6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen acının ve yıkımın azalmadığına dikkat çekilen açıklamada, “Yaşamını yitiren tüm yurttaşlarımızı sevgi, saygı ve özlemle anıyor; yakınlarını kaybeden herkese bir kez daha başsağlığı ve sabır diliyoruz” denildi.
“BİR DOĞA OLAYI DEĞİL, DENETİMSİZLİĞİN SONUCU”
Açıklamada, 6 Şubat depremlerinin 11 ili etkileyen büyük bir doğa olayının ötesinde, yıllardır sürdürülen rantçı, piyasacı, denetimsiz ve bilim dışı politikaların kaçınılmaz sonucu olduğu ifade edildi. “On binlerce bina yıkılmış, yüz binlerce yapı ağır hasar alarak kullanılamaz hale gelmiştir. Buna karşın depremin gerçek bilançosu ve sorumluluk zinciri geçen üç yıla rağmen hâlâ kamuoyuna açıklanmamıştır” denildi.
“GERÇEK BİLANÇO VE SORUMLULAR AÇIKLANMADI”
Depremin ardından geçen zamana rağmen sorumlularla gerçek anlamda bir hesaplaşmanın sağlanamadığına dikkat çekilen açıklamada, kamuoyunun hâlâ net ve şeffaf bir bilgilendirmeden mahrum bırakıldığı vurgulandı.
KOORDİNASYONSUZLUK, CAN KAYBINI ARTIRDI
İlk saatlerden itibaren koordinasyon eksikliği, arama-kurtarma çalışmalarının geç ve dağınık biçimde yürütülmesi sert sözlerle eleştirildi. Açıklamada, “AFAD’ın kriz yönetimi kapasitesindeki yetersizlikler, arama-kurtarma ekiplerinin ve teknik altyapının çökmesi, binlerce yurttaşımızın enkaz altında göz göre göre yaşamını yitirmesine neden olmuştur” ifadelerine yer verildi.
EN TEMEL HAKLAR HALA GÜVENCEDE DEĞİL
Deprem bölgesinde yaşayan yurttaşların barınma, sağlık, eğitim, temiz su ve beslenme gibi en temel haklara erişiminin hâlâ güvence altına alınamadığı belirtilerek, geçici barınma alanlarının kalıcı hale geldiği, güvenli ve nitelikli konut üretiminin kamusal, planlı ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınmadığı ifade edildi.
HATAY’DA TÖREN VAR, ÇÖZÜM YOK
Açıklamada, depremin ilk günlerinden bu yana yaşanan yıkımın büyüklüğünü toplumdan saklamaya çalışan siyasi tutum eleştirilerek, “Hatay’da film stüdyolarını aratmayacak törenlerle yaratılan ‘her şey kontrol altında’ algısına rağmen; elektrik, doğalgaz ve altyapı sorunları çözülememiştir” denildi. Aceleyle yapılan çamurlu yollar, eksikleri giderilemeyen TOKİ konutları ve kalıcı çözümlerin yokluğu örnek gösterildi.
BU ENKAZIN ALTINDA BİLİM VE KAMUSAL PLANLAMA VAR
Açıklamada yalnızca deprem bölgesinin değil, tüm ülkenin hâlâ enkaz altında olduğu vurgulanarak, “Bu enkazın altında kentlerimizle birlikte kamusal planlama anlayışı ve bilimsel akıl da bulunmaktadır” denildi. TMMOB ve bağlı odaların sahada yürüttüğü çalışmaların bu tabloyu açık biçimde ortaya koyduğu ifade edildi.
DAVALAR SÜRÜNCEMEDE, CEZASIZLIK DERİNLEŞİYOR
Depremin ardından açılan davalara ilişkin değerlendirmede, yıkılan binalarla ilgili müteahhitler, yapı sahipleri, teknik uygulama sorumluları ve bazı kamu görevlileri hakkında davalar yürütülse de davaların önemli bir kısmının sürüncemede bırakıldığı ya da dar kapsamlı tutulduğu belirtildi.
GERÇEK SORUMLULAR YARGI ÖNÜNE ÇIKARILMADAN ADALET SAĞLANAMAZ
Açıklamada, asıl sorumluluğu taşıyan kamu yöneticilerinin ve denetim mekanizmalarını işlevsiz hale getiren siyasi kararların yargı süreçlerinin dışında tutulmasının adalet duygusunu zedelediği vurgulanarak, “Depremin üçüncü yılında hâlâ gerçek bir hesaplaşmanın sağlanamamış olması kabul edilemezdir” denildi.
MÜHENDİSLER GÜNAH KEÇİSİ DEĞİL
Yargı süreçlerinde rantçı politikalar ve kamusal denetimsizliğin görmezden gelindiği, buna karşın mühendis, mimar ve şehir plancılarının yetki ve sorumlulukları dışında kalan süreçlerden sorumlu tutulmasının kabul edilemez olduğu belirtilerek, “Bilimi ve tekniği savunan meslektaşlarımızın günah keçisi ilan edilmesini kabul etmiyoruz” ifadeleri kullanıldı.
KENTSEL DÖNÜŞÜM SERMAYEYE TESLİM EDİLEMEZ
TMMOB adına yapılan açıklamada, depreme dayanıklı yerleşim alanları ve güvenli yapılar üretmenin tek yolunun; mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı hizmetlerinin bilimsel ve teknik doğrular temelinde, kamucu bir anlayışla eksiksiz uygulanmasından geçtiği vurgulandı. Kentleşme ve barınma politikalarının sermayenin kâr hırsına göre değil, toplumun yaşam hakkına göre belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
AFETLER KADER DEĞİL, POLİTİK TERCİHTİR
Açıklamada, afetlerin bir daha felakete dönüşmemesi için yapı denetim sisteminin kamusal bir anlayışla yeniden düzenlenmesi, risk yönetimini esas alan bütünlüklü bir afet politikasının hayata geçirilmesi ve meslek odalarının sürece etkin katılımının güvence altına alınması gerektiği belirtildi.
BU DÜZEN DEĞİŞMEDEN YENİ FELAKETLER KAÇINILMAZ
Açıklamanın sonunda, “Ülkemiz ve yurttaşlarımız bu acıları hak etmiyor. Bilimin, tekniğin ve kamusal sorumluluğun yok sayıldığı bu düzen değişmeden yeni felaketlerin yaşanması kaçınılmazdır” denildi. TMMOB, geçmiş birikimiyle dün olduğu gibi bugün de bilimi ve tekniği halkın yararına kullanma mücadelesini kararlılıkla sürdüreceğini vurguladı. TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu’nun 6 Şubat depremlerinin üçüncü yılında verdiği mesajda "Unutmak yok, affetmek yok, helalleşmek yok" ifadeleri dikkat çekti.
