Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP) Çeşme’deki Altınkum'da yürütülen imar sürecine yönelik basın açıklaması yayımladı.
Altınkum, Çiftlik ve Musalla mahallelerini kapsayan 13,6 hektarlık (136.467 metrekare) alan, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında “rezerv yapı alanı” ilan edilmişti.
Bu alana ilişkin 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü'nün 27.08.2026 tarih ve 16579416 sayılı yazısıyla onaylandı ve 28 Ağustos–11 Eylül 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldı.
Plan raporunda yer alan bilgilere göre, alanın 43 bin 114 metrekarelik bölümü yalnızca 4 kişiye ait özel mülkiyet parsellerinden oluşuyor. Söz konusu parsellerin maliklerine ilişkin bilgilerin ise kamuoyuyla paylaşılmadığı ifade edildi.
Toplam 28 bin metrekare büyüklüğündeki 3 parselin Maliye Hazinesi mülkiyetinde olduğu, yaklaşık 65 bin metrekarelik bölümün ise tescil harici alan statüsünde bulunduğu belirtildi.
“ALANIN BÜYÜK BÖLÜMÜ BOŞ”
Toplam 13,6 hektarlık planlama alanında, riskli yapı dönüşümüne konu olacak yoğun bir yerleşim alanının veya geniş çaplı bir yapı stokunun bulunmadığına dikkat çekildi.
Planın kendi raporunda da alanın mevcut durumda büyük ölçüde boş olduğunun belirtildiği kaydedildi.
Böylelikle, 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen “afet riski” alanının niteliğine ilişkin tartışmalar yeniden alevlendi.
OLUMSUZ GÖRÜŞLERE RAĞMEN ONAY
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 16 Mart 2025 tarihli ve 80191575 sayılı yazısıyla plana ilişkin olumsuz görüş bildirdi.
Bakanlığın yazısında alanların “halkın kıyı kullanımı ile turizm altyapısının geliştirilmesi amacıyla turizm öncelikleri gözetilerek ve kamu kullanımına açık bir şekilde planlanan özel bölgeler” olduğu vurgulandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi de planlama sürecine olumsuz görüş veren kurumlar arasında yer aldı.
İmar planları da yargıya taşınmıştı. Aynı alan için 26 Haziran 2015 tarihinde onaylanan ve mevcut planla büyük ölçüde benzerlik taşıdığı belirtilen imar planı, TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından açılan dava sonucunda İzmir 2. İdare Mahkemesi'nin 10 Ekim 2017 tarihli kararıyla iptal edilmişti.
İzmir Batı Bölgesi 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı'na ilişkin doğal sit ve korunan alan kararları da İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 26 Nisan 2019 tarihli kararıyla iptal edilmişti.
İki ayrı kurumun olumsuz görüş bildirmesine ve bölgeye ilişkin geçmişte verilen iptal kararlarına rağmen, aynı alana yönelik plan yeniden onaylandı.
NE İNŞA EDİLİYOR?
Çeşme Çevre Platformu, onaylanan 1/5000 ölçekli plana ilişkin yaptığı açıklamada, planlanan alanlardaki kullanım dağılımına dikkat çekti.
ÇEŞÇEP'in açıklamasına göre, plan şemasında sarı renkle gösterilen alanlar E=0,20 yapılaşma koşulu ve Yençok Z+1 düzenlemesiyle “gelişme konut alanı” olarak belirlendi. Kırmızı ve turuncu renkle gösterilen alanların ise “Ticaret+Turizm+Konut” kullanımına ayrıldığı ifade edildi.
ALANIN YÜZDE 55'İ KONUTA AYRILDI
Plan raporunda yer alan verilere göre, toplam planlama alanının yüzde 55,5'ine denk gelen 75 bin 814 metrekarelik bölüm “gelişme konut alanı” olarak planlandı. Bu alan için E=0,20 ve Yençok Z+1 yapılaşma koşulları belirlendi.
Alanının yüzde 10,1'ini oluşturan 13 bin 788 metrekarelik bölüm ise “Ticaret+Turizm+Konut Alanı” olarak ayrıldı. Bu alanlarda E=0,30 ve Yençok Z+4 yapılaşma koşulunun uygulanması öngörüldü.
ÇEŞÇEP, plan raporunda “Ticaret+Turizm+Konut” olarak tanımlanan alanlarda dahi konut kullanım oranının yüzde 94 olduğuna dikkat çekti.
ALTYAPI VE DOĞA RİSKİ GÖRMEZDEN Mİ GELİNİYOR?
ÇEŞÇEP şunlara dikkat çekti:
İZSU Genel Müdürlüğü'nün 21.10.2025 tarihli görüşünde, alanın batısından bir dere yatağı ve iki yan kolunun, doğusundan ise başka bir dere yatağının geçtiği; taşkın ve rüsubat kontrolüne ilişkin mevzuatın dikkate alınması ve DSİ'den güncel görüş alınması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Buna rağmen süreç hızla onaya taşınmıştır.
“ALTINKUM ZATEN SAHİPSİZ BIRAKILMIŞ BİR ALAN DEĞİLDİR”
Çeşme'nin en güzel plajlarından biri olan Altınkum, yıllardır beach kulüpler ve fiili işgaller yoluyla halkın serbest kıyı erişiminin engellenmeye çalışıldığı bir bölgedir. Şimdi de resmi bir imar mekanizması eliyle, bu kez kalıcı ve geri dönüşü olmayan şekilde, kıyının arkasındaki son boş ve doğal alan da yapılaşmaya açılmaktadır.
Çeşme'nin gerçek turizm potansiyeli — kamusal kıyı, doğal sit, bakir arazi olarak — yok edilmektedir.
ÇEŞÇEP Olarak Soruyoruz
● Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin olumsuz görüşlerine rağmen bu plan hangi makam kararıyla onaylandı?
● Aynı alan için daha önce iki ayrı mahkeme kararıyla iptal edilen planlardan hangi ders çıkarıldı?
● Sadece 4 şahsa ait parsel ve Hazine arazisinden oluşan bir alanı “afet riski/rezerv alan” ilan etmenin kamu yararı nedir?
● Bu planlardan kim kazanacak, Çeşme halkı ne kaybedecek?
ÇEŞÇEP olarak bu süreci yakından takip edeceğimizi, 11 Eylül 2026 askı süresi içinde yasal itirazımızı yapacağımızı ve gerekirse yargı yoluna gideceğimizi kamuoyuna duyururuz.”
