İzmir’de son yıllarda Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı odalarda yöneticilik yapan isimlerin CHP’de ve CHP’li yerel yönetimlerde önemli görevlere getirilmesi üzerine “odaların sessizliği” tartışması başladı.
Bugüne kadar kentle ilgili; kamu yararı olmayan, kentin doğasını, güzelliklerini ve dokusunu olumsuz etkileyecek kararlarda ve projelerde yerel ve genel idareye karşı mücadele veren TMMOB’a bağlı odaların yönetimlerinde görev yapan birçok isim, siyaseten ya da bürokratik olarak önemli görevlere getirildi.
Bunun üzerine son dönemde odaların kent gündeminde tartışılan konularda, yerel idarelere karşı söz söyleme refleksinin azalması dikkat çekti.
Bu tablo, “Odaların, kent için önem arz eden konularda neden eskisine göre daha pasif olduğuyla ilgili” akıllarda soru işareti yarattı.
İŞTE İZMİR’DE TMMOB KÖKENLİ CHP’Lİ YÖNETİCİLER
İşte TMMOB kökenli olup belediye başkanlığı, meclis üyeliği, belediye başkan yardımcılığı, daire başkanlığı, müdürlük ve il yöneticiliği görevine getirilen isimlerden bazıları…
ODA BAŞKANLIĞINDAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
2023 yerel seçimlerinde Karabağlar’da CHP adayı olarak belediye başkanı seçilen Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay, Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nde 10 yıl Yönetim Kurulu Üyeliği ve 2012-2022 yılları arasında şube başkanlığı görevlerinde bulundu. Kınay, CHP İzmir 28. Dönem milletvekili adayı da olmuştu.
Son yerel seçimde CHP adayı olarak Konak Belediye Başkanı seçilen Nilüfer Çınarlı Mutlu, 2000-2019 yılları arasında Mimarlar Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi olarak görev yaptı.
ŞUBE BAŞKANLARI BELEDİYEDE BAŞKAN YARDIMCISI OLDU
2023 yerel seçimleri itibarıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi olan ve Karabağlar’da bir süre belediye başkan yardımcılığı görevinde bulunan Elvin Sönmez Güler, Peyzaj Mimarları Odası İzmir Şubesi’nde 2 dönem şube başkanlığı, öncesinde de yöneticilik yaptı.
Geçmiş dönemde Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi’nde şube başkanlığı görevinde bulunan Özlem Şenyol Kocaer, 2019’da Karşıyaka Belediyesi’nde Etüt Proje Müdürlüğü görevine getirilmişti. Kocaer, bu dönem Karabağlar Belediyesi’nde başkan yardımcılığı görevine getirildi.
DAİRE BAŞKANLIĞI GÖREVİNE GETİRİLDİ
İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nde 2006-2008 yılları arasında Örgütlenme Sekreterliği-Şube Sekreter Yardımcılığı, 2008-2019 arasında Şube Sekreterliği görevlerinde bulunan Eylem Ulutaş Ayatar, 2023 yerel seçimlerinin ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde Deprem Risk Yönetimi Dairesi Başkanı görevine getirildi.
İL YÖNETİCİSİ OLDU
CHP İzmir İl Örgütü’nde il bilişim sorumlusu, il sekreterliği görevinde bulunan ve şu an il yönetim kurulu üyesi olan Tevfik Türk, geçmiş dönemde Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanlığı görevini yürütmüştü.
MÜDÜR VE DANIŞMAN OLANLAR
Jeofizik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nde başkanlık görevini sürdüren Sinancan Öziçer, Bornova Belediyesi Afet İşleri Müdürlüğü görevine getirildi.
Geçmiş dönemde Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanlığı görevinde bulunan Alim Murathan ise, 2020 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde başkan danışman olarak görevlendirilmişti.
İZMİR’DE ODALARIN MÜCADELELERİ
Odaların, İzmir ile ilgili geçmişte verdiği mücadelelerden hafızalara kazınanlar ve günümüzde mücadelesizleşmenin hakim olduğu konulardan bazılarını hatırlayacak olursak;
Burhan Özfatura’nın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde Kordon Otoban Projesi, TMMOB itirazları ile durdurulmuş ve Kordon şehrin simgesi haline dönüştürülmüştü.
Özfatura, eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur'dan görevi ikinci kez devraldığında maliyeti düşürmek için teknik zorlukları öne sürerek metroyu Fevzipaşa Bulvarı'nda viyadüklerle geçirmek istemiş meslek odalarının etkili muhalefeti sayesinde yeraltına almaya mecbur kalmıştı. Fevzipaşa Bulvarı bu sayede kurtulmuştu.
Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur’un döneminde Konak Meydanı’na AVM yapılması istenmişti. Bu proje odaların itirazlarıyla engellenmişti.
Meslek örgütleri, kentin nefes alanlarından Kültürpark’a Kongre Merkezi yapılmasına karşı çıkmış ve itirazlarda bulunarak alanın kamuda kalmasını sağlamıştı.
İzmir tarihinin en tartışmalı projelerinden biri olan Körfez Geçiş Projesi’nin iptali için TMMOB’un verdiği mücadele sonucunda İzmir Körfezi, İnciraltı Kent Ormanı ve Çiğli’nin flamingoları kurtarılmıştı.
2022 yılında São Paulo nükleer uçak gemisinin söküm için Aliağa’ya getirilmesi yine meslek örgütleri tarafından engellenmişti. Mücadele veren bileşenlerin arasında TMMOB da yer alıyordu.
Zorlu Holding tarafından Konak’a yapılması planlanan gökdelen projesi odalar tarafından yargıya taşınmış ve Zorlu Konak Projesi’nin imar planı ve yapı ruhsatı mahkeme tarafından iptal edilmişti.
GÜNÜMÜZDEKİ MÜCADELESİZLİK
Kentin çöp sorunu kritik bir boyuta ulaşarak halk ve çevre sağlığını tehdit ederken odalar geçmişe nazaran pasif kaldı. Özellikle miadını dolduran Harmandalı Çöp Tesisi’nin kullanım süresinin uzatılmasına karşı bölge halkı eylem yaparken odalardan görünür bir destek veya girişim gündeme gelmedi.
Yıkılan Buca Cezaevi arazisinin yapılaşmaya açılmasına karşı geçmişte verilen güçlü ve etkin mücadele bu dönem yerini cılız bir tepkiye bıraktı. Söz konusu alanla ilgili, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, “Gönlümden geçen tamamının yeşil alan olması. Ancak belediyeyi eksi 18 milyar lira maliyetin altına sokamam” açıklamasını yapmıştı.
TMMOB’un, kentte çözümsüzlüğe evrilen su sorununa ilişkin kamuoyu yaratan bir girişim, yerel ve merkezi idareye yönelik yönlendirici herhangi bir tutumu göze çarpmadı.
İzmir’in kanayan yaralarından Basmane Çukuru ile ilgili İzmir Büyükşehir Belediyesi ile TMSF’nin uzlaşması konusunda çağrı ve basın açıklamasının haricinde etkili bir tepki ve mücadele gerçekleşmedi.
Kültürpark’ın korunması ile ilgili daha önce kamuoyu yaratan odalar, son 1 yıldır neredeyse sessizliğe gömüldü.
Önceki dönemlerde İzmir’de deprem, sel gibi afetlere karşı yapılması gerekenler konusunda sık sık halkı bilgilendiren, yerel ve merkezi idareyi göreve çağıran odaların, geçmişteki gibi aktif olmadığı göze çarptı.
