Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu, görevde geride bıraktığı 2 yılı İz Gazete’ye anlattı. Belediyenin mali yapısından silkeleme operasyonuna, kentsel dönüşümden altyapıya kadar pek çok konuda açıklamalarda bulunan Başkan Okuroğlu, seçim kampanyasında verdiği sözleri tutacağının da altını çizdi.
Görevde 2 yılınız geride kaldı. Nasıl bir belediye devraldınız, belediyelerin çoğunlukla mali sıkıntılarla karşılaştığı bu süreçte mali disiplini nasıl sağladınız?
Seçim öncesinde yapılmış olan birtakım sendika anlaşmaları var. Her belediyede olduğu gibi burada da vardı. Bütçemizi de ciddi anlamda zorlayan bir anlaşmaydı. Çünkü seçim öncesinde yapılmış olan personel anlaşmalarının çoğu biraz seçim vaadi ile olan anlaşmalar oluyor. Seçimden sonra göreve başladığımızda bizde de diğer belediyeler gibi bir borç yükü vardı; SGK, vergi, maaş, ihale, cari borçlar gibi… Biz tasarrufa döndük. Cumhurbaşkanlığının Tasarruf Tedbirleri Genelgesi gelmeden önce tasarrufa başlamıştık. Bütçemizi analiz ettiğimizde; fazla mesai süreçleri olan birimler vardı, fazla mesaileri aşağıya çekmek için o birimlere işçi alımı yaptık. Çünkü fazla mesailer katlanarak gittiği için bütçemize zarar veriyordu. Ayrıca sendikayla anlaşma yaparak; ayrılmak isteyen, verim alamadığımız personellerimizle uzlaşarak yollarımızı ayırdık. 20 ayda 100’e yakın personelimizle anlaşma ya da emeklilik dolayısıyla yollarımızı ayırdık. İhtiyaç duyduğumuz, özellikle saha birimlerimize personel alımı yaptık. Bu bize şöyle fayda sağladı; hem verim alamadığımız personelle yollarımızı ayırarak bütçemizi zorlamadık hem de ihtiyaç duyduğumuz birimlere personel alarak dışarıya ihale vermeden işlerimizi kendi bünyemizdeki ekibimizle yapmaya başladık. Şu anda Tire Belediyesi 20 ayda; yol yama çalışmaları, park bahçe tadilatları, belediyeye ait binaların restorasyonu gibi pek çok işi kendi personeliyle yaptı.
SGK KESİNTİLERİ NASIL ETKİLEDİ?
SGK ver vergi borçları kesintileri nedeniyle çok sayıda belediye bu dönem projelerini ertelemek ya da iptal etmek durumunda kaldı. Siz Tire Belediyesi olarak bu süreci nasıl geçirdiniz?
Geçmiş dönemden taksitlendirilmiş SGK borçları ve seçim öncesi maaş zammı bizim döneme kaldı. Haliyle SGK ödemelerimizde gecikme yaşadık. 2024 eylül ayında yapılandırma için SGK ile görüşmelere başladık. SGK’ye hastane imarlı bir arazimizi takas ettik. Kalan borcumuzu da taksitlendirdik. Vergi dairemize borcumuzu kısmi kesinti kısmi ödeme ile çözdük. Şu an vergi dairesine vadesi geçmiş bir borcumuz yok. Her ay düzenli ödüyoruz. SGK ile de takas ve taksitlendirme yaptık ancak gecikme zamları duruyor. Borcun büyümesinin en büyük sorunu faiz… Bence orada bakanlığın düzenlemesi gereken bir kısım var. Biz görüşmelere eylül ayında başladık, takas tarihimiz haziran ayını buldu. Bu süre zarfında da gecikme zammı durmuyor. Belediyenin üzerine de bir külfet doğuyor. Biz yaz aylarında SGK ve vergi borçlarımızla ilgili yapılandırmamızı ve ödemelerimizi yaptıktan sonra kesintiler kalktı. Temmuz ayından bu yana maaşlarımızı, tazminatlarımızı, vergi ve SGK ödemelerimizi düzenli olarak yapıyoruz. Piyasaya da yaklaşık 35 milyon borcumuz var; ihtiyaç olan malzemeler ile ilgili… Ancak piyasadan da gelir olarak yaklaşık 35 milyon alacağımız var. Biz birinci önceliğimizi mali disipline verdik ve şu anda Tire Belediyesi mali olarak kendi kendini çevirebilir durumda.
