8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan kanun teklifi Komisyon’a sevk edildi.
Teklifin amacı milyonlarca çalışanı ilgilendiren kademeli emeklilik ve yaş mağduriyetinin giderilmesi olarak açıklandı.
HAK KAYIPLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ
BirGün’ün aktardığına göre; DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit’in sunduğu kanun teklifinin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihli 4447 sayılı Kanun’la emeklilikte yaş şartı getirilmesinin geriye dönük hak kayıplarına neden olduğu belirtildi. 2023 yılında yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin yalnızca belirli bir dönemi kapsadığına dikkat çekilen gerekçede, bu tarihten sonra sigortalı olan çalışanların kapsam dışında kaldığı ve emeklilik koşulları bakımından eşitsizlik yaşadığı ifade edildi.
Emekliliğin piyasa koşullarına bırakılamayacak temel bir sosyal hak olduğu vurgulanan gerekçede, ileri yaşlarda iş bulmakta zorlanan, güvencesiz koşullarda ve düşük ücretlerle çalışan yurttaşların ekonomik ve sosyal güvencesizlikle karşı karşıya kaldığı kaydedildi.
KİMLERİ KAPSIYOR?
Düzenleme; 8 Eylül 1999 tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve yaş koşulu dışındaki sigortalılık süresi ile prim gün sayısı şartlarını sağlayan kişileri kapsıyor.
Teklif metnine eklenen geçici madde ile, emeklilik için gereken prim gün sayısı ve hizmet süresi şartlarını tamamladığı halde sırf yaş şartını bekleyen sigortalıların, yasanın yayımı tarihinden itibaren kuruma yazılı olarak başvurmaları durumunda yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi öngörülüyor.
Bu teklifle, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ve 30 Nisan 2008 tarihinden önce ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşlarının sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli biçimde yeniden belirlenmesi, mevcut prim ve hizmet koşullarının korunarak emekliliğe erişimdeki orantısız farklılıkların azaltılması, farklı sigortalılık statülerinde hakkaniyetin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Teklif ayrıca düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanmasını, kamuoyuyla paylaşılmasını ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının adil, sürdürülebilir ve sosyal devlet ilkesiyle uyumlu biçimde planlanmasını öngörmektedir.
Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, çalışma yaşamları benzer olan sigortalılar arasındaki orantısız farklılıkların azaltılması ve farklı statülerdeki hakkaniyetin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
