BÜŞRA ÇETİNKAYA / İZ GAZETE – Yeni yıl yaklaşırken hem asgari ücrete hem de emekli aylığına yapılacak zam oranları gündemdeki yerini koruyor.
En düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğu günümüzde emekliler yaşam mücadelesi veriyor. Ev kiralarının fahiş fiyatlara çıktığı dönemde çalışmadan geçimini sağlayamayan emekli bir ümitle 2027’yi bekliyor.
Ancak gündemde konuşulan zam oranları pek iç açıcı değil. Emekli aylıklarına enflasyon artışının yanında yüzde 5-10, bazı senaryolarda ise yüzde 10-20 arasında refah payı eklenmesi konuşuluyor.
Öte yandan emekli polis memuru Ali Şekeroğlu, 25 Eylül'de Anayasa Mahkemesi (AYM) önünde seyyanen zam talebiyle eylem yapan emeklilerin protestosu sırasında intihar etmişti. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) tarafından açıklanan son verilere göre ise açlık sınırı 37 bin 800 lira; yoksulluk sınırı ise 123 bin 130 lira olarak kayıtlara geçti.
İz Gazete’ye konuşan DİSK Devrimci Emekliler Sendikası Ege Bölge Temsilcisi Hüseyin Özkaynak, emekli aylığına ilişkin zam senaryolarını değerlendirdi. Özkaynak, yüzde 10 zam oranının yetersiz olduğunu söylerken emeklilerin yaşam mücadelesini anlattı.
“EMEKLİ AÇLIK DEĞİL ÖLÜM SINIRINDA”
Hayat pahalılığının arttığı bir dönemde en düşük emekli aylığının 23 bin lira olmasını eleştiren Özkaynak, fahiş kira fiyatlarına isyan etti. “Ev kiralarını 30 bin lirayı geçti. En düşük kira 25 bin lira. Her şey yüzde 100 pahalandı. TÜİK’in bahsettiği gibi enflasyon oranı yüzde 28’lerde değil. Halkın yaşadığı enflasyon yüzde 50’yi geçti. TÜİK gerçekleri söylemiyor” diyen Özkaynak şunları söyledi:
“Emekliye verecekleri yüzde 10’luk zam asla emeklileri memnun edecek bir zam değil. Bunun üstüne iyileştirme adı altında, ‘müjde’ diyorlar ama onun vereceği müjde 30 bin lirayı bile geçmez. Ev kiraları 30 bin lira, 40 bin lira. Emeklilerin içinde o kadar çok kiracı var ki! Benim ev kiram 27 bin lira. Aldığım emekli maaşı 25 bin 500 lira. Çalışmasam kiramı nasıl ödeyeceğim bu maaşla. Gıda, faturalar, diğer masraflar yok işin içinde. Ev sahibi 30 bin lira yapacaktı kirayı zor ikna ettik. Çalışmasam açız. Benim gibi olan o kadar çok emekli var ki. Emekliyi açlığa ve yokluğa terk ettiler. 5,5 milyon emekli aldığı 25 bin 500 lira maaşla açlık sınırında değil ölüm sınırında yaşıyor. 3 emekliden 2’si İŞKUR kapılarında iş arıyor.”
“BİZİ DİLENCİYE ÇEVİRDİLER”
İktidarın yeni bir düzenleme üzere çalıştığını ve ‘yaşlı maaşı’ adı altında 65 yaş üstü emeklilere bağlanacak aylığı kabul etmediklerini belirten Özkaynak, “Bizi dilenciye çevirdiler” diyerek iktidara seslendi:
“Yeni bir düzenleme yapacaklar. 65 yaş üstü ve 65 yaş altı diye ayrım yapacaklar. 65 yaş üstüne yaşlı maaşı verecekler. Yaşlı maaşı diye bir şey olmaz. 25-30 yıl çalışarak, primlerimizi ödeyerek o maaşları alıyoruz. Primlerimizin emeğimizin karşılığı olarak o maaşı alıyoruz. Bize ulufe verir gibi davranıyorlar. Bizi dilenciye çevirecekler! Devlet olarak biz onlara bakıyoruz bakmazsak ölecekler diye görüyorlar. Bunu kabul etmiyoruz. Alanlarda mücadele edeceğiz. 12 Aralık’ta Ankara’da büyük bir miting yapacağız. İktidarın emeklilere bu maaşları reva görmesini kabul etmiyoruz.”
“YANDAŞLARA SERVET TRANSFERİ YAPILIYOR”
Özkaynak, yaklaşık 2 aydır Türkiye gündemini sarsan fon skandalından örnek vererek “Emekliyi gözden çıkardılar, yandaş sermayeye servet transferi yapıyorlar” sözleriyle açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Fon skandalında 850 milyar liraya dayanan para transferi oldu. Hastaneler, otoyollar, köprüler… Bunların hepsinde yandaşlara servet transferi yapılıyor. Emekliye emekçiye vermiyorsun devletin bütün imkanını sermayeye akıtıyorlar. Biz bunu kabul etmiyoruz. Bu konuşulan zam oranlarını kabul etmiyoruz. Yapılacak ilk seçimde gereken dersi iktidara verecek. Açlık sınırının 38 bin liraya; yoksulluk sınırının 124 bin liraya çıktığı zamanda siz 23 bin 500 lirayla emekliye ‘hadi bununla geçinin’ derseniz olmaz. Ülkede demokrasi de adalet de kalmadı. Yargı darbesiyle bütün muhalefet susturuluyor. Gazeteciler susturulmaya çalışılıyor. Demokrasinin olmadığı yerde insan hakkı olmaz zaten.”
“EN AZ 50 BİN LİRA OLMALI”
En düşük emekli aylığının en az 50 bin lira olması gerektiğini savunan Özkaynak, kademeli emekliliğin de çıkartılması gerektiğini vurgulayarak “Biz eşimle birlikte iki kişiyiz. Yoksulluk sınırı 124 bin lira. Yarısı ne kadar? 60-50 bin lira. Hiç olmazsa bize 50 bin lira vermelisiniz. Kirada oturuyorum. Geri kalanla da geçinebiliriz. Lüks bir yaşantı yok. Tatil yok. Eskiden çok rahattı emekli. 2002’de emekli maaşı asgari ücretin 1,5 katıydı. Bugün asgari ücret 30 bin liraysa emekli 45 bin lira alıyordu. 5510 sayılı yasa çıkardılar. Maaş bağlama katsayısını yüzde 75’lerden yüzde 28’lere indirdiler. Şimdi çalışırken 10 bin lira alıyorsan bunun yüzde 28’ini emekli olunca alacaksın yani 3 bin lira alacaksın. Kademeli emekliliği çıkartmak zorundalar. 1 gün kaybetmekle 10 yıla mahkûm ettiniz. Emeklileri iktidar gözden çıkarmışlar” ifadelerini kullandı.
