19 Ocak Pazartesi, yaygın bir inanışa göre yılın en mutsuz günü olarak kabul ediliyor ve 'Blue Monday' olarak anılıyor. Ancak bu iddianın arkasında bilimsel bir gerçeklik bulunmuyor. Bununla birlikte, kış aylarının birçok insan için psikolojik açıdan zorlayıcı olabildiği kabul ediliyor.
NEDEN BUGÜN?
Blue Monday (Mavi pazartesi) kavramı ilk kez 2005 yılında psikolog Cliff Arnall tarafından, İngiltere merkezli seyahat şirketi Sky Travel için ortaya atıldı. Amaç, kış tatillerini teşvik edecek dikkat çekici bir pazarlama fikri üretmekti.
Arnall, genellikle yılın üçüncü pazartesine denk gelen bu tarihi; hava durumu, borç miktarı, Noel’den sonra geçen süre, motivasyon düzeyi ve yılbaşı kararlarının ne kadar süredir tutulamadığı gibi değişkenleri bir araya getirerek belirledi. Ancak bu formülün bilimsel bir temeli bulunmuyor.
“MEVSİMSEL DUYGU BOZUKLUĞU”
Blue Monday’in kendisi gerçek olmasa da sonbahar sonu ve kış ayları birçok kişi için daha geniş bir “mavi mevsim” yaratabiliyor. Euronews’in haberine göre bu dönemde sıkça dile getirilen “kış hüznü”, soğuk ve karanlık günlerle bağlantılı olarak ruh hali ve enerji seviyelerinde geçici bir düşüşe işaret ediyor.
Uzmanlara göre kışın daha az gün ışığı, kötü hava koşulları ve açık hava aktivitelerinin azalması; insanların kendini daha yorgun ve isteksiz hissetmesine yol açabiliyor. Bu aylarda sağlık sistemleri, mevsimsel değişimlere bağlı bir depresyon türü olan Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu (SAD) vakalarında artış bildiriyor.
SAD belirtileri çoğunlukla sonbahar sonunda ortaya çıkıyor ve ilkbaharda günlerin uzamasıyla birlikte hafifliyor. Sürekli düşük ruh hali, konsantrasyon güçlüğü, uyku sorunları ve normalde keyif veren aktivitelere ilgisizlik en sık görülen belirtiler arasında yer alıyor.
SAD’in kesin nedeni bilinmese de uzmanlar, güneş ışığı eksikliğinin serotonin ve melatonin gibi ruh hali ve enerji düzeylerini düzenleyen kimyasalları etkilediğine dikkat çekiyor.
BAŞA ÇIKMANIN YOLLARI
Hareket: Günde 20 dakika bile olsa hareket etmek depresyon belirtilerini azaltıyor ve serotonin salgılatıyor.
Güneş ışığı almak: Sınırlı da olsa kış aylarında güneş ışığı almak vücudun biyolojik saatini düzenliyor. Uzmanlar kapalı ortamların doğru aydınlatılması ve gün ışığının içeriye girmesine izin verilmesi gerektiğini söylüyor.
Uyku: Uyku süresinden ziyade kaliteli uyku uyumak çok önemli. Aşırı uyumaktan ve gündüz uykularından kaçınılmalı.
Sosyal bağlar: Kış depresyonuyla başa çıkabilmenin en iyi yollarından biri arkadaşlarla ilişkileri korumak ve sosyal hayattan kopmamak.
