Yüksek Meteoroloji Mühendisi Ahmet Köse, halk arasında "kara kış" olarak bilinen, eskilerin "amansız elli" adını verdikleri soğuk havalara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Havanın gelecek günlerde süratle soğuyacağını ve “kara kış”ın yaşanacağını belirten Köse, soğuğa karşı önlemli olunması ikazında bulundu.

Köse, başladığı günden itibaren şiddeti artacak bu havaların, ismini “amansız” sözünden aldığına dikkati çekerek, “Amansız sözü mana olarak ‘aman vermez, acımasız, cana kıyıcı, hoşgörüsüz, gaddar, zalim’ olarak geçmektedir. Manasından da anlaşılacağı üzere bu soğuklar, uzun soluklu 50 gün sürdüğü ve aman vermediği için cetlerimiz bu ismi vermişlerdir.” diye konuştu.

“11 OCAK’TAN İTİBAREN YAŞANMAYA BAŞLAYACAK”

Normal koşullarda kelam konusu soğukların 4 Ocak’ta başladığını lakin bu yıl tarihlerin “omega blokajı” nedeniyle yaşanan yüksek basınçtan etkilendiğini anlatan Köse, “Bu sene amansız elli soğukları yurdumuzda bir hafta sapmayla 11 Ocak’tan itibaren yaşanmaya başlayacak. Soğukların aralıksız devam etmesi yüzünden, bu günlere ‘amansız elli’ denmiştir. 10 gün kara kışın sonunda, 31 gün zemheride, 9 gün gücüğün başında, toplam 50 gündür.” dedi.

Öbür devirlerde yaşanan soğukların genelde fırtınayla birlikte birkaç gün yahut hafta devam edip, yerini ılık havaya bıraktığını aktaran Köse, “amansız elli” soğuklarının ise çok daha uzun sürdüğünü, şiddetli ve sert geçtiğini söz etti.

“BU DURUMDA BU KIŞ KISA SÜRECEK”

ABD, Japonya, Filipinler, Meksika üzere okyanusa kıyısı bulunan ülkelerde görülen tayfunlara farklı isimlerin verildiğine işaret eden Köse, o ülkelerde bu isimlerin her yıl değiştiğine değinerek şunları kaydetti:

“Tayfunlara isim verme fikri çok eskilere dayanmıyor. Birinci olarak 19. yüzyılın sonlarına yanlışsız Avustralyalı bir meteorolog, tayfunlara bayan isimleri vermeye başladı. Bu fikri benimseyen Amerika Ulusal Tayfun Merkezi, 1953 yılından itibaren uygulamayı resmen yürürlüğe koydu.

Cetlerimiz ise uzun yıllar yaptıkları müşahedeler ile sayılı fırtına ve günlere hafızalarda kalacak, o fırtınayı nitelendiren isimler vermişlerdir. Örneğin eylül ayının son haftasında kestanelerin ağaçtan dökülmesine neden olduğu için ‘kestane karası fırtınası’ ismini vermişlerdir. Çünkü kestane dikenli bir meyvedir, toplaması güç ve zahmetlidir. Eylülün son haftası genelde Balkanlar üzerinden gelen soğuk hava ve fırtına ile birlikte ani sıcaklık düşüşünün akabinde dökülen kestaneler nedeniyle ‘kestane karası fırtınası’ ismini almıştır. Misal durum, amansız elli için de geçerlidir.”

Köse, eski nesillerde “Güzün yağmur çok yağarsa kış uzun geçer” inanışının hakim olduğunu lisana getirerek, “Atalarımızın bu varsayımına nazaran, geçen güz neredeyse yağmur yağmadı. Bu durumda bu kış kısa sürecek. Bu varsayımı bir yere not alıp, tutup tutmayacağını daima birlikte yaşayarak görelim.” sözünü kullandı.