Karaburun Mordoğan’da özel planla onay alan tatil köyü projesinin ÇED sürecine itiraz edildi. Karaburun Sivil İnisiyatif, tarım alanına yapılmak istenen projeyle bölgenin hassas ekolojik dengesinin alt üst olacağını vurgulayarak tepki gösterdi.
Açıklamada, Yeşilyurt Demir Çelik Endüstri Ve Liman İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan 240 odalı, 210 özel havuzlu turizm tesisinin, doğal ve arkeolojik sit statüsündeki nadir hayvan türlerinin de üreme alanı olan bölge için kararlaştırılan "Özel Çevre Koruma Bölgesi koruma amaçlarıyla" çeliştiği vurgulandı.
İmar planlarının iptali istemiyle İzmir 3 İdare Mahkemesi’nde görülen davaya müdahil olan inisiyatif, projenin geri dönüşü olmayan olumsuz etkiler yaratacağını vurgulayarak projenin ÇED sürecinin sonlandırılmasını istedi.

İMAR PLANLARININ İPTALİ İSTENMİŞTİ
Mordoğan/Manal Tatil Köyü Projesi’nin 240 oda, 210 özel havuz özel ve ortak havuzlar, kafeteryalar, sosyal tesisler, ibadethane, kreş ve yol alanı ile birlikte 289.797 m2 alan üzerine kurulması hedefleniyor.
Karaburun, Mordoğan Mahallesi 510 ada 32, 33, 35 ve 36 parseller ile 947 ada 1 numaralı ve 948 ada 1 numaralı parsellerde Yeşilyurt Demir Çelik Endüstri Ve Liman İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili ÇED sürecinin başlatıldığı, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü web sayfasında, 20.10.2026 tarihinde duyurulmuştu.
İlgili alanın imar planlarının iptali istemiyle (Haziran 2026) İzmir Şehir Plancıları Odası, Mimarlar Odası İzmir 6 İdare Mahkemesi’nde, İzmir Büyükşehir Belediyesi ise İzmir 3 İdare Mahkemesi’nde dava açmıştı. Karaburun Sivil İnisiyatif ise İzmir Şehir Plancıları ve Mimarlar Odası yanında davaya müdahil olmuştu. Karaburun Belediyesi, önce projeye agro eko-turizm açısından olumlu görüş vermiş daha sonra dava sürecine dahil olmuştu. Dava süreçleri devam ederken 07.07.2026 tarihinde alan için parselasyon planı da askıya çıkarılmıştı.

ÇED SÜRECİNİN İPTALİ TALEP EDİLİYOR
Konuya ilişkin Karaburun Sivil İnisiyatif tarafından yapılan açıklamada şunlar aktarıldı:
“Mordoğan Mahallesi 510 ada 6, 7, 8 ve 512 ada 1 No’lu parsellere ilişkin imar planları yargıya taşınmış sürece müdahil olunmuş ve devamında askıya çıkarılan parselasyon planına da itiraz edilmişti. Sahada henüz geri dönülemez bir fiili durum oluşmamışken dava süreci devam eden bir imar planına ilişkin alelacele işlem yapılmış, plan kademelenmesi birliği, plan bütünlüğü ve kamu yararına yönelik karar alma mekanizmaları ihlal edilmiştir.
Anılan alan ile ilgili tüm bu süreç yaşanırken 20.10.2026 tarihinde, Yeşilyurt Demir Çelik Endüstri Ve Liman İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan, Parselasyon Planları da onaylanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili olarak Proje Tanıtım Dosyası kabul edilerek ÇED süreci başlatılmıştır.
Karaburun–Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde önerilen projeye ilişkin Proje Tanıtım Dosyası, daha önce aynı alan için hazırlanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli koruma amaçlı imar planlarına yönelik değerlendirmelerimizle birlikte farklı disiplinlerden uzman görüşleri alınarak incelenmiş, değerlendirme raporu ve itirazlarımız ilgili kurumlara iletilmiştir. Proje Tanıtım Dosyası, söz konusu planlara ilişkin koruma ilkeleri, kırsal arazi kullanımı ve kamu yararı bakımından itiraz edilen noktalara cevap verememektedir."
“PROJE ÖZEL KORUMA AMAÇLARIYLA ÇELİŞİYOR"
“Tarım arazisi vasfında olan ve mevcutta yoğun zeytin ağaçlarının bulunduğu bir bölgenin turizm alanına dönüştürülmesi, arkeolojik ve doğal sit alanlarına bitişik 240 odalı yaygın yapılaşma önerisi, 210 özel ve ortak havuzlar başta olmak üzere kullanımların su kaynaklarına getireceği yük, eksik ekolojik değerlendirme ve Hassas B–Tampon Zon değişikliğinin açıklanmayan dayanakları birlikte ele alındığında proje, ÖÇKB’nin koruma amaçlarıyla çelişmektedir.
Karaburun – Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde kalan ve bölgenin ekolojik dengesi, biyolojik çeşitliliği, kültürel mirası ve kırsal karakteri üzerinde geri dönüşü olmayan olumsuz etkiler yaratma potansiyeli taşıyan Mordoğan Mahallesi 510 ada 32, 33, 35 ve 36 parseller ile 947 ada 1 ve 948 ada 1 parsellerde Yeşilyurt Demir Çelik Endüstri Ve Liman İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili olarak ÇED süreci sonlandırılmalıdır.”

