Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının açıklanması sonrası Eğitim Emekçileri Sendikası’ndan (Eğitim-Sen) sınava ilişkin çarpıcı veriler geldi.
Sendika, “0 çeken” aday sayısının geçtiğimiz seneye göre 27 bin artarak 67 bine yükseldiğini belirtirken sınav sonuçlarında ve net ortalamalarda “gerileme” yaşandığını verilerle gözler önüne serdi.
Sendika, açıklamasında “Yanlış politikaların faturasını emekçi, yoksul aileler ödemektedir. Maddi olanaklardan yoksun milyonlar, kamusal eğitimin sürekli daraltılması nedeniyle daha en baştan eşitsiz bir yarışa itilmektedir”vurgusu yaptı.
“SINAV SONUÇLARINDAKİ GERİLEME EŞİTSİZLİĞİN SONUCU”
“2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) sonuçları açıklanmıştır. Milyonlarca gencin geleceğini tek bir sınav sonucuna bağlayan anlayışın yarattığı sorunlar, bu yıl da sonuçlara yansımıştır. Genel başarı düzeyindeki gerilemenin sorumlusu öğrenciler ya da eğitim emekçileri değildir. Karşımızdaki tablo, eğitimi bütünüyle sınava, sıralamaya ve rekabete endeksleyen politikaların yarattığı yapısal sorunların sonucudur.
ÖSYM, son dört yıldır sürdürdüğü tutumu devam ettirerek bu yıl da adayların net ortalamalarını paylaşmamış, yalnızca doğru cevap sayısı ortalamalarını açıklamıştır. ÖSYM istatistiklerinde sonuçların bölgesel dağılımına yıllardır yer verilmemesi ise eğitimdeki derin coğrafi ve sınıfsal eşitsizliklerin görünmez kılınması anlamına gelmektedir. Oysa sınav sonuçlarındaki gerileme, tam da bu eşitsizliklerin yıllar içinde birikmesinin sonucudur.”
“ADAYLARIN NET ORTALAMASI ÇOK DÜŞÜK”
“Açıklanan sınırlı veriler bile tablonun ağırlığını gizlemeye yetmemektedir. TYT’nin 40 soruluk Temel Matematik testinde doğru cevap ortalaması yalnızca 6,4, 20 soruluk Fen Bilimleri testinde ise 3,9 düzeyindedir. Alan sınavlarında da benzer bir görünüm hâkimdir. Matematikte doğru cevap ortalaması 7,1’de kalırken fizikte 2,6’ya, kimyada 2,1’e, felsefe grubunda ise 1,8’e kadar gerilemiştir. Yanlış cevapların doğru cevapları götürdüğü dikkate alındığında, adayların net ortalamalarının açıklanan doğru cevap ortalamalarından çok daha düşük olduğu açıktır.”
“67 BİN ADAY ‘0 ÇEKTİ’”
“Sonuçların en kaygı verici göstergelerinden biri, sınav puanının hesaplanabilmesi için gereken düzeyde doğru cevap veremeyen, kamuoyunda “sıfır çeken” olarak ifade edilen adayların sayısındaki artıştır. Geçen yıl 40 bin 818 olan bu sayı, bu yıl 67 bin 87’ye yükselmiş; yalnızca bir yılda 26 bin 269 kişilik kaygı verici bir artış yaşanmıştır. On binlerce gencin sınav puanının hesaplanmasına yetecek düzeyde doğru cevap verememesi, bireysel başarısızlıkla açıklanamayacak kadar yaygın ve sistemli bir eğitim sorununun açık göstergesidir.”
“YÜZ BİNLERCE GENÇ KAYIT YAPTIRIP SINAVA GİRMEDİ”
“Sınava başvurduğu hâlde katılmayanların sayısı da gençlerin geleceğe ilişkin umutsuzluğunun bir başka göstergesidir. TYT’de 170 bin 551, AYT’de 154 bin 857, Yabancı Dil Testi’nde ise 60 bin 370 aday, başvuru yaptığı hâlde sınava girmemiştir. Yüz binlerce genç, sınava hiç katılmadan ya da üniversiteye yerleşme hakkı kazansa bile kayıt yaptırmadan eğitim sisteminin dışına savrulmaktadır. Bu tablonun en önemli nedenlerinden biri, gençlerin eğitim yoluyla yaşamlarını değiştirebileceklerine ve güvenceli bir gelecek kurabileceklerine dair inançlarının giderek zayıflamasıdır.”
“YANLIŞ POLİTİKALARIN FATURASINI EMEKÇİ AİLELER ÖDÜYOR”
“Ortaya çıkan sonuçların gerisinde, yıllardır eğitimi bilimsel ve pedagojik ölçütlerden koparan, ideolojik ve siyasi hedefler doğrultusunda biçimlendiren bir anlayış bulunmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı, eğitimin kronikleşmiş sorunlarına çözüm üretmek yerine müfredatı ve öğretim programlarını eğitim bileşenlerinin görüşlerini almadan, ‘ben yaptım oldu’ anlayışıyla değiştirmektedir. Bilimsel düşünceyi, eleştirel aklı ve sorgulama becerilerini güçlendirmek yerine eğitimi siyasi ve ideolojik hedeflere göre biçimlendiren her adım, mevcut sorunları daha da ağırlaştırmaktadır.
Bu politikaların faturasını en ağır biçimde emekçi halk, yoksul aileler ve dar gelirli yurttaşlar ödemektedir. Maddi olanaklardan yoksun milyonlar, kamusal eğitimin sürekli daraltılması nedeniyle daha en baştan eşitsiz bir yarışa itilmekte; önemli bir bölümü yükseköğretime erişim olanağından mahrum bırakılmaktadır. Çocuklar ve gençler, erken yaşta ucuz işgücüne dönüştürüldükleri MESEM’lere ve piyasanın insafına terk edilmektedir.”
“PİYASACI EĞİTİM ANLAYIŞI TERK EDİLMELİ”
“Öğrenciler açısından üniversite sınavını kazanmak da tek başına yeterli değildir. Hayat pahalılığı nedeniyle barınma, ulaşım ve beslenme gibi en temel ihtiyaçlarını karşılayamayan, mezuniyet sonrasında ise diplomalı işsizlikle karşı karşıya kalan gençler için üniversite, giderek güvenli bir gelecek umudu olmaktan çıkmaktadır. Gençlerin eğitimle yaşamlarını değiştirebileceklerine dair inancını aşındıran bu düzen sürdürülemez.
Eğitim Sen olarak bir kez daha vurguluyoruz: Gençleri sınav cenderesine sıkıştıran rekabetçi ve piyasacı eğitim anlayışı derhal terk edilmelidir. Bunun yerine öğrenciyi merkeze alan, gelişimi rekabetin önüne koyan, pedagojik ve bilimsel ölçütlere dayalı nitelikli bir eğitim anlayışı benimsenmelidir. Eğitim, tüm kademelerde yeterli kamusal kaynak ayrılarak parasız, bilimsel ve demokratik bir hak olarak sunulmalıdır.”
