İzmir’in Gaziemir ilçesi Emrez Mahallesi’nde 1950’lerin ilk yarısında kurulan ve yıllarca Avrupa’nın en büyük ikinci kurşun geri kazanım tesisi olarak ihracat ödülleri alan Aslan Avcı A.Ş.’ye ait 70 dönümlük arazi, 2008 yılından bu yana Türkiye’nin en çok tartışılan çevre gündemlerinden biri.

“YILLARDIR HEDEF GÖSTERİLİYORUZ”

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) sahanın temizliğini üstlenen EKOVAR grubunun süreci “örnek proje” olarak sunmaya hazırlanması üzerine Aslan Avcı A.Ş. ortağı Ozan Kolcuoğlu çarpıcı iddialarda bulundu. Yıllardır tek taraflı ve sansasyonel haberlerle hedef gösterildiklerini belirten Kolcuoğlu, süreçle ilgili açıklamalarda bulundu.

‘İzmir’in Çernobili’nde 18 yıllık kördüğüm: Yasal süreç başlatıldı!

“BAKANLIK ‘HARMANDALI’NA ATIN’ DEDİ”

Sahadaki malzemelerin geçmişine dair kamuoyunda ciddi bir bilgi kirliliği bulunduğunu ve elindeki resmi yazışmaları da paylaşacağını ifade eden Kolcuoğlu, “2004 yılında Mehmet Emin Birpınar tarafından hazırlanan Atık Pil ve Akümülatör Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce, bugün atık olarak adlandırılan bu kütleler bir metal kompleksi niteliğindeydi ve tehlikeli atık sınıfına girmiyordu. O dönemde bertaraf zorunluluğu ya da böyle bir uygulama yoktu. 2000’li yıllara kadar bu malzemeler zaman zaman altyapı dolgusunda ve inşaat temellerinde emtia olarak kullanıldı, kimi zaman da müteahhitlere bedelsiz verildi. Yönetmelik yürürlüğe girdiğinde ise bertaraf tesislerinin sayısı çok azdı ve mevcut tesisler de bu atıkların kodunu kabul edebilmek için yeniden yapılanmaya gitmişti. Biz atıkları nereye göndermemiz gerektiğini Çevre Bakanlığına ve İzmir Büyükşehir Belediyesine resmi yazılarla sorduk. Aldığımız yanıtlarda kimi zaman atıkların Harmandalı’na gönderilmesi, kimi zaman da geçici depolama alanı inşa edilerek orada tutulması istendi” diye konuştu.

“BASKINLA YAKALANMADIK, TAEK’İ SAHAYA BİZ DAVET ETTİK”

Kolcuoğlu, 2008 yılında yaşanan süreci ise şöyle aktardı:

“Radyoaktif bulaşma, TAEK’in sahaya baskın yapması sonucunda ortaya çıkmadı. Atıkları bertaraf edilmek üzere İZAYDAŞ’a biz gönderdik. Kamyon tesise girerken radyoaktivite ölçüm cihazı sinyal verdi. İZAYDAŞ, yürürlükteki yönetmelik gereğince durumu hem TAEK’e hem bize bildirdi. Biz de eş zamanlı olarak TAEK’e bildirimde bulunup kurumu sahaya davet ettik. İZAYDAŞ’ın geri gönderdiği kamyonu TAEK’in talimatları doğrultusunda muhafaza altına aldık. Görevliler sahaya geldiğinde eski atık istif sahasında da ölçüm yapılmasını bizzat biz istedik. Yapılan ölçümlerde toplam 10 bin metreküplük eski atık sahasının yalnızca muhtelif bölgelerinde aynı elementten kaynaklanan noktasal radyoaktif bulaşma tespit edildi. Uluslararası ölçekte seviyeler; çok düşük (very low), düşük (low), orta (intermediate) ve yüksek (high) olarak dörde ayrılır. Sahamızdaki tespitlerin tamamı en alt kademe olan ‘çok düşük’ seviyededir. Doğal seviyenin katbekat üzerinde radyasyon olduğu iddiaları külliyen yalandır. Kaldı ki 2013 yılında bakanlık talebiyle İYTE’den Prof. Dr. Alper Baba’nın hazırladığı raporda yeraltı sularında da herhangi bir kirliliğe rastlanmadığı belgelenmiştir.”

‘İzmir’in Çernobili’nde 18 yıllık kördüğüm: Yasal süreç başlatıldı!

