CHP İstanbul Milletvekili Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, 5G hizmetine ilişkin altyapı yetersizliği ve cihaz uyumluluğu sorunlarını TBMM gündemine taşıdı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Yanıkömeroğlu Türkiye’nin 5G’ye geçişte OECD ülkeleri arasında sonuncu sırada kaldığını belirterek "85 milyon mobil aboneden sadece 22 milyonunun uyumlu cihaza sahip olduğu bir tabloda vatandaşın bu hizmetten fiilen yararlanması mümkün değildir" dedi.
BirGün'ün haberine göre, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında 5G’ye en geç geçen ülke olduğunu vurgulayan Yanıkömeroğlu, cihaz uyumluluğu, fiber altyapı yetersizliği ve ekonomik vaatlerin gerçekçiliği konusunda hükümeti şeffaf olmaya çağırdı. Yanıkömeroğlu, 5G’nin yalnızca teknik olarak devreye alınmasının yeterli olmadığını belirterek “Bir teknolojinin hayata geçtiğini söyleyebilmek için vatandaşın o hizmetten fiilen yararlanabiliyor olması gerekir” diye konuştu.
HER 4 KULLANICIDAN 3’Ü HAZIR DEĞİL
Bakanlığın 2025 yılı verilerine dikkat çeken Yanıkömeroğlu, Türkiye’de yaklaşık 85 milyon mobil abone bulunmasına rağmen yalnızca 22 milyon kullanıcının 5G uyumlu cihaza sahip olduğunu anımsattı. Yanıkömeroğlu, bu durumun, kullanıcıların büyük çoğunluğunun hâlâ cihaz değişimine ihtiyaç duyduğunu gösterdiğini belirtti.
"ŞEFFAFLIK YOK"
5G’ye ilişkin kamuoyuna açıklanan ekonomik hedeflerin oldukça iddialı olduğunu ifade eden Yanıkömeroğlu, 2030 yılına kadar 100 milyar dolarlık ekonomik katkı ve 1,5 milyon istihdam beklentisinin hangi verilere dayandığının açıklanması gerektiğini söyledi ve ekledi: “Bu ölçekte hedefler ortaya konulurken; altyapı yeterliliği, kapsama planı, maliyetler ve erişilebilirlik konularında kamuoyunun açık ve düzenli biçimde bilgilendirilmesi şart."
Yanıkömeroğlu, 5G sürecinin yalnızca büyükşehirlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Kırsal bölgeler, dar gelirli vatandaşlar, öğrenciler ve emekliler için erişilebilir olmayan bir teknoloji, toplumsal fayda üretemez. 5G’ye geçiş süreci kamu yararı, eşitlik ve erişilebilirlik ilkeleri çerçevesinde yürütülmelidir” dedi ve özetle şu soruları sordu:
- "Bugün itibarıyla Türkiye’de 5G uyumlu cihaza sahip aktif ve tekil mobil abone sayısı kaçtır?
- 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G hizmeti hangi il, ilçe ve yerleşim alanlarında fiilen kullanıma sunulmuştur ya da sunulacaktır?
- 5G hizmetinin sağlıklı biçimde sunulabilmesi için gerekli olan fiber altyapı yatırımlarında mevcut durum nedir?
- İl bazında hedef ve gerçekleşme verileri nelerdir? Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı tarafından açıklanan, 5G’nin 2030 yılına kadar Türkiye ekonomisine 100 milyar dolar katkı ve 1,5 milyon yeni istihdam sağlayacağı yönündeki projeksiyon hangi kurumsal çalışma, etki analizi veya modellemeye dayanmaktadır?
- 5G ihalesi kapsamında işletmecilere verilen kapsama, yatırım ve hizmet kalitesi yükümlülükleri nelerdir? Bu yükümlülükler hangi yöntemle denetlenecektir?
- 5G uyumlu cihaza sahip olmayan öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar için herhangi bir destek, teşvik veya geçiş kolaylığı sağlanması planlanmakta mıdır?
- Kırsal bölgeler ve nüfus yoğunluğu düşük yerleşim alanları için ayrı bir 5G kapsama ve yatırım takvimi hazırlanmış mıdır? 5G altyapısında kullanılacak çekirdek şebeke, ekipman ve yazılım bileşenlerinde yerlilik oranı nedir? Bu alanda hangi yerli ürün ve şirketlerin kullanılması planlanmaktadır?
- OECD ülkelerinde 5G şebekelerinin 2019’dan itibaren devreye alınmış ve 2024 sonu itibarıyla 38 OECD ülkesinin 37’sinde yayılım sağlamış olduğu dikkate alındığında, Türkiye’nin 5G’ye görece geç geçmesinin telafisine yönelik somut eylem planı nedir?"