Göreve geldiğinizden bu yana ilçenin temel sorunlarıyla ilgili, kenti ileriye taşıyacak hangi çalışmaları hayata geçirdiniz?
DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARINDA SON DURUM
Türkiye’deki ekonomik yapı büyük oranda maalesef inşaat üzerine kurulu… Özellikle siyasi ve ekonomik dengesizlikler yatırımcıların yatırım yapmasını zorlaştırıyor. Biz de belediye olarak mevcut imar planlarımızın içerisindeki düzenlemeleri yapmaya çalışıyoruz, ki biraz daha artı ekonomi sağlayalım. İmar adalarında bir eksiklik varsa, bu, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüksek anlaşmalara neden oluyor. Hem müteahhitler hem vatandaşlar açısından yüksek oranda konut tutarı, yüksek kiralar ortaya çıkıyor. Bunu aşmanın tek yolu; mevcut imar planının içindeki kentsel dönüşüm, problemli imar adalarının düzenlenmesi… Gerek kat karşılığı gerek satın alma yoluyla yapılan inşaat işlerindeki arsa adedini ve metrekaresini ne kadar büyütürsek inşaat maliyetleri ve anlaşmalar o kadar düşük olur. Hem konut stokunu artırma hedefi oluşur hem de daha uyguna ev mal eden müteahhit daha uyguna ev satmaya başlar. Daha fazla ev varsa daha ucuza kira tutarı olur. O yüzden de biz bir taraftan temel belediyecilik hizmetlerini sağlarken bir taraftan da Büyükşehir Belediyesi ve bakanlık ile görüşerek imar adalarındaki problemleri çözmeye çalışıyoruz. Tire ikiye bölünüyor; bir tarafı koruma amaçlı imar planı bir tarafı da yeni yerleşim alanları… Tescilli bölgelerde dönüşüm sürecini bakanlıkla birlikte yürütüyoruz. Şu an 113 bin metrekarelik bir kentsel dönüşüm projesi çizdik ve bakanlığa sunduk. Kentsel Dönüşüm Müdürlüğümüzü de kurduk. Bu müdürlüğümüz kentsel dönüşüm sürecini yürütüyor. Bir taraftan da yeni imar adaları içerisinde bulunan alanlar ile ilgili çalışıyoruz. Onlarla ilgili de 1/1000’lik ve 1/5000’lik planlar yapma konusunda Büyükşehir Belediyemiz ile görüşerek yürütüyoruz. Amacımız hem arsa problemlerini ve mağdur olan vatandaşlarımızın sorununu çözmek. Projelerimiz içerisinde bir taahhüdümüz vardı. Şehrimizin ana merkezinde kalmış bir sanayi sitemiz var. Bu sanayi sitesini şehrin dışına taşımak istiyoruz. OSB’nin de ihtiyacı olan ara işleri yapabilecek bir sanayi sitesi oluşturma hayalimiz var. Şu anda orada arsamız yok, onunla ilgili bir plan çalışması yapıyoruz. Planımızı yapıp inşaatları belediyemiz aracılığıyla hızlıca bitirmek istiyoruz. Sonrasında da sanayinin şu an bulunduğu yerde bir kentsel dönüşüm projesiyle yeni bir şehir merkezi yaratmak istiyoruz. 133 bin metrekare bir alan var. Plan işleri bittiğinde şehrin merkezinde 600-700 bin metrekarelik bir inşaat alanı oluşacak. Bunun 3’te biri sanayi imarlı, geri kalanı konut-ticaret imarlı bir alan… Tarihi bölgede de sokak sağlıklaştırma projesi ile birlikte hem turizmi hem sanayiyi hem sosyal yaşam alanlarımızı geliştirmeyi sağlayacak. Bu, belediyenin bütçesine de destek olacak bir çalışma olacak; ruhsatlandırma, emlak gibi konularda… İmar sıkıntısı olan belediyelerin gelirleri ne olabilir; ya ceza yazacak ya bu tür yetkilerini kullanacak. Biz ceza yöntemini tercih etmiyoruz. Hem vatandaşa ekonomik fayda sağlayacak hem de belediyelerin gelirlerini artıracak bu gibi çalışmaları yapıyoruz. Bütçemiz bu yıl yüzde 75 gerçekleşme oranıyla planladığımız gibi oldu. Seneye yüzde 90’ın üzerine çıkacağını düşünüyorum; gelir açısından… Daha da iyi bir süreç olacak.