TARIM ALANLARININ TURİZM KULLANIMINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ
İnisiyatif, Proje Tanıtım Dosyası’nda (PTD) öne çıkan başlıklara ilişkin tespitleri ise şöyle sıraladı:
"Planlama alanının önemli bölümü üst ölçekli planda tarım alanı olarak belirlenmiştir. PTD’da 5403 sayılı Kanun kapsamında tarım dışı kullanım izninin faaliyet öncesinde alınacağı bildirilmektedir. Koruma bölgesindeki tarım arazilerinin büyük ölçekli turizm işlevine dönüştürülmesi kamu yararı bakımından sakıncalıdır. PTD’da alanın 3573 sayılı Kanun kapsamında zeytinlik saha olmadığı ifade edilmektedir. Oysa proje alanında zeytin ağaçları mevcuttur. Ağaç kesimi yapılmayacağı ifade edilse de konaklama birimleri, havuzlar ve yollarla arazinin geniş ölçüde yeniden düzenlenmesi, zeytinlikler ve doğal bitki örtüsü üzerinde tehdit oluşturmaktadır. Vaziyet planında özellikle tatil köyü konut birimleri boş bir araziye yerleştirilmiş gibi gösterilmektedir. Diğer yandan, olası zararların yalnızca yapıların kapladığı alanla değil kullanım yoğunluğunun artışı ile de değerlendirilmesi gerekir."

ÖÇKB İÇİNDE YAYGIN YAPILAŞMA VE SİT ALANLARINA ETKİLERİ
"Birinci ve Üçüncü Derece Doğal Sitlerin yapılaşma sınırları dışında tutulması, bitişik alanlardaki yoğun kullanımın etkilerini ortadan kaldırmaz. Yaklaşık 29 hektarlık proje alanında konaklama, havuz, yol ve sosyal tesislerin yapılması; bölgedeki flora, fauna ve habitat üzerinde baskı yaratacaktır. Üstelik yatırımın yeni ulaşım, altyapı ve benzer turizm taleplerini teşvik etme potansiyeli, yarımadada parçacıl yapılaşma eğilimini güçlendirecektir."
EKOSİSTEM DEĞERLENDİRMESİNİN YETERSİZLİĞİ
"PTD’nın flora-fauna bölümü ağırlıkla literatür bilgileri, alanda bulunması muhtemel tür listeleri ve genel koruma taahhütlerine dayanmaktadır. Oysa ki, proje sahası ornitolojik açıdan Yarımada için en kritik birkaç yerden birinin üzerindedir. Proje sahası nadir kuş türleri açısından hem yüksek olasılıklı üreme sahası hem de olasılıklı üreme sahası olarak kayıt altına alınmıştır ve alan tür zenginliği açısından da Yarımada’nın en güçlü birkaç bölgesinden biridir. Proje sahası Yılan Kartalı (Circaetusgallicus) ve Şahin (Buteobuteo) gibi ekosistem için iki önemli yırtıcı kuşun yaşama ve üreme alanı olarak kullandığı bölgede yer almaktadır. Proje sahası, pek çok kuşun üreme alanıdır. PTD’da mevsimsel dere, sazlık, zeytinlik ve makiliklerin oluşturduğu habitat bütünlüğü ile yapılaşmanın yaratacağı kayıp yeterince ele alınmamıştır. ÖÇKB içinde, doğal sitlere bitişik bu ölçekteki bir yatırımın habitat parçalanması, su rejimi, yaban hayatı ve kümülatif etkileri bütünleşik bir ekosistem incelemesine dayanmadan değerlendirilemez. Mevcut PTD bu bakımdan çevresel karar için yeterli bilimsel temel sunmamaktadır."

