Yaklaşık 16 aydır tutuklu bulunan önceki dönem İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’na ilişkin bir mesaj paylaştı. Soyer, Cumhuriyet’in demokrasiyle taçlandırılması gerektiğini vurgulayarak, “Bu hastalıklara getirilecek en iyi tedavi hâlâ demokrasidir” ifadelerini kullandı.

“BU MEMLEKET EN BÜYÜK ZARARI KİBİR, AÇGÖZLÜLÜK GİBİ AHLAKİ DÜŞKÜNLÜKLERDEN GÖRMÜŞTÜR”

Soyer, “Aşkla Cumhuriyet” adlı yazısını paylaşarak, “Namus, dürüstlük, haysiyet gibi değerlerden yoksun olanlardan arındıkça, farklı fikir ve siyasi görüşler bünyeyi güçlendirecektir. Bu memleket en büyük zararı farklı fikirlerden değil, kibir, açgözlülük gibi ahlaki düşkünlüklerden görmüştür” dedi.

“BU HASTALIKLARI GİDERECEK EN İYİ TEDAVİ HALA DEMOKRASİDİR”

“Tarih tekerrür edecekse, bu hastalıklara getirilecek en iyi tedavi – daha iyisi bulunana kadar – hala demokrasidir” diyen Soyer sözlerine şöyle devam etti:

“İyileşme; refahı topluma yayacak, söz hakkını özgürleştirecek, siyasi katılım mekanizmalarının önündeki tıkanıklıkları aşacak Demokratik Cumhuriyetle devam edecektir. İnanıyorum ki, İkinci Yüzyılında Cumhuriyet, bu memleketi uğruna fedakarlık edecek kadar seven insanlar eliyle demokrasiyle taçlandıracaktır. O günlerin özlemiyle Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.! Aşkla…!”

Ekran Görüntüsü 2026 10 28 151207

Soyer’in Cumhuriyet Gazetesi’nde yayınlanan yazısı ise şöyle:

Değerli Dostlar,

Rahmetli İlber Hoca'ya sormuştum: "Hocam tarih tekerrür mü ediyor?" Gülmüş, "Bu derin bir mevzu" demişti. Onun derin bulduğu sulara girecek değilim, ama büyük bir çoğunluğun tarihin tekerrür ettiğine inandığını biliyorum. Harari'nin kitaplarına bakarsanız, insan evladının bazı davranışları, 70.000 yıllık insanlık tarihinin bile gerisine gidiyor. Örneğin yiyeceğinden fazlasını alıp saklama telaşı vb gibi.

Ben sadece yakın tarihimizden bir hatırlatma yapmak istiyorum.

1789 Fransız İhtilali, insanlık tarihinin en önemli dönüşüm noktalarından biri olmuştur. O tarihten itibaren özgürlük, eşitlik, kardeşlik gibi pek çok kavram ve değer tüm dünyada ağırlığını hissettirmeye başlamıştır.

II. Mahmut, İmparatorluğu ile buluşturmaya gayret eden hamlelere ve ilerici düzenlemelere kapı aralamıştır. Bir yandan otoriteyi merkezileştirirken bir yandan moderniteye doğru yol almıştır. O yıllarda ortaya çıkan Jön Türk hareketi; Tanzimat'ın ve Islahat Fermanı'nın ardından I. ve II. Meşrutiyet süreçlerinde İttihat ve Terakki hareketine evrilmiştir. Temel hedef, toprak kayıplarıyla giderek küçülen ve gücünü kaybeden Osmanlı'yı kurtarmak ve eski şanlı günlerine döndürmektir.

yeni dünyanın değerlerini Osmanlı

İttihat ve Terakki hareketinin ilk kadroları büyük ölçüde subaylardan, doktorlardan, öğretmenlerden, memurlardan, öğrencilerden ve eğitimli meslek sahiplerinden oluşuyor.*

*Bu yazıya Prof. Dr. Doğu Ergil'in yazıları kaynaklık etti, ilham verdi.

Ekonomik üretimden kaynaklanan sınıfsal güce ya da seçimlerle kazanılmış siyasal meşruiyete sahip olmadıkları için, iktidar olma hedefi gizli, katı hiyerarşisi olan örgütlenmelerle birlikte çok sert mücadele yöntemleri geliştirmelerine sebep olmuş.

Askeri ve sivil bürokratik kadrolar, devlet içindeki bağıntılarını geliştirerek güçlenmişler, zamanla, devletin nasıl yönetileceğini en iyi kendilerinin bildiğini <düşünmeye başlamışlar. Önce dini ve dili farklı olanları, ardından aynı fikirde olmayanları da inkar edip uzaklaştırarak düşmanlaştırmış, hareket böylece yalnızlaşarak daracık bir kadro yönetimine dönüşmüş.

Osmanlı'nın parçalanmasını önleme kaygısı giderek yerini ne pahasına olursa olsun iktidarı kaybetmeme hedefine bırakmış. Hatta devleti koruma görevini yaptığını düşünen bu kadrolar, kendi iktidarlarını da devletin korunmasının ön koşulu olarak görmeye başlamış. İşte bu noktada iktidarın bekası, devletin bekası ile karışmış.

