Küresel diplomasinin kalbi, yarın Ankara'da atmaya başlıyor. 32 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra Ukrayna, Asya-Pasifik ortakları ve Avrupa Birliği'nin tepe yöneticilerini bir araya getirecek olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde kapılarını açıyor. Yaklaşık 100 üst düzey bakan ve diplomatın katılacağı organizasyon, ABD ile Avrupalı müttefikler arasında son dönemde tırmanan gerilimlerin gölgesinde gerçekleşecek. Dünyanın kilitlendiği zirve, ittifakın geleceğini şekillendirecek tarihi kararlara ve on milyarlarca dolarlık yeni savunma anlaşmalarına sahne olacak.
KİMLER KATILIYOR?
Ankara’daki buluşma, NATO tarihinin en geniş katılımlı ve kapsamlı organizasyonlarından biri olarak kayıtlara geçiyor. Üye ülkelerin tam kadro yer alacağı zirvenin baş aktörü hiç şüphesiz ABD Başkanı Donald Trump olacak.
Ancak Külliye'deki masada sadece NATO üyeleri yok. Zirvenin özel konukları arasında şu isimler bulunuyor:
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy
Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas
Ayrıca ittifakın Asya-Pasifik ortakları olan Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Kore’nin savunma bakanları ile Bahreyn, Kuveyt, Katar ve BAE'nin dışişleri bakanları da özel çalışma yemeklerinde Ankara'da temaslarda bulunacak.
ÇATLAKLAR BÜYÜYOR MU: AVRUPA'NIN SAVUNMA SINAVI
Kapalı kapılar ardındaki en hararetli tartışmaların, Trump yönetimi ile Avrupalı müttefikler arasında geçmesi bekleniyor. Trump'ın Avrupalı ülkeleri savunma harcamalarını artırmaları için sert dille uyarması, müttefiklere danışmadan başlattığı İran operasyonu ve İngiltere ile İtalya liderleriyle yaşadığı gerilimler, zirvenin tansiyonunu şimdiden yükseltmiş durumda.
Avrupalı liderler, Ankara'da Trump ile buzları eritmeye çalışacak. Taslak bildiriye göre; Avrupa ve Kanada'nın savunma yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı zirvede resmi olarak deklare edilecek ve 2035'e kadar savunma bütçelerinin GSYH'nin yüzde 5'ine çıkarılması hedefi yinelenecek.
Öte yandan, Ukrayna'ya destek de netleşiyor. NATO müttefiklerinin Kiev'e bu yıl 70 milyar euroluk askeri teçhizat ve eğitim desteği sağlamayı taahhüt etmesi bekleniyor.
TÜRKİYE'NİN MASASINDAKİ ÜÇ KRİTİK HEDEF
Ev sahibi Türkiye, hem artan savunma sanayisi gücünü dünyaya sergileyecek hem de müttefiklerden somut adımlar bekleyecek. Zirvenin en çok merak edilen anı ise Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump'ın baş başa yapacağı görüşme olacak.
Ankara'nın diplomatik çantasında şu başlıklar öne çıkıyor:
F-35 ve Ambargolar: Erdoğan-Trump görüşmesinde, ABD yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü en sıcak konu olacak.
Örtülü Kısıtlamalara Son: NATO ülkeleri arasında savunma sanayisi ticaretine yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılması çağrısı güçlü bir şekilde yinelenecek.
SAMP/T Ortaklığı: Fransa ve İtalya ile SAMP/T hava savunma sisteminin tedariki ve ortak üretimi konularında ilerleme aranacak.
Ankara NATO Zirvesi programı
7 Temmuz - İlk Gün
10.00: Savunma Sanayii Forumu açılışı.
12.45: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in konuşmaları.
14.00: Ukrayna lideri Zelenskiy'nin forum hitabı.
18.30: Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde liderler onuruna Resmi Akşam Yemeği.
19.45: Dışişleri ve Savunma Bakanları düzeyindeki çoklu çalışma yemekleri.
8 Temmuz - liderler oturumu
10.45: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin liderleri resmi karşılama töreni.
11.00: Tarihi aile fotoğrafı çekimi.
11.15: Liderler düzeyindeki Ana Oturum'un başlaması.
15.00: NATO Genel Sekreteri Rutte'nin kapanış basın toplantısı ve liderlerin açıklamaları.