RESTORASYON PROJELERİ
Tire’de eski Toptepe Restoran var, 70 yıllık bir restoran… Orayı komple restore ettik, tamamen kendi bünyemizdeki ekibimizle… Şu an iştirakimiz olarak çalıştırıyoruz. Eski elektrik motorlarının bulunduğu, Tire’nin ilk elektriğinin verildiği ve sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı’na devredilerek Sağlık Meslek Lisesi olarak kullanılan bir bina vardı. Milli Eğitim kullanmıyordu. Biz de tahsisini iptal ederek geri aldık ve komple restore ettik. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile protokol yaparak Sosyal İşler Müdürlüğümüzü o binaya aldık. Alt katında; sosyal işler müdürlüğü, sosyal market gibi birimlerimiz var. Üst katta Büyükşehir Belediyesi Evde Bakım Birimi var. Arka kısmında okul atölyeleri vardı, o atölyeleri bahçesiyle birlikte kapatarak aşevi yaptık. Şu anda her gün yaklaşık 2 bin vatandaşımıza sıcak yemek ulaştırılıyor. Yani bir ihtiyaç sahibi kapıdan girdiğinde her şeyi orada bulabiliyor. Eski Verem-Savaş Dispanseri vardı, atıl durumdaydı. Verem-Savaş Derneği ile birlikte ortak protokol yaparak Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZELMAN orayı kiraladı, Büyükşehir ekipleri ve biz Tire Belediyesi olarak destek vererek restorasyonunu tamamladık. Şimdi orada kreş açıldı. Tire’de Büyükşehir Belediyemizin 2 kreşi var, 150’ye yakın çocuğumuz faydalanıyor.
UNESCO HEDEFİNİ MERKEZE KOYDUK
Tire, UNESCO başvurularıyla ilgili çok geç kalmış. Biz şu an tüm tarihi yapılarımızın envanterini, gezi rotalarını, UNESCO süreciyle ilgili paydaşlarımızla görüşmeleri yapıyoruz. Süreçle ilgili hem Tarihi Kentler Birliği hem de Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) bize paydaş olarak destek oluyor. Bu konuya ilgili Tire Belediyesi olarak geçtiğimiz aylarda Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü kurduk. Çalışmalarımızı müdürlüğümüz bünyesinde yürütüyoruz. Şu an Tire’de 2 tane coğrafi işaretli ürün vardı, buna 6-7 ürün daha ekliyoruz. Bakanlığa başvuru yapmak üzere dosyalarımız hazır. Hedefimiz önümüzdeki bir buçuk yılda UNESCO sürecindeki yapılması gereken işlemleri, görüşmeler, dosyalar, altlıkları hazırlayıp tamamlamak. Türkiye UNESCO Yönetimi ile görüşmelerimiz sürüyor. Hedefimiz 2027 sonunda geçici listeye girebilmek üzere başvurumuzu yapmak. Sonraki süreçte de heyetin bunu desteklemesini ve onaylamasını istiyoruz. Tarihi Salı Pazarı ve Tahtakale Çarşısı merkezli bir UNESCO projesi olacak. Tarihi Kentler Birliği ile sokak sağlıklaştırma projesiyle süreci koordineli yürüteceğiz. Hem yerel turisti hem yabancı turisti buraya çekmeyi hedefliyoruz. UNESCO sürecini turizm açısından ana merkeze koyduk ve bu doğrultuda ilerliyoruz.
Altyapı en büyük ihtiyaçlardan biri… Sizin de ağırlık verdiğiniz çalışmaların başında geliyor. Bu alandaki çalışmalar neler?
