2016 yılında cebinde 100 bin TL’si olan biri için hayat seçeneklerle doluydu. O gün bu parayla gıcır gıcır bir otomobil alabiliyor, bir evin peşinatını rahatça yatırabiliyor ya da bir kuyumcuya girip neredeyse bir kilo altınla çıkabiliyordu.
2026 yılının Ocak ayı verilerine baktığımızda ise karşımıza çıkan tablo, paranın sadece rakam olarak büyüdüğünü, alım gücünün ise adeta bir zaman tünelinde eridiğini kanıtlıyor. 10 yıllık bu serüvende enflasyon yüzde 1242 oranında artarken, asgari ücret 1.300 TL’den 28.075 TL’ye fırladı. Bakalım 2016’da 100 bin lira ile ev, araba, altın alanlar 10 yılda ne kazandı? Peki, bu devasa rakamların gölgesinde asıl kazanan kim oldu?
ALTININ ON YILLIK SALTANATI
Rakamlar, son 10 yılın en güvenli limanının tartışmasız altın olduğunu gösteriyor. 2016 yılında 100 bin TL ile tam 876 gram altın alınabiliyordu. O gün bu yatırımı yapan birinin kazancı, 2026 başında 6 milyon 511 bin 648 TL’ye ulaştı. Yüzde 6.412’lik bu devasa artış, altını açık ara şampiyon yaparken asgari ücretlinin sofrasından çok şey götürdü.
10 yıl önce bir asgari ücretle 11 gram altın alınabilirken, bugün sadece 3 gram alınabiliyor. Bu durum, tasarruf imkanının on yıl içinde ne kadar daraldığının en somut belgesi niteliğinde.
OTOMOBİL ARTIK BİR ULAŞIM ARACI DEĞİL, BİR SERVET
On yıl önce 100 bin TL’si olan biri, o dönemin popüler modeli olan FIAT EGEA’dan tam iki tane alabiliyordu. Bugün bu iki aracın toplam değeri yaklaşık 2 milyon 400 bin TL’ye ulaşmış durumda. Bu miktar enflasyona karşı bir koruma sağlamış gibi görünse de, alım gücü testinde durum farklılaşıyor. 2016’da bir asgari ücretli 42 ayda bu araca ulaşabilirken, 2026’da aynı araba için tam 47 ay çalışması gerekiyor. Yani teknoloji ilerledi, modeller yenilendi ama araca giden yol beş ay daha uzadı.
EV SAHİBİ OLMAK MI? KAĞIT ÜSTÜNDE İYİLEŞME, GERÇEKTE İMKANSIZLIK…
Konut fiyatları ise bu süreçte en çelişkili veriyi sunuyor. 2016 yılında 100 bin TL ile yaklaşık 43 metrekarelik bir evin sahibi olunabiliyordu. Bugün o evin değeri yaklaşık 1 milyon 973 bin TL’ye kadar çıktı. İstatistikler, 100 metrekare bir evi alabilmek için gereken sürenin asgari ücret bazında 177 aydan 162 aya düştüğünü söylüyor.
Ancak krediye erişimin neredeyse kapandığı ve hayat pahalılığının temel ihtiyaçları zorladığı bugünün piyasasında, bu matematiksel düşüşün sokaktaki karşılığı maalesef bir iyileşme olarak hissedilmiyor.