TAPUDAKİ ‘ŞERH’ VE ŞİRKET KAYITLARI ARASINDAKİ FARK FİNANSMANI KİLİTLEDİ

Proje için yıllarca finansman bulunamamasının temel nedeninin 2008 yılında tapulara işlenen şerhler ve şirket-tapu kayıtları arasındaki uyumsuzluk olduğunu belirten Kolcuoğlu, sürecin nasıl tıkandığını şöyle anlattı:

“Dedem ve şirket kurucusu Hasan Yavaş’ın 2000 yılında vefatının ardından taşınmazlar mirasçılarına kaldı. Mirasçılar 2005 yılında anonim şirket kurdu ve taşınmazların şirkete ayni sermaye olarak konulduğu Resmî Gazete’de yayımlandı. Ancak taşınmazların şirket adına tapuda tescili yapılmadı. O dönem şirket ortakları ile mirasçılar aynı kişilerden oluştuğu için tapuda tescil yaptırmamak ortakların kendi tercihiydi; kimsenin bu tercihe hukuken ya da vicdanen müdahale hakkı yoktu. Fakat 2008’deki TAEK ölçümlerinin ardından İl Çevre Müdürlüğü aracılığıyla tüm tapulara ‘devredilemez, kiralanamaz, satılamaz’ şerhi işlendi. Taşınmazların tapuda farklı gerçek kişiler adına kayıtlı kalırken şirket kayıtlarında ayni sermaye olarak görünmesi ve üzerindeki bu şerh, arazinin finansman sağlamak için kullanılmasını imkânsız hale getirdi. Tapu ile şirket kayıtları arasındaki bu farklılık yatırımcıları da projeden uzaklaştırdı. Bu durum ancak 2022 yılında düzeltilebildi; sorun giderilmeseydi EKOVAR da bu projeye girmeyecekti.”

AİLE İÇİ KRİZ VE BÜROKRASİ ANDRA PROJESİNİ ENGELLEDİ

Tapu engelinin yanı sıra aile içi yönetim krizlerinin de süreci baltaladığını savunan Kolcuoğlu, 2017 yılında yüzde 60’lık hisseyi kendi varlıklarını verip borçlanarak satın aldığını ve dünyaca ünlü Fransız devlet kuruluşu ANDRA ile temizlik projesi için sözleşme imzaladığını hatırlattı. Ancak dönemin bürokratik süreçleri, yetki karmaşası ve Çevre Bakan Yardımcısı Mehmet Emin Birpınar’ın projeyi defalarca durdurması nedeniyle finansman bulmalarına izin verilmediğini ifade etti.

COP31 heyecanı Antalya’da başladı: Gündem gıda ve tarım
COP31 heyecanı Antalya’da başladı: Gündem gıda ve tarım
İçeriği Görüntüle

‘İzmir’in Çernobili’nde 18 yıllık kördüğüm: Yasal süreç başlatıldı!

“EKOVAR ANDRA PROJESİNİ RAFA KALDIRDI, İKİ YIL KAYBETTİRDİ”

Belediye ile görüşmelerin tıkanmasının ardından 2022 yılında Mesut Özer’in sahibi olduğu EKOVAR grubuyla sözleşme imzaladıklarını savunan Kolcuoğlu, firmanın taahhütlerine uymadığını iddia ederek şu ifadeleri kullandı:

“Sözleşmeye göre Fransız kuruluş ANDRA ile hazırlanan proje uygulanacak, maliyetler denetlenecek ve her ay ortaklara şeffaf bilgi verilecekti. Ancak EKOVAR, ANDRA projesini rafa kaldırıp sıfırdan yöntem aramaya kalktı ve tam 2 yılımızı heba etti. İşe başlama süresinin dolmasına günler kala mahkeme aracılığıyla yaptırdığımız tespitte, sahada tek bir çivi dahi çakılmadığını resmi kayıt altına aldırdık. Üstelik şirket, 6 Şubat depremlerinin ardından tüm ağırlığını Hatay’daki enkaz sahalarına verdi. Hatay’da kamu zararı iddiasıyla mal varlıklarına tedbir konulan, ardından tedbir kalkınca borçlarını ödemek yerine 2024 ve 2026 yıllarında iki kez konkordato ilan eden, borsada ihraç ettiği bonoların karşılığını ödemeyen bir yapıdan söz ediyoruz.”

“COP31’DE ÖDÜLLENDİRİLMELERİ HİCAP VERİCİ”

Temizlik sürecinin uluslararası standartlarda tamamlandığına dair Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan alınması gereken nihai onay belgelerinin kendilerine teslim edilmediğini vurgulayan Kolcuoğlu, yargı yoluna başvurduklarını açıkladı:

“Hem aile içindeki rant odaklı engellemelere hem de sözleşme yükümlülüklerinin ihlal edilmesine karşı İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi (2026/644 Esas) ve İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde (2026/1125 Esas) kayyım atanması talebini de içeren davalar açtık. Yıllardır mahalleliyle karşı karşıya getirilmeye çalışıldık. Oysa biz 1950’lerden beri o mahallenin bir parçasıyız, aynı havayı soluyoruz. Bugüne kadar iş bir an önce bitsin diye sustum ama artık susmayacağım. Taahhütlerini yerine getirmeyen ve iki kez konkordato ilan eden bir şirketin, tamamlamadığı bir süreci COP31’de ‘İklim Destekçisi’ olarak pazarlaması kabul edilemez.”

Muhabir: Halil İbrahim Güler