22.09.2021, 09:04

Belediye binası yıkılmalı

Yangında İzmir’in 2 milyon 600 bin metrekarelik yerleşim parçası ve üzerindeki 20-25 bin civarındaki yapı yok olmuştu. Bu alan, Yahudi ve Türk mahalleri dışında kalan şehrin dörtte üçlük bir bölümüydü. 1. ve 2. Kordon büyük tahribata uğramış, Eski İzmir’den geriye sadece şehrin kenarları ve ortada tamamen yanmış koca bir delik kalmıştı.

Savaş sonrası İzmir’ine bakıldığında boş, terkedilmiş ve yanmış bir kent vardı geriye. Sokaklar ortadan kaybolmuş, şehrin Hacı Frango, Hay, Fasulya gibi mahalleleri, Frenk Sokağı, Güller sokağı gibi batı ile aşık atan alışveriş caddeleri, İzmir Tiyatrosu, Kramer Palas, Sporting Kulup, Haylayf, Bon Marşe, Kafe Aman gibi muazzam sivil mimari yapıları yok olmuştu.

Yeni bir şehir, yeni bir sosyete lazımdı. 1925 yılında, Rene ve Raymond Danger kardeşler şehri baştan yaratmak için tutulurlar. Yeşil alanları, düzenli sokakları, bahçe içinde iki katlı evleriyle, geniş ve ağaçlı bulvarları ile İzmir merkezi rahat bir Akdeniz şehri olarak dizayn edilir ama 29 buhranı buna izin vermez.

1935 yılında Corbusier şehre davet edilir ama 1948 yılında anca gelebilir. Corbusier aşağıdan veya yukardan söylenmeye gerek olmayacak derecede bir faşisttir. Herhangi bir çıkar elde edilmeyen geçmiş ona göre yok edilmeli, şehir arabalar için dizayn edilmeli ve binalar büyük beton kütleler halinde ucuz ve çok yapılmalıdır. Corbusier için İzmir gibi liman ve sanayi şehirlerinde ucuz iş gücünün yaşayacağı ancak boya ile renklendirilebilen birimler önemlidir. Tüm şehir bir yerden bir yere hızlıca varabilmeli, yatmak için evlerine girmelidir.

Corbusier’in planı işleme konmaz ama Türk planlamacılar ve mimarlar ondan çok etkilenirler. Özellikle Konak Meydanı onun vizyonu ile dizayn edilecektir. Önce Orhan Dinç, 1966 yılında şimdi “SSK blokları” olarak adlandırılan beton kitleyi dizayn eder. Bu kitlenin tam önünden bir yol, Yalı Camii’nin yalayarak devam etmekte, Kemeraltı’nın deniz ile bağlantısı bu 6 şeritli yol ile kesilmektektedir. Bu yolun etrafına artık modern ve beton binalar dikilmeye hazırdır. Arabalar bu şeritli yolda mutluyken, insanlar Kemeraltı’ndan vapura gitmek isterlerse üst geçitten geçmek durumundadırlar. Konak İzmirli için değil, arabalar içindir artık.

1966 Yılı Konak için yıkıcıdır. Ermenilerin şehri terk ettirilmesinin üzerine kamulaştırılan Bakırcıyan Antrepolarının olduğu yere bir belediye binası yapılmasına karar verilir. Yapılan yarışmanın jüri heyeti Profesör Utarit İzgi, Dr. Muhteşem Giray, Muhlis Türkmen, Affan Karaca ve Emin Ertam gibi şimdi saygı ile anılan mimarlardır. Fakat bu mimarlar, özgün bir proje olması gereken binanın enteresan bir şekilde Boston Belediye Binasının ve La Tourette Manastırın birleşimi bir model olmasını umursamazlar. İzmir merkezinde artık çirkin bir beton kütlesine sahip olacaktır.

Yapımı da gönülsüz olur ki 14 sene sürer. Hiçbir zaman İzmirli kendisine ait hissetmez binayı, defalarca şirinleştirilmeye çalışılır, bu uğurda kolonları bile meydanın tarihsel olarak aşina olmadığı renklere boyanır ama olmaz. Gönülsüz yapılan iş geçen sene depremle hasar alınca yıkılmasına karar verilir.

Ve fakat bu İzmirsizler tarafından yapılan çirkin yapının “dönemin ruhunu” içerdiği konusunda bir tartışma dönmeye başlar. O dönemin, Yalı Camii’nin önünden yolgeçen garabet Konak Meydanından vazgeçilmişken, İzmirlinin yapıldığı günden beri nefret ettiği yapıdan vazgeçilemez.

Dahası yerine yapılacak projeyi seçecek kurul İzmir şehri sadece mimarlardan oluşuyormuş gibi sadece mimarlardan dahası İzmirlilerin azınlıkta olduğu bir mimarlar ekibinden teşkil edilir.

İzmir Belediye Binası yıkılmalı, İzmir’in bir zamanlar arabalar için dizayn edildiği unutulmalıdır. Belediye Binası hem modern mimarinin kötü ve çalıntı bir örneğidir hem de bizim o dönemlerde hatırlamaya değer güzel bir şehrimiz yoktur. Ve fakat yeni binayı İzmirliler, İzmir’in insanları, tarihçiler, öğretmenler, piyangocular, kuşlara atılmalık yem satanlar, belediye çalışanları, vapur kaptanları yani o bina ile muhatap kim olacaksa onlar seçmelidir, İzmir’e pek uğramayanlar değil.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?