İşçi Hareketi Koordinasyonu, perakende sektöründe faaliyet gösteren A101’in, CarrefourSA mağazalarını devralarak pazar payını genişletmesine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, şirketin 81 ilde 13 binden fazla mağazaya ulaşan yapısının, çalışanların emeği üzerinden büyüyen bir düzen üzerine kurulduğu iddia edildi.
Açıklamada, yaklaşık 70 bin çalışanın emeğiyle elde edilen 450 milyar TL’lik cironun karşılığının büyük oranda asgari ücret düzeyinde kaldığı öne sürüldü. Fazla mesai ücretlerinin tam olarak karşılanmadığı ve yüksek kârların çalışan yükü üzerinden sağlandığı ifade edilirken, market çalışanlarının yalnızca kasa başında değil; aynı zamanda temizlik, taşıma ve stok sorumluluğu gibi birçok görevi üstlenmek zorunda bırakıldığı savunuldu.
İddialarda ayrıca, personel maliyetlerinin çeşitli yöntemlerle düşürüldüğü ve bunun şirket kârlılığını artırdığı ileri sürüldü. CarrefourSA mağazalarının devralınmasının ise ticari bir büyüme hamlesinden ziyade çalışanlar açısından ağır çalışma koşullarını derinleştiren bir süreç olduğu belirtildi.
Açıklamanın tamamı:
“Türkiye’nin en büyük perakende zinciri A101, CarrefourSA’dan devraldığı mağazalarla pazarın tek hakimi olma yolunda saldırgan bir şekilde ilerliyor. Turgut Aydın Holding bünyesindeki bu dev yapı; Memorial hastanelerinden English Home’a, lüks yat satışından dev teknoloji marketlerine kadar uzanan bir sermaye havuzunu, market işçisinin çalınan emeğiyle dolduruyor.
A101;
Türkiye’nin 81 ilinde ve her ilçesinde 13.000’den fazla mağazaya,
Günde ortalama 3 yeni mağaza açabilecek finansal güce,
Yıllık 450 milyar TL’lik (2024 tahmini) ciroya sahip.
A101, 13 bin mağazadaki 70 bin işçinin sırtından bir yılda tam 450 Milyar TL kazanıyor. Bu, işçi başına milyonlarca liralık emek demek ama karşılığı asgari ücret. Binlerce metrekarelik operasyonları mağaza başına sadece 3-5 işçiyle döndürüyor. İstihdamda geride ama sömürüde birinci sırada.
Bu devasa büyüme rakamları, işçinin cebinden alınan yol parasıyla, ödenmeyen fazla mesailerle ve 12 saati bulan çalışma süreleriyle inşa ediliyor. A101 işçisi sadece kasiyer değildir; o aynı zamanda bedava temizlikçidir, hamaldır, reyon görevlisidir ve envanter açığını cebinden ödeyen bir "finansör"dür! Şirket, personel maliyetini bu yöntemle sıfıra yaklaştırarak kar rekorları kırıyor.
Şimdi başarı hikayesi diye pazarlanacak olan A101’in Carrefoursa hamlesi, binlerce işçinin ödediği ağır bir bedel hikayesidir. A101 yönetimi bilsin ki; tekelleşerek kurduğunuz bu sömürü düzeni, işçilerin birliği karşısında çaresiz kalacaktır. Bu ağır sömürüye, performans baskısına ve güvencesizliğe karşı tüm A101 işçilerini birlik olmaya davet ediyoruz."