29 Ekim’de o güzergah trafiğe kapatılacak: Parka izin verilmeyecek!
29 Ekim’de o güzergah trafiğe kapatılacak: Parka izin verilmeyecek!
İçeriği Görüntüle

Bu sert ve kendi içine kapalı örgütlenme modeli, muhalefeti farklı bir siyasi tercih olarak değil, devletin güvenliğini tehlikeye atacak bir unsur olarak görüyor. Eleştiri; farklı düşünceye sahip olmak ya da yönetimin hatalarını düzeltmeye yarayan bir mekanizma gibi değil, milli dayanışmayı zayıflatan bir davranış olarak görülüyor. Siyasal iktidar artık bu noktada devletin varlığıyla Özdeşleşiyor.

Bugünün Türkiye'si ise 1900'lerin başındaki Osmanlı İmparatorluğu'ndan çok farklıdır. Cumhuriyet ile beraber İttihat ve Terakki tarihe karışmış, yeni Türkiye'nin temelleri atılmaya başlamıştır. Bu temeller; milliyetçilik, devletçilik, halkçılık, laiklik, devrimcilik ve cumhuriyetçiliktir. Hedefler ise bu ilkeler doğrultusunda kalkınmak ve muasır medeniyetler seviyesini yakalamak olmuştur. Halkın halk için yönetimi, dar bir kadro hareketinin inisiyatifini kırmış, farklı siyasi öznelerin rekabetinin doğmasına imkân yaratmıştır.

Yine de apaçık ortaya çıkmıştır ki, ülkeyi kurtarmak arzusu taşıyan insanlar artık bir avuç asker-sivil bürokrattan ibaret değildir. Ülke çok daha zengin insan kaynaklarına, eşitlik ve adalet içinde bu kaynakları ülke yararına kullanabilecek mekanizmalara sahiptir. Milliyetçilik, muhafazakarlık, ilericilik, ülkücülük veya diğer değerler kimsenin tekelinde değildir.

Bütün mesele bu zengin kaynakların yönetime katılımının nasıl güçlendirileceğidir. İnsanlık tarihi içinde bu meseleye <dair bulunan en iyi çözüm, en büyük inovasyon hala> demokrasidir. Demokrasi, Cumhuriyetin yüzyıllık birikimi ile inşa ettiklerini yükseltecek, eksiklerini giderecektir.

Cumhuriyet'in demokratikleşmesi bu toplumun mayasına uyduğu gibi, istikbalini de aydınlatacak bir dönüşümdür. İnsanlık orta çağın karanlığından, dünya savaşlarının acılarından sonra, özgürlük, eşitlik, kardeşlik köklerinden beslenen demokrasiyle iyileşmiştir. Ayakta kalmasını varlığını sürdürmesinin dengesini demokraside bulmuştur. Bugün de yine bir yol ayrımındayız.

İttihat Terakki gerçeği de demokrasi uygulamaları da hafızamızda yerini koruyor. Geleceğe hangisinin rehberliğinde yürüyeceğiz zaman gösterecek. Ancak ben sağduyusunu ve ferasetini bu topraklarda bazen tohum gibi saklayan Anadolu insanının aydınlığı seçeceğinden hiç kuşku duymuyorum.

Binlerce yıldır zaman zaman farklılıklara tahammülsüzlük gösterilse de, bir arada yaşamanın deneyimlerini üst üste koyarak bugünlere erişen toplum bu zenginlikten beslenmeye devam edecektir.

Geçmişi, bugünü ve geleceği daha iyi anlamayı sağlayan bu deneyim; kimseyi dışarıda bırakmamayı, gerçek kurtuluşun mümkün olan en geniş dayanışmayla oluşturulacak tahkimatla yaratılabileceğini gösterir.

"En milliyetçi benim. En ilerici benim. En doğrusunu ben bilirim. En çoğunu ben hak ediyorum." egoizmi her yetki sahibini zehirler. İyileşme; her farklılığı düşman görüp cezalandırmaktan vazgeçmekle başlayacaktır.

Namus, dürüstlük, haysiyet gibi değerlerden yoksun olanlardan arındıkça, farklı fikir ve siyasi görüşler bünyeyi güçlendirecektir. Bu memleket en büyük zararı farklı fikirlerden değil, kibir, açgözlülük gibi ahlaki düşkünlüklerden görmüştür.

Tarih tekerrür edecekse, bu hastalıklara getirilecek en iyi tedavi - daha iyisi bulunana kadar - hala demokrasidir. İyileşme; refahı topluma yayacak, yayacak, söz hakkını özgürleştirecek, siyasi katılım mekanizmalarının Könündeki tıkanıklıkları aşacak Demokratik Cumhuriyetle devam edecektir.

İnanıyorum ki, İkinci Yüzyılında Cumhuriyet, bu memleketi uğruna fedakarlık edecek kadar seven insanlar eliyle demokrasiyle taçlandıracaktır. O günlerin özlemiyle

Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.! Aşkla...!

Muhabir: Zeynep Mutlusoy