İzmir’de otomotiv yan sanayinde üretim yapan Totomak’ta, işçiler ile işveren arasında toplu sözleşme krizi yaşanıyor. Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) üyesi olan işverenin, sözleşme süreci devam ederken sendika üyeliğinden ayrılarak bireysel sözleşme dayatması fabrika çalışanlarının tepkisini çekti. Çalışanlar uzlaşma sağlanmazsa 26 Şubat’ta grev tarihi verdi.
İsmini vermek istemeyen Totomak işçisi ve Birleşik Metal-İş İzmir Şube Başkanı Evren Aktürk'le sürece ilişkin konuştuk.
SENDİKA TARİH VERDİ: "26 ŞUBAT’TA GREV UYGULAMASINA BAŞLIYORUZ"
Birleşik Metal-İş İzmir Şube Başkanı Evren Aktürk, işverenin MESS’ten ayrılmasının kendi tercihleri olduğunu ancak sendika olarak işçilerin haklarından taviz vermeyeceklerini vurguladı.
Aktürk, masada anlaşma sağlanamaması üzerine grev kararının alındığını şu sözlerle duyurdu:
"Şirket Aralık ayı civarında MESS'ten ayrıldı ve süreci bireysel olarak yürütmek istedi. Biz de masaya oturduk, gerekli toplantıları yaptık. Ancak üyelerimizi tatmin edecek bir teklif gelmedi. Üyelerimizle, komitemizle ve temsilcilerimizle yaptığımız değerlendirme sonucunda 26 Şubat'ta grev uygulamasını yapma kararı aldık."
TEMEL UYUŞMAZLIK: "TARİH VE ÜCRET"
Krizin temelinde ücret artış oranları kadar, sözleşmenin yürürlük tarihi de yatıyor. İşveren, sözleşme başlangıcını Ocak 2026’ya çekmek isterken, sendika MESS standartlarında ısrarcı.
Başkan Aktürk, uyuşmazlığı şöyle özetledi:
"Üyelerimiz en son Mart 2025'te ücret artışı almıştı. O günden bu yana bir artış yok. Biz toplu iş sözleşmesinin normal yürürlüğü olan 1 Eylül 2025 tarihinde ısrarcıyız, şirket ise bunu 1 Ocak 2026'ya çekmek istiyor. Talebimiz net: 1 Eylül 2025'ten geçerli olmak üzere, MESS grubu sözleşmelerindeki oranlarda, üyelerimizin memnun olacağı bir sözleşme imzalamak."
"DERE GEÇERKEN AT DEĞİŞTİRİLMEZ"
MESS Grup Toplu Sözleşmesi’nin iki yılda bir yapıldığını ve Eylül ayı itibarıyla yürürlüğe girdiğini hatırlatan fabrika işçisi, Totomak işvereninin süreç yönetiminde tutarsız davrandığını belirtti.
İşverenin geçmiş dönemlerde de MESS’e girip çıktığını, öngörülerine göre pozisyon aldığını belirten işçi, şunları söyledi:
"Totomak işvereni bu döneme MESS üyesi olarak girdi. Ancak süreç başladığında, tam ortasında 'Ben MESS’ten ayrılacağım' diyerek masadan kalktı. Hani derler ya; dere geçerken at değiştirilmez. Ancak işveren, şirketin durumunun kötü olduğu ve MESS’ten çıkacak ücret zammını kaldıramayacağı gerekçesiyle bu kararı aldı. Haliyle içerideki işçilerde de 'Madem böyle bir şey oldu, biz MESS sözleşmesinin altında bir imzayı kabul etmeyiz' beklentisi oluştu."
ÜRETİM FASONA KAYDIRILDI, ÇALIŞAN SAYISI DÜŞTÜ
İşverenin maliyetleri gerekçe göstererek üretimi fason şirketlere ve taşeronlara kaydırdığına dikkat çeken kaynak, fabrikadaki küçülmeye vurgu yaptı. Geçmişte 400-500 kişinin çalıştığı fabrikada, işten çıkarmalar ve fason üretim politikası nedeniyle mavi yakalı çalışan sayısının 150’lere kadar düştüğü ifade edildi. İşverenin İzmir çevresindeki fason firmaların yanı sıra Meksika’da kurduğu fabrikalarla üretimi kaydırdığı belirtildi.
"ŞİRKETİN BATTIĞINA İNANMIYORUZ"
Sendikanın masadan kalktığı süreçte, işverenin ücret zamlarını Eylül ayı yerine Ocak ayına ertelemek istediği, ancak bu teklifin işçilerin beklentisiyle örtüşmediği vurgulandı. İşçilerin, yönetimin "şirket zor durumda" söylemine inanmadığını belirten Totomak çalışanı, fabrikadaki yönetim anlayışını "toksik" olarak nitelendirdi:
"Fabrikanın durumunun kötü olduğuna inanmıyoruz. Yönetimin işçilere bakış açısı ve yaklaşımı sorunlu. Arkadaşlarımız, 'Biz bunların biteceğine inanmıyoruz' diyor. Arkadaşlarımız, 'En azından onurumuz için, haysiyetimiz için, bize yapılan kötü muameleye karşı greve çıkacağız' diyor."
