İnsan hakları örgütleri, Genç LGBTİ+ Derneği ile insan hakları savunucularına yönelik davalara ilişkin ortak açıklamada, son yıllarda artan idari ve yargısal baskıların "savunuculuk ikliminin onarılmaz biçimde tahribine yol açtığını" belirterek, "yargısal taciz ve baskılara" son verilmesini istedi.
İnsan hakları ve hukuk alanında faaliyet yürüten çok sayıda kurum, 3 Nisan tarihli ortak basın açıklamasında, insan hakları savunucularına yönelik yargısal baskıların arttığını belirterek iki ayrı davaya dikkat çekti. Açıklamada, bu davaların savunuculuk iklimini tahrip ettiği, ifade ve örgütlenme özgürlüğünü hedef aldığı vurgulandı.
İLK DAVA 6 NİSAN'DA
Açıklamada ilk olarak, 22 insan hakları savunucusu hakkında "Cumhurbaşkanı'na hakaret" iddiasıyla açılan davaya yer verildi. İzmir 49. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 6 Nisan 2026 günü saat 10.30'da karar duruşmasının görüleceği belirtilen açıklamada, davanın 19 Mart 2025 protestolarına katılan insan hakları savunucularına aylar sonra açıldığı ifade edildi.
Ortak metinde, bu yargılamanın insan hakları savunuculuğunu "suçlulaştırma ve savunucuları baskı altına alma girişimi" olduğu savunuldu. Açıklamada ayrıca, TCK'nın 299. maddesinde düzenlenen "Cumhurbaşkanı'na hakaret" suçunun ifade özgürlüğü önündeki en büyük engellerden biri olduğu değerlendirmesine yer verildi.
İKİNCİ DAVA GENÇ LGBTİ+ DERNEĞİ YÖNETİCİLERİYLE İLGİLİ
Ortak açıklamada dikkat çekilen ikinci dosya ise, hakkında fesih kararı verilen Genç LGBTİ+ Derneği'nin önceki dönem yönetim ve denetim kurulu üyesi 11 kişi hakkında "Dernekler Kanunu'na muhalefet" iddiasıyla açılan dava oldu. Bu davanın ilk duruşmasının 8 Nisan 2026'da İzmir 47. Asliye Ceza Mahkemesi'nde saat 09.00'da görüleceği belirtildi.
Açıklamada, Genç LGBTİ+ Derneği hakkında 2019 ile 2022 yılları arasında yapılan beş sosyal medya paylaşımı gerekçe gösterilerek 3 Şubat 2025'te fesih davası açıldığı, ilk derece mahkemesinin de 11 Aralık 2025'te derneğin feshine karar verdiği hatırlatıldı. Dernek yöneticileri hakkında açılan ceza davasının da bu kararın hemen öncesinde gündeme geldiği ifade edildi.
13 ÖRGÜT İMZACI
13 örgütün imzasıyla yapılan açıklamanın devamında şunlar kaydedildi:
"Gerek Genç LGBTİ+ Derneği hakkında fesih kararı verilmesi gerekse dernek yöneticileri hakkında ceza davası açılması, LGBTİ+ haklarına, örgütlenme özgürlüğüne ve insan hakları savunuculuğuna yönelik ağır, ölçüsüz ve kabul edilemez bir müdahaledir.
Oysa örgütlenme özgürlüğü ve insan hakları savunuculuğu Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Anayasa tarafından tıpkı ifade özgürlüğü gibi güvence altına alınmış olduğu tartışma götürmez bir hakikattir. Keza LGBTİ+ haklarının da insan hakları olduğu bir o kadar hakikattir.
En başta söylenenleri bir kez daha ifade etmek isteriz ki; insan hakları savunucularına yönelik son yıllarda giderek artan bu tür idari ve yargısal tacizler, savunuculuk ikliminin onarılmaz biçimde tahribine yol açmaktadır. Bu tahribat en çok da demokratik toplumun temellerini oluşturan ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerinin kullanımında görülmektedir. Evrensel ilke ve normlara göre savunuculuk faaliyetleri ancak bu özgürlüklerin hiç bir engel olmaksızın kullanılması halinde mümkündür. İşte tam da bu nedenle, Türkiye’nin de imzacı olduğu Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Savunucularının Korunması Bildirgesi, insan hakları savunucularını bu özgürlüklerle birlikte tanımlar ve güvence altına alır.
Sonuç itibariyle, aşağıda imzası olan kurumlar olarak karşı karşıya olduğumuz bu hukuksuzluk ve baskı politikalarına hayır diyor, hukukun üstünlüğü ilkesi ve BM İnsan Hakları Savunucularının Korunması Bildirgesi’nin gerekleri yerine getirilerek her iki ceza yargılamasının beraat ile sonuçlanmasını talep ediyoruz.
İnsan hakları, barış ve demokrasiden yana olan tüm kişi ve kuruluşları da insan haklarına, eşit yurttaşlık ilkesine, ifade ve örgütlenme özgürlüklerine sahip çıkmaya, duruşmaları izleyerek insan hakları savunucuları ve Genç LGBTİ+ Derneği ile dayanışmayı büyütmeye davet ediyoruz.
İnsan Hakları Savunucuları Yalnız Değildir!
Genç LGBTİ+ Derneği Yalnız Değildir!
LGBTİ+ Hakları, İnsan Haklarıdır!
İnsan Hakları Savunucuları Yargılanamaz!
İfade ve Örgütlenme Özgürlüğü Engellenemez!
BM İnsan Haklar Savunucularının Korunması Bildirgesi’nin Gerekleri Derhal Yerine Getirilsin!
İmzacı Kurumlar:
"Adalet İçin Hukukçular - Çağdaş Hukukçular Derneği İzmir Şubesi - EGEÇEP - Genç LGBTİ+ Derneği - Hak İnisiyatifi Derneği - Halkevleri Derneği - Halkların Köprüsü Derneği - İmece Dostluk Dayanışma Derneği - İnsan Hakları Derneği İzmir Şubesi - İnsan Hakları Gündemi Derneği - Özgürlük İçin Hukukçular Derneği İzmir Şubesi - Türkiye İnsan Hakları Vakfı İzmir Temsilciliği - 20 Kasım Nefret Suçlarıyla Mücadele Derneği"
