Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Rıfat Turuntay Nalbantoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz alarak değerlendirmelerde bulundu.
Nalbantoğlu komisyonda bütçe hakkının tarihsel gelişimi ve Magna Carta vurgusuyla konuşmasının ardından gündemin sıcak konularından fon soruşturmasını: 187,6 milyar liralık "asrın soygunu" olarak nitelendirerek kamu mali denetimindeki sistem çöküşünü ve kendisinin de mensubu olduğu 150 bin serbest muhasebeci mali müşavir ile yeminli mali müşavirin kronikleşen sorunlarını ele aldı.
Nalbantoğlu’nun Komisyonda gerçekleştirdiği konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Magna Carta'dan bu yana süregelen bütçe hakkı doğrultusunda geçen yılı ve önümüzdeki yılı konuşmak üzere buradayız. "Büyük Sözleşme" olarak adlandırılan Magna Carta, bütçe hakkının yanı sıra kralın yetkilerini de kısıtlayarak anayasal demokrasilerin, insan haklarının ve parlamenter sistemin temel taşını oluşturmuştur.
Ancak içinde bulunduğumuz süreçte ne anayasal demokrasiden ne insan haklarından ne parlamenter sistemin etkinliğinden ne de bütçe hakkından söz etmemiz mümkündür. Ayrıca bütçe hakkı senede bir kez burada ya da Genel Kurulda oturup konuşmak da değildir. Bütçenin nereye harcandığının yanı sıra, plan ve programlara ne kadar uyulduğu, saydam ve şeffaf bir şekilde ne kadar denetlendiği, ihmal ve suistimali olanlara caydırıcı bir şekilde ne seviyede yaptırım uygulandığının da tespit edilmesidir. Bunların ne kadarının gerçekleştirildiğini sizlerin ve kamuoyunun takdirine sunuyorum.”
"GÜNLERCE YAZILDI, ÇİZİLDİ"
Sayın Bakan, değerli komisyon üyeleri; bütçeye baktığımızda genel olarak Eylül ayının başında açıklanan Orta Vadeli Program'a dayandırıldığını görüyoruz. Ancak daha sonra hem kamu maliyesini hem de makroekonomik plan ve programları etkileyecek çok büyük bir fon krizi patlak verdi.
Fon krizi demişken herkes değindi ama birkaç noktasıyla ben de değinmek istiyorum: Günlerce yazıldı, çizildi; hâlen de yazılıp çizilmeye devam ediyor. Burada kimin ne kadar, kimlerin hangi yöntemlerle ne kadar götürdüğü konusuna girmeyeceğim, tekrar etmeye de gerek yok. Fakat bu sistem çok önemli bir tehlikeyi hepimize gösterdi."
"DEVLET ÇÖKMÜŞ, SİSTEM ÇÖKMÜŞ"
"Değerli arkadaşlar, devlet çökmüş, sistem çökmüş, yönetememe sorunu çok açık bir şekilde ortalıkta! Hortumlandığı iddia edilen rakam 187 milyar 653 milyon lira! İyi ki paradan 6 sıfır atılmış; atılmamış olsaydı 187 milyar 653 milyon lirayı eski rakamlarla burada telaffuz edecek bir kişi var mıydı, ben gerçekten merak ettim. Mesela ben telaffuz edemezdim.
Siz de biliyorsunuz ki bu işin borsacısı, siyasetçisi, denetçisi, bürokratı, kamu görevlileri olmak üzere birçok ayağı, ağı var. Dolayısıyla bu, organize iş ve örgütlü suç kapsamında mutlaka değerlendirilmek ve örgütlü suç kapsamında bakılmak zorundadır. Bu durum aynı zamanda acilen bütün kurum ve kurulların yeniden oluşturulması, disipline edilmesine ihtiyaç duyduğunu da açık bir şekilde göstermektedir. Bugün geldiğimiz noktada yetki ve denetim başta olmak üzere hemen her alanda bizim de kendi Magna Carta'mızı yaşama geçirmemizin gerektiği çok açık bir şekilde ortaya çıkmıştır."
"KAMUSAL MALİ DENETİM SİSTEMİNDE ÇOK BÜYÜK SORUNLAR VAR"
“Son yaşananlarda açıkça görüldüğü gibi kamusal mali denetim sisteminde çok büyük sorunlar vardır. Yüksek denetim organları ve iç denetim birimlerinin idari ve mali özerkliklerinin tam anlamıyla tesis edilememiş olması, denetim raporlarının tarafsızlığı ve algısı üzerinde çok büyük bir baskı oluşturmaktadır. İç denetimde uluslararası bağımsız denetim standartlarının tam ve eksiksiz uygulanamaması denetim kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Çünkü ülkemizde yaşanan son olayda da görüldüğü gibi, bütün dünyada yaşanan denetim skandalları nedeniyle denetime bakış açısı değişmiş, güvenilir ve kaliteli raporlamaya yönelik ihtiyaç artmış, bunları sağlamak üzere de bağımsız denetim faaliyetleri çok daha önemli bir konum kazanmıştır.”
Konuşmasında serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerin sorunlarına da değinen Nalbantoğlu, çözüm bekleyen konularla ilgili verdikleri kanun tekliflerinin komisyonlarda bekletildiğini ve bir talimatla yaşama geçirilebileceğini belirterek sözlerini tamamladı.
