AKP’nin ‘yatırımları hızlandırma’ gerekçesiyle Meclis’ten geçirdiği Maden Yasası birinci yılını doldurdu. Son bir yılda maden ve enerji projeleri için bin 200'ü aşkın onay verildi. Kamu yararının ikinci plana atıldığı projelerin, ekolojik dengeyi, su ve temiz hava kaynaklarını tehlikeye atacağı uyarıları dikkate alınmadı.
YAŞAM ALANLARI SERMAYEYE AÇILDI
Görüşmeleri sırasında "doğayı değil şirketleri koruyan düzenleme" eleştirileriyle karşılanan yasa, geçen bir yılda bu uyarıları doğrulayan bir bilanço ortaya çıkardı. BirGün’den İlayda Sorku’nun haberine göre, çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreçlerini işlevsizleştiren düzenlemeyle birlikte maden ve enerji şirketlerinin yatırım süreçleri hızlandırıldı, peş peşe ÇED olumlu kararları verildi, yeni ruhsat ihaleleri açıldı. Ormanlardan meralara, tarım alanlarından su havzalarına kadar ülkenin dört bir yanında yaşam alanları sermayenin kullanımına açılırken yurttaşlar ise birçok kentte talan projelerine karşı mücadele etti.
BİN 256 ÇED ONAYI VERİLDİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre yasanın yürürlüğe girdiği 24 Temmuz 2025’ten bu yana maden, petrol ve doğalgaz projeleri için toplam 1063 ÇED onayı verildi. Aynı dönemde 193 enerji projesi için de onay çıktı. Böylece yalnızca bir yılda maden, petrol-doğalgaz ve enerji yatırımlarına verilen ÇED onayı sayısı bin 256’ya ulaştı.
ORMANLAR, MERALAR, TARIM ALANLARI...
ÇED kararlarının yanı sıra aynı süreçte yeni ruhsat ve ihale süreçleri de hız kazandı. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), yalnızca 2026 yılının başında gerçekleştirdiği duyuru ile 485 maden sahasını daha ihaleye çıkardı. İhaleye açılan sahaların toplam büyüklüğü 508 bin 696 hektara ulaştı. Bu alanların 166 bin 329 hektarı ise ormanlar, meralar, tarım alanları ve su havzaları gibi izin süreçlerine tabi, ekolojik açıdan kritik bölgelerden oluştu.
57 BİN FUTBOL SAHASI BÜYÜKLÜĞÜNDE!
Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından ruhsat dağıtımında da dikkat çekici bir hareketlilik yaşandı. Düzenlemenin hemen ardından ilk aylarda 40 ilde 104 maden arama ruhsatı verildi. Bunların 15’i altın madeni arama ruhsatı oldu. Sonraki aylarda ise MAPEG, 28 yeni maden sahasını daha ihaleye çıkardı. 40 bin 144 hektarlık alanı kapsayan bu ihalelerle, yaklaşık 57 bin futbol sahası büyüklüğündeki yeni bir coğrafya daha vahşi madenciliğe açıldı.
DOĞA TALANI HIZ KAZANDI
• Fındık üretiminin en önemli merkezlerinden Ordu’nun Perşembe ilçesi, altın madenciliğinin yeni hedeflerinden biri haline geldi. Proje için yapılan sondaj çalışmalarına yurttaşlar tepki gösterdi.
• Giresun’un Tirebolu ilçesine bağlı Sekü köyünde AKP Iğdır Milletvekili Cantürk Alagöz’ün patronu olduğu Alagöz Madencilik’in yarattığı tahribata karşı köylüler nöbete başladı, haftalarca şirketin faaliyetlerine geçit vermedi.
• Muş Varto’da 16 köyü etkileyecek jeotermal kaynak arama projesine karşı nöbette 83’üncü gün geride kaldı.
• Yasanın olumsuz sonuçlarını en şiddetli biçimde yaşayan bölgelerden Kazdağları yeni projelerle bir kez daha gündeme geldi. Maden tekellerinin ağzını sulandıran bölgede son olarak Fatsa’yı zehirleyen Bahar Madencilik’in kapasite artışı projesi için onay verildi.
HER YERDE DİRENİŞ VAR!
Yasanın ilk yılı yalnızca şirketlere verilen izinlerle değil, yükselen toplumsal itirazlarla da kayda geçti. Muğla Akbelen’den Kazdağlarına, Giresun’dan Ordu Perşembe’ye, Muş Varto’dan Kırşehir’e kadar birçok kentte köylüler, üreticiler, yaşam savunucuları, ekoloji örgütleri ve meslek odaları talan projelerine karşı bir araya geldi. Eylemler yapıldı, nöbetler tutuldu, davalar yürütüldü, bilirkişi keşifleri takip edildi.