ALTYAPI 2027 SONUNDA BİTECEK
Belediyecilikte altyapıya yatırım pek istenmiyor. Görsel işler öne çıkıyor; şu belediye başkanı şunu yaptı, bu belediye başkanı bunu yaptı diye konuşulur. Ama kimse altyapıya yapılan yatırımı belediye işi olarak görmüyor. Bu sorunlar ötelene ötelene çıkmaza giriyor. Oysa biz gelişmiş bir ilçe yaratmak istiyorsak önce yapmamız gereken altyapı… İZSU, Gediz ve Türk Telekom ile görüşüyoruz, açılmış yolların bulunduğu ve altyapısı yapılan yerde çalışmaları birlikte yürütüyoruz. İş bittikten sonra da belediye olarak Büyükşehir Belediyemiz ile birlikte üst yapısını tamamlayarak yolları daha konforlu hale getireceğiz. Özellikle bu sene hedefe bunu koyduk; 2027 sonuna kadar Tire’nin merkezindeki tüm altyapı çalışmalarını bitirip üstyapı çalışmalarını tamamladıktan sonra kırsal mahallelerimize geçeceğiz. Hedefimiz 2028-2029 yıllarında kırsalda kanalizasyonu olmayan mahallelerimizde paket arıtma, foseptik, kanalizasyon çalışmalarını artırmak.
BİRÇOK BAŞKAN YAPMAK İSTEMEZ AMA…
Altyapı uzun vadede şehrin konforunu artıracak bir çalışma ancak bu çalışma yapılırken vatandaş açısından rahatsızlık da yaratabiliyor. Bu konuda Tirelilere bir çağrınız var mı?
Yaklaşık 40 yıl önce yapılması gereken iş maalesef yapılmamış, ötelenmiş. Benim seçim korkum yok. Bu işin yapılması gerekiyor. Birçok belediye başkanı yapmak istemez ama bizim bir çekincemiz yok. Halkımızın sağduyusuna inanıyoruz. Şu ana kadar bu konuda memnuniyetsizlik elbette ki vardır ancak yaptığımız işleri de minimum sürede yapmaya çalışıyoruz. Bunun ana nedeni de Büyükşehir ve diğer kurumlarla koordinasyonu sağlamamız. Şu ana kadar vatandaşlarımız açısından büyük bir mağduriyet yaşayana rastlamadım. Kazı yapılan yerlerde bizzat ben de bulunuyorum, vatandaşımızı da dinliyoruz, anlatıyoruz. Planladığımız gibi, aksilik çıkmadan götürdüğümüz her süreç ileride vatandaşımız açısından da büyük bir rahatlama yaratacak.
SÖZ VERDİĞİMİZ TÜM PROJELERİ YAPACAĞIZ
Seçim kampanyasında vaat ettiğiniz projeler vardı. Görev sürenizin bitmesine 3 yıl kaldı. Söz verdiğiniz projelerin hepsi bu sürede bitecek mi?
Hepsi yapılacak. Seçim kampanyamızda 100 projeden bahsetmiştik. Bu projelerin çoğu zaten birbiriyle bağlantılı… Şu ana kadar 28-29 proje gerçekleşti. 31 Mart itibarıyla toplam 34-35 proje gerçekleşmiş olacak. 100 projenin içerisinde yapılamayacak bir iş yok. Bu 100 projenin daha da üstünde işler yapılacak ama bunların hepsi birbiriyle bağlantılı işler. Bu projelerle ilgili en önemli kısım ekonomiydi, ekonomimizi düzelttik. Dolayısıyla projeleri hayata geçirme konusunda sorun yok. Son düzlükte vitesi biraz daha artıracağız. Bu projeleri 1-2 yılda yapacağız diyerek göreve gelmedik, 5 yılda yapacağız diye göreve geldik. Program şu an beklentimin önünde gidiyor. Önemli olan hareket mekanizmanı sağlayabilmek, ekonomik olarak hareket mekanizması yoksa hiçbir proje gerçekleşmez. Biz şu anda biz hareket etmeye nefes almaya başladık, seneye de koşmaya başlayacağız.
