Son günlerde etkili olan sağanak yağışlar ve selin etkisiyle kentte yaşam olumsuz etkilendi. Bu yoğun yağışlar, barajlara da su girişi sağladı. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU), güncel doluluk oranlarını açıkladı ve en yüksek doluluk yüzde 43,17 İle Güzelhisar Barajı’nda ölçüldü.
Aylardır doluluk oranı "sıfır" olan Gördes Barajı ise bugün yüzde 3,44 olarak ölçüldü. Son yağışlar doluluk oranını yükseltse de Gördes Barajı'ndaki jeopolotik sorunlar çözülmediği için barajın aldığı suyu koruyup koruyamayacağı merak konusu oldu.
Temmuz ayından bu yana kuraklıktan dolayı yaşanan su kesintileri ve sık sık yaşanan arızaların ardından bu doluluk oranları sevindirse de Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) İzmir Şube Başkanı Koray Önalan, Gördes Barajı’nın yapısal sorunlarına dikkat çekerek İzmir’in su krizine dair açıklamalarda bulundu ve sorunun sadece yağışlar olmadığını hatırlattı.
GÖRDES BARAJI: ÇATLAKLAR, ÇÖZÜM GETİRMEYEN PAHALI YÖNTEMLER VE ÇÖKEN EKOSİSTEM
Gördes sadece kuraklık değil, mühendislik ve zemin hataları nedeniyle de gündemden düşmüyor.
Barajın inşa edildiği bölge karstik (geçirgen) bir yapıya sahip. Bu durum, suyun baraj gölünde birikmek yerine yer altına sızmasına neden oluyor. Uzmanlar saniyede yaklaşık 2 bin litre su kaybı yaşandığını iddia etmişti
2015 yılında barajdaki sızıntıyı önlemek için tabanına dev bir plastik örtü (geomembran) serildi. Ancak bu pahalı işlemin de sorunu tamamen çözmediği, suyun hala sızacak yeni yollar bulduğu belirtildi.
Geçtiğimiz yıllarda eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer'in de gündeme getirdiği üzere, barajın sadece tabanı değil, su iletim tünellerinde de çatlaklar olduğu da rapor edilmişti.
Barajın su tutması için beslendiği kaynakların kesilmesi, uzamanlar tarafından Manisa'daki Marmara Gölü'nün kurumasına ve bölgedeki ekosistemin çökmesine neden olan en büyük faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
"JEOTEKNİK RİSKLER GÖZ ARDI EDİLDİ"
Barajın su tutmamasının iklimsel değil, yapısal bir problem olduğunu vurgulayan Koray Önalan, inşa sürecindeki ihmallere işaret etti.
Önalan, "Gördes Barajı’nın yapılması esnasında jeolojik ve jeoteknik riskler göz ardı edildiği için ne yazık ki bir yapısal problem var. Jeoteknik problemler göz ardı edildiği için ilave çalışmalara ihtiyaç duyuyor. Bu ilave çalışmalar yapılmadan Gördes Barajı’nın normal maksimum su kotuna gelmesi olası gözükmüyor" dedi.
Barajın mevcut durumunu "su tutmuyor" ifadesiyle özetleyen Önalan, "Bu durum yağışlarla ilgili bir konu değil. Teknik konulardan dolayı mevcut seviyenin, yağışlar ne kadar olursa olsun yukarı çıkması çok mümkün gözükmüyor" şeklinde konuştu.
İZMİR BAŞKA KAYNAKLARA MAHKÛM
Gördes Barajı’nın aslında Akhisar sulaması için planlandığını ancak susuzluk nedeniyle İzmir’e yönlendirildiğini hatırlatan Önalan, mevcut krizde Gördes’ten yararlanmanın imkânsızlığına değindi.
Önalan, "Gördes Barajı’ndan şu anda yararlanmak çok zor. O jeoteknik sorunlar giderilinceye kadar yararlanmak mümkün değil. Geçen sene İZSU’nun barajın ölü hacminden su alma girişiminde bulunduğunu biliyorum, ancak bu da çok sağlıklı bir şey değildi ve işe yaramadı" ifadelerini kullandı.
İzmir’in su ihtiyacı için Tahtalı, Güzelhisar ve Karareis gibi barajların kritik öneme sahip olduğunu belirten Önalan, Tahtalı Barajı’nda yapısal bir sorun olmadığını ve yağışlı periyot devam ederse geçen yılki seviyelerin zorlanabileceğini ifade etti.
"RUTİN SU KESİNTİLERİNE DEVAM EDİLMELİ"
Barajlardaki artışın bir "rahatlık" yaratmaması gerektiği konusunda uyaran JMO İzmir Şube Başkanı Önalan, İzmir’i bekleyen susuzluk tehlikesine karşı radikal önerilerde bulundu. Önalan, "Barajlarımız son yağışlarla doluyor, bu bize yeter gözüyle bakmadan kayıp-kaçak oranını azaltmak ve her yerde su tasarrufuna gitmek gerekiyor" dedi.
Önalan, önümüzdeki yaz aylarında yaşanabilecek krizi işaret ederek, "Önümüzdeki yaz aylarında yine susuzlukla karşı karşıya kalabileceğimizi düşünerek, bence rutin su kesintilerine mutlaka devam etmek gerekiyor. Sürdürülebilir su seviyesine ulaşıncaya kadar bu kesintilerde yarar var" diyerek sözlerini tamamladı.
BARAJLARDA YAĞMUR ETKİSİYLE 3 GÜNDE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
İzmir’de Tahtalı Barajı’nın doluluk oranı, sağanak yağışlar ve yer yer etkili olan selin ardından kısa sürede dikkat çekici bir artış gösterdi. 1 Şubat’ta yüzde 6,13 olan su seviyesi, 2 Şubat’ta yüzde 7,56’ya, 3 Şubat itibarıyla ise yüzde 8,94’e yükseldi.
Üç günde yaklaşık 2,8 puanlık artış, yoğun yağışların baraja doğrudan ve hızlı şekilde yansıdığını ortaya koydu. Ancak doluluk oranının hala çok düşük seviyelerde olması, bu yükselişin geçici bir rahatlama sağladığını, kalıcı iyileşme için ise sürdürülebilir yağışlara ve etkin su yönetimine ihtiyaç olduğunu gösterdi.
Tahtalı Barajı: %8,94
Balçova Barajı: %26,54
Ürkmez Barajı: %28,95
Güzelhisar Barajı: %43,17
Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %35,69
