CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, fındık ve pamuk üreticilerinin yaşadığı sorunlar, yaş sebze-meyve piyasasına yönelik operasyonlar ve artan motorin fiyatları üzerinden tarım politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sarıbal, üreticinin artan maliyetler karşısında ürününü zararına sattığını belirterek planlı ve üreticiyi koruyan tarım politikası çağrısı yaptı.
“FINDIK 240 LİRA, ÜRETİCİ 170 LİRAYA SATIYOR”
Fındığın gerçek üretim maliyetinin kilogram başına yaklaşık 240 liraya ulaştığını belirten Sarıbal, serbest piyasada fiyatın 170 liraya kadar gerilediğini söyledi. TMO’nun Giresun kalite fındık için 255, levant kalite için 250 lira alım fiyatı açıkladığını hatırlatan Sarıbal, TMO’ya ürün veremeyen üreticilerin düşük fiyatla satış yapmak zorunda kaldığını ifade etti.
Sarıbal, rekolte tespitlerinin şeffaf ve bilimsel şekilde yapılması, TMO’nun alım kapasitesinin artırılması ve açıklanan fiyatın piyasa için taban fiyat olarak uygulanması gerektiğini savundu. Fındık üreticisinin don, iklim değişikliği ve kahverengi kokarca gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Sarıbal, üretici kooperatifleri ve FİSKOBİRLİK’in güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
“PAMUKTA KİLOGRAM BAŞINA 10-12 LİRA ZARAR”
Türkiye’nin yıllık 1,5-1,6 milyon ton lif pamuk ihtiyacına karşılık bu yıl üretimin yaklaşık 400 bin ton seviyesinde kalmasının beklendiğini söyleyen Sarıbal, pamuk üretiminin ihtiyacın dörtte birine kadar gerilediğini belirtti.
Kütlü pamukta maliyetin hasat giderleriyle birlikte kilogram başına 48-50 liraya ulaştığını, piyasa fiyatının ise yaklaşık 38 lira olduğunu aktaran Sarıbal, üreticinin kilogram başına 10-12 lira zarar ettiğini ifade etti. Pamukta üretim planlaması yapılması, desteklerin maliyetlere göre güncellenmesi ve gerektiğinde kamu alım mekanizmasının devreye sokulması gerektiğini söyledi.
“ÜRETİCİYLE TÜCCARI KARŞI KARŞIYA GETİRMEK ÇÖZÜM DEĞİL”
Yaş sebze-meyve piyasasına yönelik operasyonlara da değinen Sarıbal, hukuki soruşturmaların yürütülebileceğini ancak tarım sektöründeki yapısal sorunların yalnızca tüccar veya şirketlere yüklenemeyeceğini savundu.
Sarıbal, “Yanlış yapanlar elbette araştırılmalı, suç oluşturan fiiller ispatlanırsa hukuk içinde gereği yapılmalıdır. Ancak birkaç tüccarı, komisyoncuyu veya firmayı sorumlu ilan ederek tarımın temel sorunlarını çözemezsiniz” dedi.
Tarımda havza bazlı üretim planlaması, gerçek maliyet üzerinden taban fiyat, zamanında destek ödemeleri, uygun kredi, kooperatiflerin güçlendirilmesi, kamu alım mekanizmalarının geliştirilmesi ve tarım sigortalarının gerçek zararları karşılayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirtti.
“MOTORİN 100 LİRANIN ÜZERİNE ÇIKTI”
Motorinin litre fiyatının bir yıl içinde yaklaşık 54 liradan 100 liranın üzerine çıktığını belirten Sarıbal, artışın tarımsal üretimin yanı sıra sulama, hasat, işçi taşımacılığı ve ürünlerin pazara ulaştırılması maliyetlerini de artırdığını söyledi.
Akaryakıt üzerindeki vergi yükünün azaltılması, eşel mobil sisteminin yeniden uygulanması ve tarımsal üretimde kullanılan mazotun sübvanse edilmesi çağrısında bulunan Sarıbal, “Faize kaynak bulanlar çiftçiye ‘para yok’ diyemez. Kaynak vardır; mesele siyasi tercihtir” ifadelerini kullandı.
