İzmir'de nostaljik bir detay olarak kaldı: Kapı tokmaklarının gizli mesajları!

Bir dönem ev sahipleri ile ziyaretçiler arasında sessiz bir iletişim aracı olan kapı tokmakları, bugün yerini apartman girişlerindeki otomatlara, diyafonlara ve dijital zil sistemlerine bıraktı. Özellikle İzmir’in eski mahallelerinde rastlanan figürlü tokmaklar artık ya restore edilmiş tarihi yapılarda ya da birkaç eski evin kapısında görülebiliyor.

KAPI TOKMAKLARINDAKİ MESAJLAR

Tarihi kapı tokmakları, yalnızca süs eşyası değildi. Ahşap kapıların en önemli tamamlayıcısı olan bu detaylar, kullanıldıkları ev ve o evde yaşayanlar hakkında mesaj veriyordu. Ev sahibinin maddi durumu, medeni hali, hatta evde evlilik çağında birinin olup olmadığı tokmak üzerindeki figürlerden anlaşılabiliyordu.

BİR DÖNEMİN GİZLİ ŞİFRELERİ

Kapı tokmaklarında en sık rastlanan figürler arasında aslan başı, ejder, hayvan motifleri, çiçek desenleri, kadın eli ve halka formları yer alıyordu. Aslan ya da ejder figürleri ekonomik gücü simgelerken, el figürlü tokmaklarda yüzüğün hangi parmakta olduğuna göre evde evli, nişanlı ya da bekar bireylerin yaşadığı anlaşılabiliyordu. Halka formlu tokmaklar ise doğrudan ziyaretçiye yönelik bir sistem sunuyordu. Biri büyük ve ağır, diğeri daha küçük iki halka bulunuyor; erkek ziyaretçiler büyük halkayı, kadın ziyaretçiler küçük halkayı kullanıyordu. Böylece kapı açılmadan önce içeridekiler gelenin kimliğine dair fikir sahibi oluyordu. Tokmaklara bağlanan ipler de ayrı bir mesaj taşıyordu. Kısa ip, ev sahibinin yakında döneceğini; uzun ip ise daha uzakta olduğunu gösteriyordu.

İzmirliler pazar keyfiniz etkilenebilir! Gediz Elektrik bu 18 ilçeyi işaret etti: İşte mahalle mahalle güncel takvim

İçeriği Görüntüle

İZMİR’DE NOSTALJİK BİR DETAY OLARAK KALDI

İzmir’de özellikle Karşıyaka, Alsancak, Bornova, Buca ve Basmane gibi eski yerleşim dokusunun korunduğu bölgelerde bu tür tokmaklara rastlamak mümkün. Ancak yeni apartmanlarda ve sitelerde bu detayların yerini otomatlar ve güvenlik sistemleri aldı.

TOKMAKLARIN YERİNİ DİJİTAL SİSTEMLER ALDI

Artık kapıya gelen ziyaretçi, büyük ya da küçük bir halka yerine diyafona basıyor; ev sahibi de görüntülü sistem üzerinden kapıyı açıyor. Kapı tokmaklarının taşıdığı semboller ise günümüzde yerini dijital sistemlere ve apartman isimliklerine bırakmış durumda. Kentte ayakta kalan az sayıdaki örnek ise hem mimari bir ayrıntıyı hem de mahalle kültürünün bir parçasını hatırlatıyor.