Türkiye'de verem hastalığının görülme sıklığı yüz bin kişide yaklaşık 10 vaka düzeyine gerilerken bu başarıda özellikle verem savaşı dispanserlerinin öneminin büyük olduğu ancak son yıllarda bunun sekteye uğradığı belirtiliyor. BirGün Gazetesi’nden Sibel Bahçetepe’nin haberine göre, 2007'de ülke çapında 245 olan Verem Savaşı Dispanseri sayısının 2023'te 173’e düşürüldüğünü anımsatan hekimler, "Birinci basamak güç kaybederken verem gibi sağlığın sosyal belirleyicileriyle yakından ilişkili hastalıklarda halk sağlığı riskinin artması kaçınılmaz bir durumdur” uyarısında bulundu.
DİSPANSER SAYISI AZALIYOR!
CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı ve Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, AKP’nin Sağlıkta Dönüşüm Programı'yla birlikte sağlığın bir kâr aracına dönüştürüldüğüne dikkat çekerek, "Hütümet koruyucu sağlık hizmetlerini belirgin bir biçimde gözden çıkarmıştır. Ülkemizde özel sağlık kuruluşlarının sayısı her geçen gün artarken, verem savaş dispanseri gibi koruyucu sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan kuruluşların sayısı azalıyor. 2007 yılında ülke çapında 245 olan Verem Savaşı Dispanseri sayısı 2023 yılında 173’e düşürülmüştür. Birinci basamak güç kaybederken verem gibi sağlığın sosyal belirleyicileriyle yakından ilişkili hastalıklarda halk sağlığı riskinin artması kaçınılmaz bir durumdur" değerlendirmesini yaptı.
“GÜNCEL VERİLER AÇIKLANMALI”
2022 yılına kadar her yıl düzenli olarak yayımlanan “Türkiye’de Verem Savaşı” raporlarının 2022’den sonra duraksadığını söyleyen Pala, hastalıkla mücadelede raporlama ve veri elde etmenin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de Verem Savaşı 2023 Raporu ancak 2025 yılında yayınlanabilmiştir. Üstelik bu raporda 2023 yılı tüberküloz kontrol faaliyetleri, 2022 yılı tüberküloz hasta verileri ve 2021 yılı tüberküloz hastalarının tedavi sonuçları sunulmuştur; dolayısıyla güncel veriler kamuoyuna açıklanmamaktadır. DSÖ veritabanına göre 2023'te ülkemizde tedavi başarı oranı yüzde 81’dir. 2022’de tedavi başarısında yüzde 85 eşiğinin yalnızca 25 ilde yakalanabildiği ve 50 ilin hedefin altında kaldığı bilinmektedir.
“HALK SAĞLIĞI PROGRAMI HAYATA GEÇİRİLMELİ”
Hedeflere yaklaşmak için koruyucu müdahalelerin kapsayıcılığı artmalı; yoksulluk, kötü beslenme, göç, kalabalık barınma ve güvencesiz çalışma gibi sosyal belirleyicilerle birlikte ele alınan bütüncül bir halk sağlığı programı hayata geçirilmelidir. Bunun için koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçedeki payı artırılmalı ve bu yönde alınacak kararlar yeniden önceliklendirilmelidir."
“EN ÖNEMLİ NEDEN YOKSULLUK”
Sahra Güneyi Afrika’da ve Güney Doğu Asya’da büyük bir salgının hüküm sürdüğe dikkat çeken Türk Toraks Derneği Tüberküloz Çalışma Grubu ise şu bilgileri verdi: "Her yıl 10 milyondan fazla hasta ortaya çıkmakta ve 1,2 milyon insan ölmektedir. Tanısı, korunması ve tedavisi mümkün olan bir hastalığın bu denli büyük bir yıkım yapması kabul edilemez. Bu durum, sözü edilen 2 kıtadaki yoksulluk, yetersiz beslenme ve sağlık hizmetlerinin yetersizliklerinin bir sonucudur.
“DENEYİMLİ HEKİMLER AYRILIYOR!
Türkiye'de tanısında, koruyucu tedavisinde ve tedavisinde başarılıyız. Bu başarıda, özellikle verem savaşı dispanserlerinin çalışanlarının payı en fazladır. Verem savaşı dispanseri hekimlerinin eğitimli ve deneyimli olması önemlidir. Ne yazık ki, eğitimli ve deneyimli hekimler bu kurumlardan ayrılmaktadırlar. Çünkü, verem savaşı birimlerinde çalışanların ekonomik olarak aynı konumdaki doktorlara göre ciddi maddi kayıpları söz konusudur. Düzenli ve sürekli çalışmaları görevlendirmeler nedeniyle mümkün olmamaktadır. Verem savaşı birimlerindeki hekimlerin eğitimli ve sertifikalı olması, çalışmalarında süreklilik sağlanması gereklidir."