DERELER VE SINIRLI SU KAYNAKLARI
"PTD alanı, sulak alan kapsamında görmemektedir. Oysa ki Karaburun-Ildır Körfezi ÖÇK Bölgesi Karasal Biyolojik Çeşitlilik Araştırma Çalışması Projesi’nde 2020/2022 aralığında memeli türlerinin varlığının araştırılması çalışmalarında Su Samuru (Lutra lutra) önemli bir kayıt olarak memeli faunasına eklenmiştir. Su Samuru bölgenin korunma öncelikli hedef türlerinden biridir. Proje sahası, Su Samurunun yaşam alanıdır.
Dere düzenlemelerinin ve arazi müdahalelerinin su rejimi üzerindeki etkileri göz ardı edilmemelidir. Su kaynakları kıt ve yaz aylarında talebi artan Karaburun Yarımadası’nda 240 odalı tesis, 210 özel havuz ve ortak havuzlar, mevcut su varlığı üzerinde önemli bir kullanım baskısı oluşturacaktır."
ÖNERİLEN TURİZM TÜRÜNÜN KORUMA YAKLAŞIMIYLA UYUMSUZLUĞU
"Proje Tanıtım Dosyası’nda “Projenin temel amacı; alanın sahip olduğu doğal, kültürel ve tarihi değerlerin korunması gözetilerek, bölgenin turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, koruma-kullanma dengesinin sağlanması ve doğal çevreyle uyumlu, planlı ve nitelikli bir turizm alanı oluşturulmasıdır.” ifadeleri bulunmaktadır. Ancak, vaziyet planında 210 tatil köyü konaklama birimi, 30 otel birimi, özel ve ortak havuzlar, kafeteryalar, sosyal tesisler, ibadethane, kreş ve yaklaşık 33.727 m² yol alanı bulunmaktadır. Bu yapılaşma kırsal karaktere uyumlu bir turistik tesisten ziyade, kendi altyapısına sahip yaygın bir konaklama ve rekreasyon yerleşimi niteliğindedir. Yapıların az katlı olması kendi başına yapılaşmanın düşük yoğunluklu olduğu anlamına gelmez. Proje, Tampon Zon için öngörülen doğal kaynakların yerinde korunması ve kırsal yaşamın sürekliliği ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Başlı başına 210 özel havuz önerisi doğal kaynakları tüketecek ve çevresel tahribata yol açacak bir öneridir."

