İz Gazete Genel Yayın Yönetmeni Ümit Kartal, ‘Meraklısına İzmir Gündemi-KAYIT’ programının yeni sezon yeni bölümünde, AKP’ye geçen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın 2,5 yıllık görev sürecini, transferin ardından gelen tepkileri ve İzmir’i bekleyen süreci değerlendirdi.
Kartal, CHP’den istifa ederek YENİ Parti’ye geçeceğini açıklayan ama daha sonra AKP rozeti takan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu.
“İZMİR’İN GURUR DUYACAĞI BİR PROJE GÖRMEDİK”
Tugay’ın 2,5 yıllık görev sürecine ilişkin konuşan Kartal, “Cemil Tugay, Cemil Tugay olalı bu kadar ünlenmemiştir. 5 yıl Karşıyaka Belediye Başkanlığı, 2,5 yıl Büyükşehir Belediye Başkanlığı yaptı. Büyükşehir belediye başkanlığında ulusal çapta gündem olduğu konular, 23 bin kişilik grev, havuz sistemi, AKP’ye geçip geçmeyeceği tartışmaların başladığı dönemde verdiği demeçler, Tunç Soyer ile yaşadığı süreç, çöp krizi… İzmir’in gurur duyacağı ne bir etkinlik ne bir projeyle ne bir çalışmayla açıkçası görmedik” ifadelerini kullandı.
“TEK GÜNDEMİNİZ CEMİL TUGAY”
Tugay’ın AKP’ye katılmasının ardından İzmir’in değil tüm Türkiye’nin sıcak gündemi olduğunu belirten Kartal, “Geçen dönem 25 bölüm yaptık ve bu bölümlerin en az bir yarısından fazlasında Cemil Tugay’ı çokça konuştuk. Ben çok iyi hatırlıyorum beni ve gazetemizi eleştirenler vardı. Tek gündeminiz Cemil Tugay diye. Şimdi ben onları eleştiriyorum tek gündeminiz Cemil Tugay” dedi.
“CEMİL TUGAY, CEMİL TUGAY OLALI BU KADAR ÜNLENMEMİŞTİR”
Kartal, parti değişikliğinin ardından Tugay’a yönelik eleştirileri şu şekilde değerlendirdi:
“Cemil Tugay, Cemil Tugay olalı bu kadar ünlenmemiştir yani. 5 yıl Karşıyaka Belediye Başkanlığı, 2,5 yıl Büyükşehir Belediye Başkanlığı yaptı. Büyükşehir belediye başkanlığında ulusal çapta gündem olduğu konular, 23 bin kişilik grev, havuz sistemi, AKP’ye geçip geçmeyeceği tartışmaların başladığı dönemde verdiği demeçler, Tunç Soyer ile yaşadığı süreç, çöp krizi… İzmir’in gurur duyacağı ne bir etkinlik ne bir projeyle ne bir çalışmayla açıkçası görmedik. Şimdiye kadar ki tüm yaşamı boyunca en ünlü olduğu gün o gün külliye de Recep Tayyip Erdoğan’ın rozet taktığı ve onun da ‘AKP kimsesizlerin kimsesi’ cümlesini kurduğu dediği gündür.”
“AKP KURULMADAN ÖNCE AKP’LİYMİŞ SANKİ”
25 yılın ardından AKP kurulduğundan bu yana ilk kez İzmir Büyükşehir Belediyesini yöneteceğinden bahseden Kartal, Tugay’ın ‘AKP kimsesizlerin kimsesidir’ cümlelerine dikkat çekti.
“25 yıllık AKP kurulduğundan beri ilk defa İZBB yönetmiş olacak. Sandıkları açıldığı gün hangi kanalı açsanız haritanın çokça bölgesi sarı iken bile İzmir kırmızıydı. Türkiye’nin dört bir yerinde Artvin’den Edirne’ye Adana’dan Hakkâri’ye kadar herkes İzmir ile ilgili sonuçları görünce direnç noktası moral kendince İzmir’e gereğinden fazla anlam yüklenen kale sıfatlarının yakıştırılması.
Şimdi AKP kuruldu kurulalı yapamadığı bir şeyi yapmış oldu gördüğüm kadarıyla çok mutlular. İzmir dışında seçmenin şaşırması, şoke olması çok normal. Çünkü ben Cemil Bey’in o gün konuşmasını dinledim. Sanki AKP kurulmadan önce AKP’liymiş sanki AKP’yi Cemil Tugay’ın üzerine kurmuşlar gibi bir coşku ve sahiplenme vardı. Öyle, bir günde olmuş bir şey değil belli ki.”
“CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN 2015 YILINDA KİMSESİZLERİN KİMSESİDİR DEMİŞ”
“AKP kimsesizlerin kimsesi cümlesi Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyet kimsesizlerin kimsesidir cümlesini değiştirerek kurulan cümle bu tabi insanları şok etti. Bunu basın mensupları sorduğunda da ‘bunu ilk duyduğumda çok etkilenmiştim’ dedi.
Ben şimdi ‘Cumhurbaşkanı Erdoğan ‘AKP kimsesizlerin kimsesidir’ ne zaman demiş diye baktım. Zaten bunu yazınca Cemil Tugay çoğunlukla çıkıyor. Geriye gittiğimizde 2015 yılında söylemiş, kimsesizlerin kimsesi olmak bizim şerefimizdir gibi cümle kurmuş. Ta ki 2015 yılında Cemil Tugay Karşıyaka Belediye Başkanı bile değildi. Onu ilk duyduğunda heyecanlandığı söylemesi açıkçası seçmenleri sarstı ve etkiledi.”
“ÜZÜNTÜLÜYÜM, HAKLI ÇIKMAK İSTEMEZDİM”
Cemil Tugay’ın Başkanlık sürecinden bu yana sık sık eleştirdiği süreçte son gelinen raddeyi şu şekilde değerlendirdi:
“Ben demiştim, haklı çıktım falan inan hiçbir kıymeti yok. Çünkü, biz bu eleştirileri yapıyorken, İzmir hiçbir şeyin kalesi değildir demokrasinin kalesidir çizgisinde yapıyorduk. Koskoca İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı kendisini seçen seçmenin duygulara hassasiyetlere ve siyasal beklentilere uygun davranması arzusu ile yapıyorduk. Yoksa kendisiyle şahsi olarak bir problemin olması, şahsi bir hesaplaşmanın içine girmem söz konusu değil. Şahsen benimle ve kurumumla uğraşıp zora soktuğu dönemler oldu ama bunu ötesinde bir şeydi zaten bu ben haklı çıktım diye bile mesleki gazetecilik egosu ve mutluluğu yaşamıyorum. Üzüntülüyüm, haklı çıkmakta istemezdim.”
“CEMİL TUGAY’A HAK VERİYORUM”
Kartal, Tugay’ın ‘ben bir günde mi kötü insan oldum’ sözlerine ithafen şunları söyledi:
“Ama şunu ifade etmem gerekiyor Cemil Tugay’a hak veriyorum.
Dün açıklamasında diyor, ben bir günde mi kötü insan oldum diyor, benim eleştirdiğim budur. Hepiniz oradaydınız. Ben diyordum ki sosyal demokrat çizgiye uygun değildir grev kırıcılık biz bunu söylerken İZBB işçilerinin memleketine, soyuna sopuna girenler, at onları başkan işten, biz gider çöp toplarız, bir otobüsün başına geçeriz diyenlere yanlış yapıyor diyordum. Bu sosyal demokrata uygun bir tavır değil. Grev kırıcılık yapmak uygun bir tavır değil diyordum. İzmir’in sivil toplum kuruluşları, demokratik kitle örgütleri ile uğraşmak onları hizaya sokmaya çalışmak, körfezle ilgili söylemlerle ilgili akademisyenlere parmak sallamak, dalga geçmek, hakaret etmek bir İzmir büyükşehir belediye başkanına, sosyal demokrat belediye başkanına yakışmaz diyordum.”
