Mavi gökyüzü çoğumuzun kanıksadığı ve çantada keklik olarak gördüğü bir şey. Ancak gökyüzünün rengi Dünya'nın tarihi boyunca önemli ölçüde değişmiş olabilir ve bilim insanları yeniden değişebileceğini söylüyor.
BBC Türkçe'nin haberine göre, İngiltere'deki Greenwich Kraliyet Gözlemevi'nden iletişim sorumlusu Finn Burridge'e göre, gökyüzünün gün boyunca mavi görünmesini sağlayan iki ana faktör var.
"Birincisi Güneş" diye açıklıyor. İkincisi ise atmosferin yapısı. Burridge, gökyüzünde azotun yanı sıra oksijen ve su buharı gibi çok sayıda küçük parçacık bulunduğunu ve bunların ışığı farklı yönlere dağıttığını söylüyor.
GÖKYÜZÜ HEP MAVİ MİYDİ?
Bugün Dünya'da bildiğimiz mavi gökyüzü, gezegenin uzun tarihinde nispeten yeni bir gelişme.
Geçmişte gökyüzünün neye benzediğini kesin olarak bilmenin bir yolu olmasa da, bilim insanları o dönemde atmosferde hangi gazların bulunduğuna bağlı olarak gökyüzünün renginde dalgalanmalar olabileceğini tahmin ediyor.
Yaklaşık 2,4 milyar yıl önce, siyanobakteri adı verilen ilk organizmaların güneş ışığını enerjiye dönüştürmek için fotosentezi kullanmaya başladığı ve bu süreçte büyük miktarda oksijen açığa çıkardığı Büyük Oksidasyon Olayı ile büyük bir değişim meydana geldi.
Oksijen atmosferde önemli seviyelere ulaşmaya başladı ve sonunda metan pusunu temizledi.
Günümüz atmosferi şekillendikçe gökyüzü de bugünkü mavi rengini aldı.
GÖKYÜZÜ DAİMA MAVİ KALACAK MI?
Kısa vadede, Dünya'nın mavi gökyüzü bir yere gitmiyor.
Kirlilik, orman yangınları, volkanik patlamalar ve toz fırtınaları gökyüzünün rengini geçici olarak değiştirebilse de, bu etkiler kısa süreli.
Endonezya'daki Krakatoa yanardağının 1883'teki büyük patlamasından sonra, atmosferdeki sülfat ve kül gibi parçacıkların ışığı alıştığımızdan farklı bir şekilde dağıtmasından kaynaklandığı düşünülen muhteşem kırmızı gün batımları ve hatta yeşil gün batımları ve mavi Aylar görüldü.
İngiltere'deki Reading Üniversitesi'nden meteoroloji uzmanı Dr. Claire Ryder, aerosollerin (atmosferdeki katı veya yarı katı parçacıklar) genel renk etkisinin boyutlarına bağlı olabileceğini söylüyor.
BİR MİLYAR YIL SONRA VE 5 MİLYAR YIL SONRA DÜNYA
Burridge, gökyüzü rengimizde kalıcı bir değişiklik olması için atmosferimizin yapısında ciddi bir değişim olması gerektiğini söylüyor.
"İnanılmaz derecede şanssız olmadığımız ve devasa bir meteor çarpmadığı sürece bu ölçekte bir şey kısa vadede gerçekleşmeyecek ve bunlar da muhtemelen olmayacak". Gökyüzünün mavi olmaktan çıkmasına en az bir milyar yıl olduğunu tahmin ediyor. Güneş yaşlandıkça, yavaş yavaş daha da parlaklaşacak.
Burridge, yaklaşık bir milyar yıl sonra, Güneşin bugünkünden kabaca % 10 daha fazla ışık yayacağını söylüyor. "Dünyayı ısıtacak, atmosferden karbondioksiti çekecek ve sonunda okyanuslarımızı kaynatmaya başlayacak." Bunun atmosfere büyük miktarda oksijen salabileceğini, hatta gökyüzünü kısa bir süre için daha yoğun bir maviye dönüştürebileceğini düşünüyor. Daha da ileride, bundan yaklaşık beş milyar yıl sonra Güneş'in yakıtı tükenmeye başlayacak ve kırmızı bir deve dönüşecek.
Burridge "Dünya'nın süresi sona erdiğinde, ilk bileşeni, yani Güneş'ten gelen mavi ışığı kaybedeceğiz" diyor. "Güneş ölmeye ve çok, çok, çok kırmızı, büyük yıldıza dönüşmeye başladığında, Dünya'daki atmosferimiz gerçekten kıpkırmızı bir renge sahip olacak."
Ancak Burridge "Bunu görecek bir hayat kalmayacak. Umarım insanlar o zamana kadar bir başka yerde mavi bir gökyüzü bulabilmek için başka yıldızlara gitmiş olurlar" diye de ekliyor.
