Milyonlarca emekli ve EYT sürecinde maaşının bağlanmasını bekleyen adayı yakından ilgilendiren kritik bir hukuki süreç sonuçlandı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından geç bağlanan emekli aylıklarına uygulanacak geriye dönük faiz hesabı konusunda emsal niteliğinde bir karara imza attı.
Yüksek mahkeme, gecikmeden dolayı faiz hakkı doğsa bile bu tutarın hesaplanmasında emekliliğe hak kazanılan ilk tarihin değil, SGK'ye tanınan yasal sürenin bitiminin esas alınması gerektiğine hükmetti.
DAVA SÜRECİ NASIL GELİŞTİ?
Söz konusu emsal karar, bir sigortalının 13 Temmuz 2018'den itibaren geçerli olmak üzere yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti için açtığı davayla ortaya çıktı. Vatandaş, biriken ve ödenmeyen maaşlarının ilgili ödeme günlerinden itibaren en yüksek mevduat faiziyle birlikte SGK'den tahsil edilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi davacıyı haklı bularak 1 Ekim 2018 itibarıyla aylık bağlanmasına ve eksik ödenen dönemin yasal faiziyle verilmesine karar verdi. SGK'nin istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilince dosya Yargıtay'a taşındı.
YARGITAY KARARI NEDEN BOZDU?
Dosyayı detaylıca inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin verdiği kararları hem usul hem de hesaplama yönünden bozarak dikkat çeken iki önemli kuralı hatırlattı:
Bilirkişi öncesi resmi veri şartı: Yargıtay, yerel mahkemenin net aylık miktarları hakkında SGK birimlerinden doğrudan resmi bilgi ve görüş almadan sadece bilirkişi raporuna dayanarak karar vermesini usule aykırı buldu.
Dönem hatası: Sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandığı vurgulanarak, eksik ödeme döneminin baştan belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
GECİKEN MAAŞLARDA FAİZ HANGİ TARİHTEN İTİBAREN İŞLEYECEK?
Kararın milyonlarca kişiyi ilgilendiren asıl bölümü ise faiz başlangıcının belirlenmesi oldu. Mevzuata göre SGK'nin emeklilik tahsis işlemlerini tamamlaması için 3 aylık yasal bir süresi bulunuyor.
Yargıtay'ın çizdiği yeni çerçeveye göre; emekli aylığı geç bağlanan bir vatandaş faiz talep ettiğinde, bu faiz emekliliği hak ettiği ilk günden itibaren işletilmeyecek. Faiz hesaplaması, kurumun yasal olarak hakkı olan 3 aylık işlem süresinin dolduğu günden itibaren başlatılacak.
BU KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
Emeklilik işlemleri uzayan ve aylar sonra toplu para alırken enflasyon veya gecikme kaynaklı kayıp yaşadığını düşünerek dava açmaya hazırlanan yurttaşlar, faiz taleplerinde SGK'nin 3 aylık yasal işlem süresini hesaba katmak zorunda kalacak.