“MENFAAT UĞRUNA ORADA OLANLAR ROZET TAKILINCA HAKARET ETMEYE BAŞLADILAR”
“Ben diyordum ki kooperatif modeli ilerici demokrat bir modeldir. Sosyal demokrasiye uygundur. Kooperatif ile kentsel dönüşüm yapma modeli çeşitli hatalar eksiklikler olmasına rağmen iyi niyetli bir çabadır. Sosyal demokrat belediye başkanı kendinden önceki belediye başkanı ile hesaplaşmak için bu projeyi durdurmamalı, insanların hapse girmesine sebep olmamalı, bu proje tüm Türkiye’ye model olabilecek bir sosyal demokrat projesidir diyordum. Bunların tamamında susanlar, başkanımız ne yaparsa iyi yapar, başkanımız ne ederse iyi eder, maman mı kesildi İz Gazeteler, siz kendi menfaatinizdeniz diyenler yani orada olanlar, şak şak yapanlar rozeti taktığı andan itibaren hakaret etmeye başladılar. Hain, hain oğlu hain, sütü bozuklar”
İzmir Büyükşehir Belediyesi çalışanlarından bin 300 işçinin çıkarıldığı süreçte sessiz kalanlar için şu anki süreçte hakaretlerine yönelik Kartal, şu ifadeleri kullandı:
“Cemil Tugay’ı eleştirmek için o rozeti takılması mı bekleniyordu. Bin 300 gariban işçiyi işten çıkardığında çıkıp ‘Allah rızası için başkan bu doğru değil’ diyemediniz de bu sizin ağrınıza gitmedi, eleştirilecek bir şey değildi. Bundan utanmadınız sadece rozet mi sizin düşüncenizi değiştirdi. Cemil Tugay çok haklı bir günde mi kötü oldu. Düne kadar dibinden ayrılmayanlar, gücünden gölgesinden faydalanmak isteyenler sadece rozet taktığı AKP’ye geçtiği için…
Parti değiştirdi, kendisine verilen başka partiye CHP’ye verilen oylarla parti değiştirdi diyemiyorlar çünkü Yeni Parti’ye geçenlerde aynı şeyi yapmış oluyor. Şöyle ifade ediyorlar, kendisine verilen oyların tam tersi partiye geçti diyorlar.”
“CHP’Lİ GİBİ DAVRANMIYOR UYARIN DEDİK”
Tugay’ın İzmir Belediye Başkanı olduğu günden bu yana yaşananları, kendisinin eleştirilerine kulak asılmadığını değerlendiren Kartal, en başından beri uyardıkları kişilerin şimdi hakaret edenler olduğunu söyleyerek şunları kaydetti:
“Kendisine verilen oyların tam tersi parti uygulamalarını yapıyordu. CHP tüzüğü ne emdiriyor. CHP tüzüğü emekçiler, demokratik haklarla ilgili ne emrediyor. CHP’li gibi davranmıyor uyarın. Kendisine oy verenlerin siyasal çizgisine uygun davranmıyordu.
Ben bir gazeteci olarak bu eleştirileri yaparken, dönemin CHP Genel Başkanı özgür özel İzmir’deki siyasi tutukları ziyaret edip, ya siz tanıyorsunuz hatırınız vardır Ümit Kartal’a haber yollayın Cemil Başkanı daha fazla eleştirmesin biraz vites düşürsün. Özgür Özel böyle haber gönderdi.
Rozetten bir gün sütte leke var onda yok diyen özel hain hain oğlu sözleriyle yükleniyor.”
“BİRAZ CEMİL TUGAY’A ELEŞTİRİ OLUNCA YÜKLENİYORDUNUZ”
“Biz başkan bu anket nerede Cemil Tugay’ın adaylar arasında birin olduğunu gösteren anket nerede diye sorduğumuzda yine biz suçlu olduk. Siz o süreçlerin tamamında oradaydınız. Biraz Cemil Tugay’a eleştiri olunca yükleniyordunuz.
Cemil Tugay’ın gazabından korktuğu için bizim tüm ekinliklerimize gelip 10. yıl etkinliğime gelmeyen başkanlarımız vardı. Bizim 9. yıl etkinliğimiz ödül alan Filiz Sengel 10. yıl etkinliğime Cemil Tugay korkusundan gelemedi.
Bizi her arayan ya biraz fazla mı yükleniyorsunuz diyor. Niye fazla yüklenmiş olalım. Ne oldu bu 2,5 yılında merak edenler İz Gazete’nin kayıt programının 25 bölümünü izlesinler. O gün bizi anlamamak için uğraşanlar bize sopa sallayanlar, cezalandırmak için gücün yanında duranlar bir açıp izlesinler. O yüzden çok haklı Cemil Tugay.”
“YEREL YÖNETİMLERDEN SORUMLU GENEL BAŞKAN YARDIMCISI NEREDE?”