HASSAS B ZONU’NDAN TAMPON ZONA GEÇİŞ
"Karaburun ÖÇKB biyolojik çeşitlilik çalışmalarında “Hassas B” Zonu olarak tanımlanan alanın, 09.09.2024 tarihli ve 10386047 sayılı Olur ile parsel odaklı araştırmaya dayanılarak “Tampon Zon”a dönüştürüldüğü belirtilmektedir. Alanın doğal niteliklerinin değişiminin gerekçesi ortaya konulmadan, tarım alanı olarak belirlenmiş bir alanın parsel bazında yoğun turizm kullanımına açılması, koruma politikalarının bütüncüllüğüyle çelişmektedir."
DAVA KONUSU İMAR PLANLARI
"İlgili projenin imar planları hakkında iptal davaları açılmıştır. Davaların varlığı planların yürürlüğünü kendiliğinden durdurmamakla birlikte, alanın turizme açılmasına esas kararların plan bütünlüğü, koruma ilkeleri ve kamu yararı yönünden yargısal uyuşmazlık konusu olduğunu ortaya koymaktadır. Tarım arazisi vasfında olan ve mevcut zeytin ağaçlarının bulunduğu bir alanın turizm alanına dönüştürülmesi, arkeolojik ve doğal sit alanlarına bitişik 240 odalı yaygın yapılaşma önerisi, 210 özel ve ortak havuzlar başta olmak üzere kullanımların su kaynaklarına getireceği yük, eksik ekolojik değerlendirme ve Hassas B–Tampon Zon değişikliğinin açıklanmayan dayanakları birlikte ele alındığında proje, ÖÇKB’nin koruma amaçlarıyla çelişmektedir."

JEOLOJİ DEĞERLENDİRMESİ
"Projenin küçük bir alanı otel yeri olarak gösterilirken, çok geniş bir alan “tatil köyü” ve ona yakın büyüklükteki bir alan ise herhangi bir adlandırma olmaksızın haritada yer almaktadır. Bu alanların gelecekte proje tadili ile rezidans kullanımına dönüştürülmesi ihtimali belirsizlik oluşturmaktadır.
PTD’da, Ankraj ve fore kazıkların hangi kesimlerde uygulanacağı belirtilmemektedir. Arazinin büyük çoğunluğu kireçtaşları üzerindedir. Bu kesimlerde ankraj veya fore kazık uygulaması yapılmayacağından, uygulamaların kıyıya yakın kesimlerde gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Bu durum kıyının doğal yapısının değiştirilmesine yol açacaktır.
Jeoloji haritası, MTA’nın internet sitesinde yayınlanan genel jeoloji haritasından kopyalanmıştır. Oysa bu haritalar çok genel olup, böyle noktasal uygulamalarda kullanılmaması gerekir.
İmara esas raporunda doğal ve arkeolojik SİT alanları belirtilmiştir. Proje sahasında hem Doğal hem Arkeolojik SİT alanları bulunmaktadır. PTD’da bu alanlar için gerekli çalışmaların yapıldığına ilişkin bilgi sunulmamıştır. Özellikle Arkeolojik SİT alanlarında Arkeolojik kazı ya da jeoradarla ölçüm yapılması zorunludur. İmara açılma bakımından da bu zorunluluğun yerine getirilmesi gerekmektedir. Dosyada bu konuda herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. PTD’da Jeoloji, Hidrojeoloji ve Hidroloji haritalarında yer alan bilgiler birbiriyle çelişmektedir."
ARKEOLOJİK DEĞERLER VE KÜLTÜREL MİRAS AÇISINDAN PTD DEĞERLENDİRMESİ
"Mordoğan Mahallesi 510 ada 6,7,8, parseller ile 512 ada 1 parseller üzerinde yapılması planlanan Mordoğan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü Proje alanında 02.06.2023 tarihli ve 16022 sayılı kararla İzmir 1 No’lu Koruma kurulun 3. Derece Arkeolojik Sit kararı bulunmaktadır. Engicili Burnu, Taşçılar Burnu, Manal Koyu ve Kayadibi mevkilerinde yapılan arkeolojik yüzey araştırmaları kapsamında Mezolitik Dönemden Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemine kadar olan çeşitli kültür varlıklarına rastlanmıştır. Bölgede, Geç Triyas dönemine işaret eden anahtar bir fosil olarak 208-227 milyon yıllık deniz canlısı fosilleri görülmüştür. Proje, Roma Dönemine ait bir arkeolojik alanı tahrip edecek olup yakın çevredeki arkeolojik buluntularla birlikte düşünüldüğünde henüz yeteri kadar araştırılmamış bir tarihin tahribata açılmasının önünü açacaktır. Mordoğan’ın bu bölümünde prehistorik dönemlerden Osmanlı Döneminin sonuna kadar yoğun iskan ve kullanım vardır. Bu tarihi peyzaj ve kalıntılar planlanan proje ile tehdit altına girmektedir."





