ZEYNEP MUTLUSOY / İZGAZETE - İzmir’de yaşanan elektrik kesintilerinin ardından yaşanan en büyük problemlerden biri de buzdolabındaki ürünler oluyor. Buzdolabında bulunan ürünlerin ne kadar süre içinde bozulma durumu olabileceğini ve risk faktörlerini Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Uğur Toprak cevapladı.
İbrahim Uğur Toprak, elektriklerin kesildiği andan itibaren sürecin başladığını anlatarak, “Dolap kapakları ne kadar kapalı tutulursa içerideki soğuk hava o kadar korunur. Buzdolabının normal soğutucu kısmı kapak hiç açılmazsa gıdaları yaklaşık 4 saat boyunca güvenli ısıda tutabilir. 4 saatten sonra dolap içi sıcaklık yükselmeye başlar. Kapağın açılıp kapatılması bu süreyi düşürür.” ifadesini kullandı.
Toprak, buzdolabının doluluk oranının bu süreyi ekileceğinden bahsetti. Ayrıca derin dondurucu kısmı içinde uyarılarda bulunan Toprak, “Kapağı açılmadığı sürece gıdaları 24 - 48 saat boyunca koruyabilir. Mikroorganizmaların en sevdiği sıcaklık aralığı +10 derce ile +65 derece arasıdır. İzmir sıcağında dolap içi bu tehlikeli bölgeye çok daha çabuk ulaşır. Bu nedenle yaz aylarında kesinti 2 saati aştığı andan itibaren buzdolabındaki risk katlanarak artar” dedi.
“ET ÜRÜNLERİ ÇÖZÜNMÜŞSE TEKRAR DONDURULMAMALI”
Dondurucudaki et ürünleri çözünmeye başladığı andan itibaren riskli olduğunu vurgulayan Toprak, “Eğer etin üzerinde hâlâ buz kristalleri duruyorsa ve ürün tamamen yumuşamamışsa, bozulma başlamamış demektir” dedi.
Çözülen ürünün kesinti sonrasında oda sıcaklığına maruz kalması durumunda tekrar dondurulmaması gerekiyor. Tamamen çözülen et gibi ürünler kokusunda bir değişim olmasa da hızla pişirilip tüketilmesi gerekiyor.
ÇÖZÜNEN ÜRÜNLER KESİNLİKLE TÜKETİLMEMELİDİR
Dondurucuda bulunan meyve sebze gibi ürünlerinde et ürünlerine kıyasla mikrobiyolojik açıdan bir tık daha dayanıklı olduğu ifade ediliyor. Bunun yanı sıra dondurucu da bulunan ürünler için Toprak şu şekilde ifade etti:
“Donmuş meyve sebze çözülüp sıcakta bekledilerse ekşime/bozulma başlayacağı için tüketilmemelidir. Kırmızı et, kıyma, tavuk, hindi, balık ve deniz ürünleri, süt, yoğurt, peynir (özellikle taze ve yumuşak peynirler), krema, yumurta ve yumurta içeren yemekler/mayonezli mezeler, pişmiş etli/sebzeli yemekler ve pirinç pilavı +4 derecenin üzerindeki sıcaklıkta 2 saatten fazla kaldıysa, görünüşü ve kokusu normal olsa bile içlerindeki bakteriler (Salmonella, Listeria vb.) toksin üretmiş olabilir. Kesinlikle tüketilmemelidir. Zeytin, reçel, marmelat, bal, pekmez, hardal, ketçap, ekmek, fıstık ezmesi, bisküvi vb. kuru gıdalar, taze bütün meyve ve sebzeler daha dayanıklıdırlar.”
ÖLÜMCÜL SONUÇLAR DOĞURABİLİR
İbrahim Uğur Toprak elektrik kesintisi olduğu zaman buzdolabındaki ürünler için özellikle uyarılarda bulundu. Uzun süreli, 4 saatin üstünde bir elektrik kesintisi yaşandıysa; Dolabın kapağını mecbur kalmadıkça açılmamalıdır.
Ayrıca, elektrik geldiğinde yüksek riskli gıdaları (et, süt, pişmiş yemek) kontrol edilmeli; eğer dolabın içi bariz şekilde ısınmışsa ‘kokmuyor, bir şeyi yok’ diyerek risk alınmamalı, özellikle çocuklara ve yaşlılara yedirilmemeli. Gıda zehirlenmesi riskinin sıcak havalarda ölümcül sonuçlar doğurabileceğini unutulmamalı.
Burada bozulma süresi değil, ‘riskli süre’ çok daha önemlidir. Özellikle yazın bu süreler teorik üst sınırdır, pratikte daha kısadır. 32 derece üzeri ortamda 1 saat bile riskli olabilir.