Cemil Tugay’ın parti değiştirmesiyle AKP Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan’ın “Ege, AKP’nin kalesi oldu” açıklaması ve AKP İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı’nın Tugay ile görüşmelerinin 1,5 yıldır sürdüğünü söylemesi gündeme geldi. AKP cephesinden gelen bu açıklamaları değerlendiren Kartal, bu sözlerin birer ‘itiraf niteliğinde’ olduğuna dikkat çekti.
Kartal, “1,5 yıldır nakış nakış işlendiğini söylemek zaten bir itiraf. Ben bunu sadece 1 kere söyledim onda da geçti zaten. Geçse ne fark eder geçmese ne fark eder? Bilal Saygılı, Tugay’ın şimdiye kadar AKP’ye geçeceği iddialarını doğrulamış oluyor. 1,5 yıldır nakış nakış işlenen bir süreç var ve CHP, YENİ Parti siyasetçilerinin bundan bir haber olduğu ortaya çıkıyor. Gizli bir ilişki var demek ki, kontrol edememişler, uyaramamışlar. Muhalefetin sahip çıkamadığı bir süreç olduğu görülüyor. Zaten özeleştiri verilmesi gereken şeylerden biri de bu. Yerel yönetimlerden sorumlu genel başkan yardımcısı nerede? Milletvekilleri nerede? Onlarla bir mekanizma kurulamadıysa ki kurulamadı. Burada da mı dönüp dolaşıp Cemil Tugay’a hakaret edeceğiz? Bitti mi konu? Hayır. “1 milyon 100 küsur oyu emanet ettik, Tugay belediye başkanı ama siyaseti bir tutan mekanizma kurmalıydık” denmeli” açıklamasını yaptı.
“BU SÖZLERİN MUHALİF SEÇMENİ KENETLEYECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORUM”
AKP’li İnan’ın sözlerini değerlendiren Kartal, şöyle devam etti:
“Sandıkta alırsan tamam Ege senin kalen olur. Aydın’ı, İzmir’i, Çiğli’yi, Foça’yı transferle alırsan kale olmaz o. Ama ben kendilerinin de zorlandığını düşünüyorum. 2,5 yıldır AKP, milletvekilleri, meclis üyeleri aktörleri, Cemil Tugay’a demedik laf bırakmadılar. Çamur, çöp, beceriksiz, hımbıl… Neler neler söylediler! Bir rozet değiştiren, “dönen” Cemil Tugay olmadı sonuçta. Bu lafları söyleyenler de dönmüş olmuyor mu? Rozeti takınca bunlar değişti mi? Başarılı, güzel, çok iyi olmuş oldu. CHP, YENİ Parti değişti. Cemil Tugay’a yalakalık yapanlar da değişti, Tugay’a olmadık laflar edenler de değişti. İddiam şu; Cemil Tugay, 2,5 yıl daha bağımsız ya da muhalefette belediye başkanı olsaydı, bağımsız kalacağım demişti, 2,5 yıllık performansı şunu gösteriyor ki biz bir 2,5 yıl daha kötü performans görecektik. 5 yıllık kötü bir performanstan sonra, İzmirlilerin yorgunluğu söz konusu, transferden sonra bir zafer sarhoşluğuna girmeleri, İzmir bizim kalemiz demeleri, İzmir Marşı’nın videolara kullanılmasının ben İzmir’deki muhalif seçmeni kenetleyeceğini düşünüyorum.”
“İZMİR, TUGAY SAYESİNDE MUHALİF OLMAKTAN UZAKLAŞIYORDU”
AKP’nin İzmir’i cezalandırıp cezalandırmadığının 2,5 yıl içerisinde görüleceğine dikkat çeken Kartal, “İzmir neredeyse muhalif olmaktan uzaklaşıyordu Cemil Tugay sayesinde. Bu sayede tekrar bir arada durup muhalif çizgide durmasına sebep olacak. Ben sosyolog değilim, gazeteciyim ama göreceğiz. Bakalım AKP, 2,5 yılda şunu ispat edecek mi? ‘Evet, haklıydınız biz İzmir’e hiç yatırım yapmıyorduk, çünkü siz bizi seçmiyordunuz Şimdi yatırım yapıyoruz’ iddia bu. Demek İzmir’i cezalandırıyormuş. Ne güzel yaldır yuldur yatırımlar gelebiliyormuş.
