SEREN KARAŞAHİN / İZ GAZETE – ESİAD tarafından 5’incisi düzenlenen ESİAD Yatırım Zirvesi’nde konuşan ESİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Bülent Akgerman, şirketlerin ve sanayinin yüksek ve yenilikçi teknoloji ile katma değerli üretime yönelmesi gerektiğini savundu.
“JEOEKONOMİK REKABET ÖNEM KAZANIYOR”
Günümüzde jeoekonomik rekabet kavramının ilk sıraya yerleşmiş durumda olduğunu belirten Akgerman, “Devletler arası çatışmalar, ekonomik yaptırımlar, ticaret kısıtlamaları, tedarik zincirlerinin güvenliği, siber saldırılar ve yapay zekânın yarattığı belirsizlikler artık küresel risk gündeminin merkezinde. Elbette 10 yıl önce karşı karşıya olduğumuz risklerin tamamı ortadan kalkmış değil. İklim değişikliği hala gündemimizde. Üstelik dünya, Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefini aşma noktasına gelmiş durumda; mevcut politikalarla yüzyıl sonunda küresel sıcaklık artışının 2,8 dereceye ulaşabileceği öngörülüyor. Enerji güvenliği, finansal istikrar ve toplumsal kırılganlıklar da aynı şekilde önemini koruyor” dedi.
“TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM HIZLANDI”
Değişen çok önemli bir nokta olan risklerin birbirleriyle etkileşimi ve ekonomik sonuçları olduğunu ifade eden Akgerman, teknolojik dönüşümün bu süreci hızlandırdığını söyledi.
Yapay zekâ ve otomasyonun üretimden yönetime, istihdamdan rekabet koşullarına kadar iş dünyasının bütün dengelerini yeniden şekillendirdiğini beliren Akgerman, “Bugün iş dünyasının karşı karşıya olduğu mesele, yalnızca ekonomik dalgalanmaları yönetmek değil. Mesele yalnızca riskleri önceden görmek değil. Birbirini tetikleyen riskler karşısında doğru zamanda, doğru kararları alabilmek” diye konuştu.
“DEĞİŞEN KOŞULLARA AYAK UYDURMAK GEREK”
Şirketlerin planlama ve karar alma süreçlerinin de köklü biçimde etkilendiğini dile getiren Akgerman, “Artık yıllık planlar ve bütçelerle yetinmek mümkün değil; değişen koşullara göre daha kısa aralıklarla değerlendirme yapmak, varsayımları gözden geçirmek ve stratejileri sık sık yeniden şekillendirmek gerekiyor” dedi.
İş dünyası olarak artan maliyetler, finansman ihtiyacı, daralan kâr marjları, nakit akışı ve yeni bir tesis, teknolojik dönüşüm, kapasite artışı, yeni pazarlara açılma dosyalarını aynı anda yönetmek zorunda olduklarını söyleyen Akgerman, dengeyi kurmanın çok güç olduğunu söyledi.
“YATIRIM KARARLARI ZORLAŞTI”
Akgerman; Türkiye’nin konumu dolayısıyla olumlu bir konumda olduğunu ancak yüksek enflasyon, baskılanan kur, finansmana erişim maliyetleri ve öngörülebilirlik sorunlarının yatırım kararlarını zorlaştırdığını kaydetti.
Türkiye’nin önündeki meselenin yalnızca mevcut ekonomik güçlükleri aşmak olmadığını söyleyen Akgerman, “Küresel dönüşümün sunduğu fırsatları değerlendirebilecek, uluslararası yatırımı cezbedecek bir ekosistem oluşturabilmektir. Önemli bir diğer konu da, yerli sermayenin ülkede kalmasını ve yatırım kararlarında Türkiye'yi öncelikli adres olarak görmesini sağlamaktır. Bunun için makroekonomik istikrar kadar hukukun üstünlüğü, kurumsal güven ve öngörülebilirlik de belirleyicidir. Çünkü yatırımcı açısından güven, ekonomik kararların temelini oluşturan bir unsurdur; sermayenin maliyetini, yönünü ve ülkede kalıcılığını doğrudan etkiler” diye konuştu.
Türkiye'nin güçlü bir üretim ve ihracat kapasitesi olduğunu söyleyen Akgerman, İzmir ve Ege’nin sanayisi, tarımsal üretimi ve ihracat gücüyle yalnızca bölge ekonomisinin değil, Türkiye'nin dış ticaret performansının da önemli taşıyıcılarından biri olduğunu kaydetti.
“EN DEĞERLİ MİRAS, GÜÇLÜ ŞİRKETLER VE KURUMLAR”
Bölgenin Türkiye’nin dış ticaret dengesinin iyileştirilmesinde de önemli bir rol üstlendiğini dile getiren Akgerman, şu ifadeleri kullandı:
“Geçmişte elde ettiğimiz başarıların, yarının rekabetinde bize kendiliğinden üstünlük sağlayacağını düşünmek çok yanıltıcı olur. Şirketlerimizi yenilikçi teknolojiye ve yüksek katma değerli üretime yönlendirmek zorundayız. Krizler gördük, büyük güçlüklerle mücadele ettik. Her defasında çalışmaya, üretmeye, yeni yollar bulmaya ve açmaya devam ettik. Yaşadığımız deneyimler bize çok şey öğretti ancak, krizlere karşı geliştirdiğimiz kaslarımız, mevcut risk arenasında bizleri ayakta tutmaya yetmeyecek. Bizden sonraki kuşaklara bırakacağımız en değerli ekonomik miras, değişen dünyayla hizalanmanın ötesinde, değişimi sürükleyebilecek nitelikte güçlü şirketler ve kurumlar olacaktır.”
"YATIRIM RİSKLİ HALE GELDİ"
Zirvede konuşan İzmir Valisi Süleyman Elban ise günümüzde artan rekabet koşullarında yatırımın daha riskli hale geldiğini kaydetti. Elban, “Risklerin bu kadar fazla olduğu bir dönemde yatırım yapacak mıyız? Yapacağız. Yatırım yapan, yatırım konusunda dayanıklılığı daha fazla olan ve bu konuda direncini, inancını hiç kaybetmeyen şirketler ve ülkeler ayakta kalacak ve kalmaya devam edecek” dedi. Hukuki ve düzen açısından ilkesel olarak da şartların İkinci Dünya Savaşı öncesine döndüğünü söyleyen Vali Elban, “Uluslararası ilişkilerde artık ilke kalmadı. Dünya artık ilkesiz bir döneme, kuralsızlık dönemine girdi. Öbür tarafta iklim anlaşmalarına dünyayı en çok kirletenler girmiyorlar. Onlar girmeyince tırnak içerisinde pozitif anlamda kendilerine avantaj sağlıyorlar” diye konuştu.



