CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, icra ve iflas dosyaları hakkında Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yanıtlanması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdi.
Ekonomik kriz nedeniyle yurttaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için borçlanmak zorunda kaldığını, ancak artan yaşam maliyetleri ve düşen alım gücü nedeniyle bu borçların ödenememesi sonucunda icra takiplerinde ciddi artış yaşandığını kaydeden CHP’li Tanrıkulu, şunları kaydetti:
“Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) verilerine göre Türkiye genelinde toplam icra ve iflas dosyası sayısının 24 milyonu aştığı, günlük ortalama 26 bin 500 yeni icra dosyasının açıldığı ifade edilmektedir. Bu veriler, icra takiplerinin istisnai değil, yaygın bir toplumsal sorun haline geldiğini göstermektedir.
Öte yandan, özellikle mahalle muhtarlıklarında icra tebligatlarının yoğun biçimde biriktiği, bazı muhtarlıklara günde onlarca hatta 80’e yakın icra tebligatı ulaştığı belirtilmektedir. Muhtarlıkların adeta icra tebligat merkezine dönüştüğü yönündeki bu bulgular, borçluluk krizinin mahalle düzeyinde somutlaştığını ortaya koymaktadır.
İcra takiplerinin önemli bir bölümünün lüks tüketimden değil; kira, elektrik, su, doğalgaz, kredi kartı ve temel ihtiyaç harcamalarından kaynaklandığı yönündeki tespitler, Türkiye’de derin yoksulluğun ulaştığı boyutu gözler önüne sermektedir.
Bu bağlamda, artan icra dosyalarının kapsamı, nedenleri ve toplumsal etkilerinin ortaya konulması, kamu politikalarının belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.”
AKIN GÜRLEK’E SORDU
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle sunduğu önergede şu sorulara yer verdi:
1. Türkiye genelinde, UYAP verilerine göre 2026 yılı itibarıyla toplam icra ve iflas dosyası sayısı kaçtır? Bu sayı 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yılları itibarıyla ayrı ayrı kaçtır?
2. 2026 yılı itibarıyla Türkiye genelinde günlük ortalama açılan yeni icra dosyası sayısı kaçtır? Bu sayı son 5 yıl için yıllara göre ne kadardır?
3. Türkiye genelinde son 5 yıl içinde açılan icra dosyalarının kaçı;
4. Banka ve kredi kartı borçlarından,
5. Tüketici kredilerinden,
6. Kira borçlarından,
7. Elektrik, su, doğalgaz gibi temel hizmet borçlarından,
8. Diğer borç türlerinden kaynaklanmaktadır?
9. Türkiye genelinde muhtarlıklara gönderilen icra tebligatlarının yıllara göre sayısı kaçtır? Bu tebligatların toplam tebligatlar içindeki oranı nedir?
10. Muhtarlıklara yapılan icra tebligatlarının artış nedenlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir analiz veya çalışma bulunmakta mıdır?
11. Türkiye genelinde icra takibine konu olan gerçek kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerden kaçının hakkında birden fazla icra dosyası bulunmaktadır?
12. Türkiye’de icra takibine konu olan borçların ne kadarı temel ihtiyaç harcamalarından kaynaklanmaktadır? Bu konuda Bakanlığınızın yaptığı bir etki analizi var mıdır?
13. İcra dosyası bulunan yurttaşların sosyo-ekonomik durumlarına ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir istatistik veya araştırma mevcut mudur?
14. İcra dosyalarının bu denli artmasının nedenlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış bir değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?
15. Artan icra dosyası sayısının azaltılması ve yurttaşların borç sarmalından çıkarılması amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen veya planlanan herhangi bir yasal veya idari düzenleme var mıdır?
