İzmir’in Bayraklı ilçesinde bulunan Yahya Hayati Bey Köşkü, uzun süredir atıl halde bulunuyor. 19. yüzyıla tarihlenen ve kentin önemli sivil mimari örnekleri arasında yer alan tarihi yapının mevcut durumu dikkat çekiyor.
KAPIDA KOKOREÇ, BAHÇEDE BOSTAN
Köşkün kapısında seyyar kokoreç tezgâhı bulunduğu, bahçe bölümünde ise bostan düzeni, naylon sera ve çeşitli ekim alanları oluşturulduğu görülüyor. Yapının hem içi hem de çevresinde kontrolsüz kullanıma işaret eden görüntüler yer alırken, köşkün kendisi kullanılmayan ve bakımsız bir durumda duruyor.
BELEDİYE MECLİSİNDE GÜNDEME GELMİŞTİ
Yahya Hayati Bey Köşkü ile ilgili en son resmi gelişme, 1 Ekim 2025 tarihinde Bayraklı Belediye Meclisi’nde yaşanmıştı. Mecliste, Bayraklı Mahallesi sınırlarında yer alan 8774 ada 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 parselleri kapsayan alana ilişkin plan değişikliği görüşüldü.
Komisyonlardan oy birliğiyle gelen rapor doğrultusunda, söz konusu taşınmazların yürürlükteki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda “Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı” olarak belirlenen kullanım kararının, “Özel Sosyal Tesis” olarak değiştirilmesine yönelik plan değişikliği önerisi kabul edildi. Plan değişikliği; İmar, Hukuk, Çevre, Ekoloji, Yenilenebilir Enerji ve İklim Değişikliği ile Kültür, Sanat ve Turizm Komisyonları’nın ortak raporu doğrultusunda Meclis’ten geçti.
150 YILLIK BELEDİYE TARİHİNE TANIKLIK EDİYOR
Tarihi köşk, aynı zamanda İzmir’in ilk belediye başkanları arasında yer alan ve 1894–1895 yılları arasında bu görevde bulunan Yahya Hayati Paşa’nın adını taşıyor. Yapı, İzmir’in yaklaşık 150 yıllık belediye tarihine ışık tutan nadir eserler arasında yer alıyor.
İzmir’in ilk yerleşim alanlarından biri olan Bayraklı’da bulunan, 30 odalı ve deniz manzaralı köşkün mimarı ise dönemin önemli isimlerinden Mimar Andon Gavano. Gavano, bugün İzmir Valiliği Konağı olarak kullanılan Sivrihisaryan Konağı’nın da mimarı olarak biliniyor.
19’uncu yüzyılda İzmir’in en zengin Müslüman tüccarları arasında gösterilen Yahya Hayati Paşa, idari görevlerinin yanı sıra ticari faaliyetleriyle de öne çıktı. Paşa, 1883 yılında 30 yıllığına vapur işletme imtiyazını alarak İzmir Hamidiye Vapur Şirketi’ni kurdu ve İzmir’de deniz taşımacılığı tarihinde bilinen ilk girişimlerden birine imza attı.
Kent merkezinde, yoğun trafik ve yapılaşmanın ortasında yer alan Yahya Hayati Bey Köşkü, günümüzde kullanılmayan ve atıl bir yapı olarak varlığını sürdürüyor.
