şeyleri önce inkâr eder insanlar. Tarihin huyu budur.

Bütün peygamberler taşlanmıştır değil mi?

Ben mesela içinde büyüdüğüm mahalle homo-fobiktim… İlk kez bunların aksi fikirleri duyduğumda zorlandım, öğrendim, kendimle yüzleştim. Elbette insan süreçtir tamamlanmış değiliz ama o günlerden bu günlere bir mesafe aldığımı düşünüyorum. Hayvan özgürleşmesi de böyle olacak.

Bundan 150 yıl önce kadınlar böylesine güçlü siyaset yapacak desem, bana ilk hem cinslerim gülerdi. Siyahların böylesine önemli aşamalar kaydedeceğini söylesem, beyazlar bana gülerdi. Yerlilerin onca katliama rağmen haklarının teslim edileceğini söylesem, kolonyalist efendiler benimle dalga geçerdi. Çocuk haklarından bahsetmeye henüz 50 yıldır başladık. Diğer canlıları yemek konusunda da süreç böyle olacak, mücadele ile bazılarının olan doğru, evrensel doğru haline gelecek ve bu sandığınızdan hızlı olacak.

Hayvanlar için mücadele eden biri öncelikle "kazanımcı" olmalıdır. Örgütleyici ve sabırlı. Kişisel öykülerimizi değiştiren şey, toplumsal öykümüzü değiştirecektir. Belki bir devletimiz olmayacak ama bir devletten daha güçlü bir "hayatı"ımız olacak.

Tüm haksızlıkların bir tarihi var ve onu dönüştürmek de bir süreç işi. Öteye itip örselemek, mesafe alma hakkını elinden almaktır. Toplumsallaşmayan şey özgürleştirmez.

Yorumlar (3)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Perihan Dönmez 2 yıl önce
Bir lokma , bir hırka diyen güruhtanım, çok da gerekli değil bu işkence .
Naze 2 yıl önce
Teşekkürler, tam karar vermemde etkili oldunuz. çok güzel yazmışsınız.
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Madrid 10 21
2. Sevilla 10 21
3. Real Betis 11 21
4. Real Sociedad 10 21
5. Rayo Vallecano 11 19
6. Osasuna 11 19
7. Atletico Madrid 9 18
8. Athletic Bilbao 10 17
9. Barcelona 10 15
10. Espanyol 11 14
11. Valencia 11 13
12. Mallorca 11 13
13. Villarreal 10 12
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 11 10
16. Deportivo Alaves 10 9
17. Cádiz 11 8
18. Granada 9 7
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?