Gece Yarısı Çocukları, Şeytan Ayetleri ve Bıçak gibi kitapların yazarı Salman Rüşdi, Ulusal Kitap Vakfı’nın (National Book Foundation) yaşam boyu edebi başarı için verdiği Amerikan Edebiyatına Seçkin Katkı Madalyası’nın (Medal for Distinguished Contribution to American Letters) 2026 yılı sahibi oldu. Ödülünü, 18 Kasım’da New York’ta düzenlenecek törende Kiran Desai’nin elinden alacak olan Rüşdi, “Belki de artık Amerikan edebiyatında öne çıkan biriyim” dedi. BirGün’ün haberine göre Rüşdi, 1988’den bu yana verilen ödülün 39’uncu sahibi olurken, ABD dışında doğup bu madalyaya değer görülen dördüncü yazar olacak. Daha önce ödülü alan isimler arasında Toni Morrison, Ursula K. Le Guin, Isabel Allende, Art Spiegelman ve Barbara Kingsolver da bulunuyor.
“ABD VATANDAŞLIĞI GÜÇLÜ BİR AİDİYET YARATTI”
Yaklaşık on yıldır ABD vatandaşı olan 79 yaşındaki Rüşdi, Associated Press’e yaptığı açıklamada, ABD vatandaşlığının kendisinde daha güçlü bir aidiyet duygusu yarattığını, aldığı ödülün de benzer bir anlam taşıdığını söyledi. Rüşdi, Raymond Carver’ın önemli bir Amerikan edebiyat ödülü aldığında kendisini “edebiyat dünyasında öne çıkan biri” olarak tanımladığını hatırlatarak, “Ben de ‘Belki de artık Amerikan edebiyatında öne çıkan biriyim’ diye düşündüm” ifadelerini kullandı.
‘GÖÇMEN YAZARIM’ VURGUSU
Kendisini göçmen yazarların Amerikan edebiyatındaki uzun geleneğinin bir parçası olarak gören Rüşdi, “İngiltere’de göçmen bir yazardım, şimdi de Amerika Birleşik Devletleri’nde göçmen bir yazarım” dedi. Amerikan edebiyatının dünyanın farklı bölgelerinden gelen yazarların katkısıyla zenginleştiğini belirten Rüşdi, “Amerikalı yazarlar her yerden geliyor” diye konuştu.
GİZLENEREK YAŞAMAK ZORUNDA KALDI
Yarım azırlık yazarlık serüveninde 20’ye yakın kitap yayınlayan Salman Rüşdi, uluslararası çapta tanınmasını sağlayan 1981 tarihli Gece Yarısı Çocukları adlı eseriyle Booker Ödülü’nü kazanmıştı. Rüşdi’nin 1988’de yayımlanan Şeytan Ayetleri romanı ise dünya çapında büyük tartışmalara yol açmış, kitaba yönelik protestoların ardından İran’ın dini lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni 1989’da Rüşdi’nin öldürülmesi çağrısını içeren bir fetva yayımlamıştı. Yazar bunun ardından yıllarca yoğun güvenlik önlemleri altında ve gizlenerek yaşamak zorunda kaldı. Rüşdi, uzun yıllar sonra kamuya açık etkinliklere daha sık katılmaya başlamışken Ağustos 2022’de New York eyaletindeki Chautauqua Institution’da sahneye çıkmaya hazırlandığı sırada bıçaklı saldırıya uğradı. Saldırıda ağır yaralanan Rüşdi bir gözündeki görme yetisini kaybetti. Saldırıyla ilgili deneyimini daha sonra 2024’te yayımlanan Knife: Meditations After an Attempted Murder (Bıçak) adlı anı kitabında anlattı. Kitap aynı yıl Ulusal Kitap Ödülü’nün kurmaca dışı kategorisinde finalist oldu.
