İzmir Emek ve Demokrasi Güçleri, Aliağa’da HABAŞ Demir Çelik tesislerinde meydana gelen ölümlü patlamaya ilişkin Alsancak Türkan Saylan Kültür Merkezi önünde basın açıklaması düzenledi.
Kurumlar adına açıklamayı okuyan DİSK Ege Bölge Temsilcisi Deniz Şahin Gümüştekin, facianın göz göre göre geldiğini belirterek gerçeğin tüm yönleriyle açığa çıkarılması ve sorumluların hesap vermesi çağrısında bulundu.
Facianın son üç hafta içerisinde tesiste yaşanan üçüncü ölümlü olay olduğuna dikkat çeken Gümüştekin, ihmaller zincirini vurgulayarak şunları söyledi:
"HABAŞ’ta yaşanan bu büyük facia, tek başına meydana gelen bir olay değildir. Son üç hafta içerisinde, 21 Ekim ve 5 Kasım tarihlerinde aynı fabrikada iki işçi arkadaşımızın daha hayatını kaybetmiş olması, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında ciddi ve süreklilik gösteren sorunların bulunduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Daha önce yaşanan ölümlere rağmen gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı, denetimlerin nasıl yapıldığı ve bu ölümlerin ardından hangi tedbirlerin hayata geçirildiği açıklanmadan, üçüncü ölümcül olay olarak 18 işçi arkadaşımızın hayatını kaybettiği bu büyük facianın yaşanması, felaketin göz göre göre geldiğini göstermektedir. HABAŞ’ta yaşananlar artık münferit iş kazaları olarak değerlendirilemez."
“AÇIKLAMALAR ÇELİŞKİLİ, GERÇEKLER ORTAYA ÇIKARILMALI”
Olayın ardından yapılan resmi açıklamalar arasındaki çelişkilere değinen Gümüştekin, bağımsız bir soruşturmanın önemine işaret ederek şöyle devam etti:
"İlk açıklamalarda olayın meydana geliş biçimine ilişkin farklı bilgiler kamuoyuna yansımıştır. İzmir Valiliği, tavan vincinin düşmesi ve düşen malzemelerin doğal gaz hattına çarpması sonucu patlamanın meydana geldiğini açıklarken, şirket tarafından yapılan açıklamada olayın elektrik ark ocaklarından birinde yürütülen planlı bakım çalışması sırasında gerçekleştiği belirtilmiştir. Bu farklı açıklamalar, olayın nasıl meydana geldiğinin bütün yönleriyle ve bağımsız biçimde ortaya çıkarılmasını daha da önemli hale getirmektedir.
Bakım çalışmasının rutin olması, taşıdığı riskleri ortadan kaldırmaz. Tam tersine, planlı ve düzenli olarak gerçekleştirilen bir bakım çalışmasında meydana gelen bu ölçekteki bir facia, risklerin önceden öngörülüp öngörülmediği ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı sorusunu daha da ağırlaştırmaktadır. Yaşananları yalnızca 'teknik arıza' veya 'kaza' olarak açıklamak, işçi ölümlerinin nedenlerini ve sorumluluk zincirini görünmez hale getiremez. Bir işyerinde çalışanların yaşamını korumak için alınması gereken önlemler alınmıyorsa, denetim mekanizmaları görevini yerine getirmiyorsa ve üretimin sürekliliği ile kârlılık işçi sağlığının önüne geçiriliyorsa, ortaya çıkan sonuç kader değil, önlenebilir bir iş cinayetidir."
“FACİANIN SORUMLULUĞU BİRKAÇ ÇALIŞANA YIKILAMAZ”
İşverenin mevzuattan doğan sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan ve kamu kurumlarına da çağrıda bulunan Gümüştekin, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü getirmektedir. Dolayısıyla bu faciada yalnızca patlamanın teknik nedeni değil, işverenin mevzuattan doğan önleme ve koruma yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği de araştırılmalıdır. Bakım çalışması öncesinde gerekli enerji ve gaz izolasyonlarının yapılıp yapılmadığı, vinç ve kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrollerinin yapılıp yapılmadığı ve bütün bu süreçlerin kimlerin onayı ve denetimi altında yürütüldüğü bütün açıklığıyla ortaya çıkarılmalıdır.
HABAŞ’taki facianın sorumluluğu yalnızca olay anında orada bulunan birkaç çalışanın üzerine yıkılamaz. İşverenin, iş güvenliği sorumlularının, alt işverenlerin ve denetim görevini yerine getirmekle yükümlü kamu kurumlarının sorumlulukları bütünlüklü biçimde araştırılmalıdır. Soruşturmanın bağımsız, etkin ve şeffaf biçimde yürütülmesini istiyoruz. Olay yeri ve teknik delillerin korunması, iş güvenliği belgelerinin, risk değerlendirmelerinin, bakım kayıtlarının, periyodik kontrol raporlarının ve çalışma izinlerinin eksiksiz biçimde incelenmesi; işçi arkadaşlarımızın ve tanıkların ifadelerinin güvence altına alınması gerekmektedir. Sorumluluğu bulunan herkes, makamı ve konumu ne olursa olsun hesap vermelidir."
