Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uzmanı Murat Bal, katıldığı canlı yayında emekli maaşı sisteminde kapsamlı bir değişikliğin gündemde olduğunu duyurdu. Bal, yapılacak yeni düzenlemenin, prim gün sayısına göre maaş farklılıklarını daha adil bir şekilde yansıtmayı amaçladığını belirtti.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI UYGULAMASININ TARİHİ
Murat Bal, en düşük emekli maaşı uygulamasının ilk kez 2019 yılında 1.000 lira olarak başladığını hatırlattı. Bal, söz konusu düzenlemenin ortaya çıkış nedenini şu şekilde açıkladı:
“En düşük emekli aylığı, özellikle 2008’den sonra aylık bağlama oranlarının düşmesi nedeniyle düşük maaşlar alan emekliler için hayata geçirildi. Hükümet, yaşam şartlarını iyileştirmek amacıyla tüm emeklilerde asgari bir seviyeyi garanti altına aldı.”
5 MİLYON EMEKLİ EN DÜŞÜK MAAŞI ALIYOR
Bal, sistemdeki mevcut duruma ilişkin verileri paylaştı. Başlangıçta yaklaşık 1 milyon kişi tarafından kullanılan en düşük emekli maaşı uygulamasının bugün 5 milyona ulaştığını belirtti. Uzman, bu durumun sağlıklı bir tablo olmadığını vurguladı:
“Daha çok kişinin en düşük maaşı alması, ekonomi ve sosyal güvenlik sistemi açısından olumsuz bir gösterge. Yeni düzenleme ile maaşların kademeli bir yapıya kavuşması hedefleniyor.”
PRİM GÜN SAYISI VE MAAŞ DENGESİZLİĞİ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de gündeme getirdiği prim-maliyet dengesizliğine değinen Bal, mevcut sistemde ciddi adaletsizlikler bulunduğunu söyledi: “3600 günle emekli olan ile 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyen vatandaşın aynı maaşı alması büyük haksızlık. Yeni sistemde ‘Az prim ödeyene az, çok prim ödeyene çok’ yaklaşımı esas alınacak.”
Bal, en düşük emekli maaşının 20 bin liranın altına düşmemesi gerektiğini özellikle vurguladı.
KÖK MAAŞ VE BAĞLAMA ORANI SORUNU
Uzman, kök maaşların halen 11–12 bin lira civarında olduğunu ve mevcut 20 bin liralık ödemenin hazine desteğiyle sağlandığını belirtti. 2008 sonrası aylık bağlama oranlarındaki düşüşün ciddi hak kayıplarına yol açtığını ifade eden Bal, örnek verdi: “1999 öncesi 10 bin lira maaşla çalışıyorsanız yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz. 2008 sonrası aynı maaşla çalışıp emekli olursanız, bağlanan maaş 3.500 liraya kadar düşüyor.”
EMEKLİ MAAŞI ORTALAMASI VE BEKLENTİLER
Türkiye genelinde emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında olduğunu belirten Murat Bal, SGK bünyesinde yürütülen çalışmaların yakında açıklanacağını söyledi:
“Önümüzde adil bir düzenleme var. Kritik konu, en düşük emekli maaşının 20 bin liranın altına düşmemesi.”
