İzmir’in Güzelbahçe ilçesinde bulunan Yaka Ormanı’nda yaşanan ağaç katliamı devam ediyor.
İmar planlarında ağaçlandırılacak alan ve yapı yapılması yasak yer olan notlar düşülmesine rağmen 2019 yılında kiracıya verilen ormana kaçak yapılar süreç içerisinde inşa edildi. 2023 yılında kısa süreli yaşanan yangının ardından bölgede ağaç katliamı daha büyük bir boyuta ulaştı. 2025 yılında ise orman arazisinin statüsü Yaka Konaklamalı Orman Parkı olarak değiştirildi. 2023 – 2025 yılları arasında ise böcek istilası gerekçe gösterilerek bölgedeki ağaçlar kesilmeye devam etti.
Yaşanan süreçle ilgili olarak Güzelbahçe Yaka Orman Platformu ve Gülder tarafından ortak basın açıklaması yapıldı. Açıklamada, ormanlık bölgenin bugüne kadar gelen tahrip ve tarihsel süreci anlatılırken, yaşananlara dair bilgiler verildi.
Yapılan açıklama şu şekilde:
İzmir’in Güzelbahçe ilçesi Yaka Mahallesi sırtlarında bulunan Yaka Çam Ormanı, yalnızca bir orman değil; bölgenin tarihi, kültürel belleği ve doğal yaşamının önemli bir parçasıdır. Endemik bir tür olan Anadolu sincabının doğal üreme alanı olan bu orman, 1700’lü yıllardan itibaren göçmen ve kültürel toplulukların yerleşkesi ve yaşam kaynağı olmuştur. Orman içindeki mezarlıkta bulunan en eski mezar taşı 1814 yılına tarihlenmektedir.
2014 YILINA KADAR MESİRE ALANI
İzmir ili Güzelbahçe ilçesi Yaka Mahallesi 2058 ada 142 parselde yer alan Yaka Çam Ormanı, 2014 yılına kadar Orman Bakanlığı tarafından Güzelbahçe Belediyesine ihale yoluyla kiralanmış ve kamu yararına kullanılan C tipi mesire alanı olarak halkın kullanımına açık tutulmuştur.
2014 YILINDAN SONRA KİRAYA VERİLDİ, KAMERALAR YERLEŞTİRİLDİ
Ancak 2014 yılından sonra Yaka Ormanı’nın kaderi değişmiştir. Kamu yararı gözetilerek halka açık olan bu alan, Orman genel müdürlüğünce özel şahısa kiraya verilmiş ve halkın kullanımına kapatılmıştır. Ormana giden yol kameralarla donatılmış, hatta mezarlık ziyaretine giden bölge halkı bile kayıt altına alınmaya başlanmıştır.
KİRADAN SONRA KESİMLER BAŞLADI
Güzelbahçe’de yaşayan ve bölgeyi iyi bilen belde sakinlerinin kanaati odur ki orman kamusal kullanım dışına çıkarılıp özel bir kişiye tahsis edildikten sonra bölgede ciddi tahribat yaşanmıştır. Çam ağaçları seyreltilmiş, orman içinde geniş açıklıklar oluşturulmuş; inşaat malzemeleri depoları, iş makineleri ve konteynerler için çok sayıda ağaç kesilmiştir.
YAPI RUHSAT BAŞVURULARINI BELEDİYE REDDETTİ
Oysa Yaka Ormanı kiracıya tahsis edilirken statüsü C tipi mesire yeri olarak belirlenmiştir. Dönemin 1/25.000 ölçekli Güzelbahçe nazım imar planında söz konusu alanın bir kısmı orman alanı ve ağaçlandırılacak alan olarak görünmektedir ve bu alanlarda yapı yapılması plan notlarıyla yasaklanmıştır. Bu nedenle söz konusu parselde yapılmak istenen yapı ruhsatı başvuruları yerel belediye tarafından uygun bulunmamıştır.
KAÇAK YAPI İNŞAATLARI BAŞLADI
Buna rağmen kiracı tarafından özellikle 2019 yılından itibaren, kanaatimize göre tahsis statüsüne ve kira sözleşmesine aykırı biçimde çok sayıda kaçak yapı inşa edilmiştir. Bu yapılar, kira sözleşmesine, projeye ve Orman Bakanlığı’nın 313 sayılı tebliğine açıkça aykırıdır. Google haritaları incelendiğinde bu yapıların büyük kısmının 2019–2025 yılları arasında yapıldığı açıkça görülmektedir. Buna karşın söz konusu yapılar için İmar Barışı kapsamında 31.12.2018 tarihinde Yapı Kayıt Belgesi alınmıştır, ancak bu belgenin tarihi ile yapıların gerçek inşa tarihleri örtüşmemektedir. Bu durum, yasanın geriye dönük olarak kötüye kullanıldığını göstermektedir.