“TUGAY YENİDEN BAŞKAN SEÇİLİRSE BU PROJE TUTMUŞ DEMEKTİR”
İzmirli buna ‘siz bizi 20-25 yıldır cezalandırıyormuşsunuz’ diyerek tepki mi gösterecek yoksa ‘böyle çok iyiymiş’ diyecek bilemiyoruz. Anlamamızın tek yolu var. 2,5 yıl sonra AKP’nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay olmalıdır. Öyle ya, madem bu kadar matah, Cumhurbaşkanı Erdoğan onu övdü. İzmirlilerden karşısına çıkacak bir adayla yarışmalıdır. Cemil Tugay belediye başkanı seçilirse evet, bu proje tutmuş demektir.”
“TUGAY’IN MALİ YÖNETİMİ ÇOK KÖTÜ”
Tugay’ın görev süresi boyunca İzmir’e yapılacak yatırımlar konusunda yaşanan maddi kaynak tartışmaları ve merkezi yönetimle ilişkileri de gündeme geldi. Tugay’ın AKP’ye geçmesinin ardından merkezi yönetimle ilişkilerinin nasıl şekilleneceği ve bu siyasi değişimin İzmir’e yönelik yatırımlara yansıyıp yansımayacağı sorulan Kartal, şunları kaydetti:
“Bunu bilerek gitmiştir. Rozet töreninde gördüğümüz üzere, ‘ben İzmir’in patronu olmaya geldim’ havasındaydı. Cumhurbaşkanı ile Murat Kurum ile çok uyumlu çalışacağım profili çizmişti. Onunla, bununla kavga edeceğim demesi mümkün değil. Cemil Tugay’ın belediyecilik anlayışı şöyle: Para varsa yatırım var, borç varsa maaşlar ödenmiyor. Sadece bundan ibaret. Karşıyaka Belediyesi’ndeyken belediyenin çok kötü mali bütçesi vardı, Büyükşehir’e geldi ne hikmetse Büyükşehir’in de mali bütçesi çok kötü oldu.
AKP’li Uğur İnan Atmaca’nın bir meclis konuşması vardı. O ifade ediyor, Kocaoğlu, şu kadar borçla bırakmıştı, Soyer şöyle bıraktı, Tugay döneminde borç şu kadar diye ifade ediyor. Mali yönetiminin çok kötü olduğunu söylüyor. Seçmen ve gazeteci olarak anladığım belediyecilik, paranın varlığıyla yokluğuyla ifade edilen bir belediyecilik anlayışı olamaz. Kentin tüm dinamiklerini bir kent kültürü sosyolojisi için harekete geçirebilme kabiliyetidir. Tek şey, yeni otobüs almaya para var mı yok mu oluyor.
“İZMİRLİ ŞİMDİYE KADAR HİZAYA GELMEDİ”
Tahmin etmesi çok zor olan şeyler, bilemiyoruz. Olabilir, buraya yatırım yağabilir. Siyasal sonuçları nasıl olacak bilemiyoruz. Demek ki para varmış da bize yokmuş diyebilir seçmen. 25 yıllık tecrübemiz bize ne diyor? İzmir’in böyle bir rüşvet ile tehdit siyasetine, ‘bize oy vermezseniz hükümetten destek gelmez’ tehdidiyle İzmirli şimdiye kadar hizaya gelmedi.”
“YAPACAĞINI YAPACAKTIR”
İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nde çoğunluğun muhalefet partilerinde olması, Tugay’ın AKP’ye geçmesinin ardından belediye yönetiminin nasıl şekilleneceği sorusunu da beraberinde getirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sık sık kullandığı “topal ördek” ifadesi üzerinden, meclis çoğunluğunun muhalefette olmasının Tugay’ın hareket alanını nasıl etkileyeceği ve istediği kararları hayata geçirip geçiremeyeceği sorulan Kartal, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kartal, “Mecliste problem yaşayacağı kesin. Sonuçta belediyenin iştirakleri var. İZSU, İzbeton… Belediye de başkanlık sistemiyle yönetiliyor. Müdürler, daire başkanları… Köklü bir revizyon olacağı belli. Siyasi iktidardan krediler, destekler, fonlar onaylanabilir. Tartışmalı bir meclis görürüz. Tugay, tam hizmet edecekti, meclis engelledi’ olmayacak ama. Meclis çok önemli ama o kadar da yetkin değil. Belediye Başkanının yetkileri çok kuvvetli. Yapacağını yapacaktır” dedi.