Yaka Ormanı’ndaki tahribat bununla da sınırlı kalmamıştır. 30 Temmuz 2023 tarihinde ormanda büyük bir yangın meydana gelmiştir. Güzelbahçe İtfaiyesinin hızlı müdahalesi ve rüzgarın hafif olması sayesinde yangın büyümeden söndürülse de onlarca asırlık çam ağacı yanmış ve kurumuştur.
YANGIN GEREKÇESİYLE AĞAÇLAR KESİLDİ
Yangının ardından daha da vahim bir süreç yaşanmıştır. Yangın gerekçe gösterilerek 2023–2024 yıllarında olağanüstü boyutta bir ağaç kesimi yapılmıştır.
Tüm bu gelişmelerin ardından Yaka Ormanı’nın statüsünü değiştirmek ve yapılaşmanın önünü açmak amacıyla, bu kez mülkiyet sahibi olan Orman Genel Müdürlüğü tarafından, kiracı lehine dava açıldığı ve 2024 yılında İzmir 5. İdare Mahkemesi’nin kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planının söz konusu parsele ilişkin kısmı iptal edilmiştir.
ORMANIN STATÜSÜ DEĞİŞTİRİLDİ
Bu kararın hemen ardından Yaka Ormanı’nın statüsü değiştirilmiş ve 26 Ocak 2025 tarihinde “Yaka Konaklamalı Orman Parkı” statüsüne geçirilmiştir. Daha sonra orman, yeni statünün ticari amaçları doğrultusunda gerçek kişi kiracıdan, kiracının hâkim ortağı ve yetkilisi olduğu Soft İnşaat Jeotermal Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne devredilmiştir.
Bu süreçle birlikte Yaka Ormanı yeni bir tahribat dalgasıyla karşı karşıya kalmıştır. 2023–2025 yılları arasında ormanda zararlı böcek istilası gerekçesi ile, onlarca çam ağacı kuruduğu için kesilmiştir. Tüm bu işlemlerin, bölgeden sorumlu Güzelbahçe Orman İşletme Şefliği’nin denetimi ve gözetimi ile gerçekleştirildiği iddia edilmektedir.
ORMAN MÜDÜRÜ GÖRÜŞMEYE GELMEDİ
Bu iddiaları ve konuları görüşmek üzere Güzelbahçe orman platformu ve Gülder olarak Güzelbahçe orman işletme müdürlüğünden randevu alınıp gidilmesine rağmen Güzelbahçe orman müdürü görüşmeye gelmemiştir.
Bugün gelinen noktada ise 115 adet asırlık çam ağacının kesilmek üzere Güzelbahçe Orman işletme Şefliği tarafından damgalandığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır.
Yaka Ormanı yalnızca bir doğal alan değildir. Bu orman, Güzelbahçe’nin akciğeri, tarihsel hafızası ve doğal yaşamın yuvasıdır.
Bugün Yaka Ormanı bir kişinin çıkarı uğruna yok edilmek üzeredir.
Eğer şimdi harekete geçilmezse Güzelbahçe; doğasını, tarihini, belleğini ve geleceğini kaybedecektir.
Damgalanan ağaçların kesim kararı acil olarak kaldırılmalı, zararlı böcek salgınıyla zirai mücadele derhal başlatılmalıdır.
Bugüne kadar kesilen ağaçların yerine, yeni fidanlar dikilmelidir.
Yaka’nın orman statüsü korunmalı ve Konaklamalı Yaka Ormanı Statüsü iptal edilmelidir.
Yaka Ormanına yapılmış tüm yapılar yıkılmalı ve kaldırılmalıdır.
Yaka Ormanını talan eden ve yapılaşmaya çalışan kiracının kontratı iptal edilmeli ve orman yeniden kamu yararına, halkın kullanımına ve ziayeretine açılmalıdır.
Kamuoyunu, ilgili kurumları ve tüm doğa savunucularını Yaka Ormanı’na sahip çıkmaya çağırıyoruz.
Change.org’da açtığımız imza kampanyamıza bölge halkı 1.100’den fazla imzayla dayanışma gösterip tepkisini ortaya koymuştur. İmza kampanyamız devam etmektedir.
Yaka Ormanı halkındır, halkın kalacaktır.
