UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Bergama’nın tarihi kent merkezindeki Atatürk Bulvarı’nda başlatılan asfaltlama çalışmaları, eski belediye başkanları ve yerel paydaşlar arasında tartışma yarattı.
Bergama'nın eski belediye başkanlarından Sefa Taşkın, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, ilçenin tarihi giriş aksında yer alan mavi granit taşların sökülerek asfalt dökülmesine tepki gösterdi. Bergama Belediye Başkanı Tanju Çelik’i bu çalışma üzerinden eleştirdiler.
“DOKUSU BU MİRASIN PARÇASIDIR”
2017 yılında Bergama Ticaret Odası (BERTO) tarafından coğrafi işaret tescili alınan taşların sökülmesine tepki gösteren Taşkın; "Tarihî bir kenti korumak yKENTalnızca anıtsal yapılarını korumak değildir. Sokakları, meydanları, taşları ve bütün bir kent dokusu da bu mirasın parçasıdır. Parke yollardan yakınmaların asıl nedeni taşın kendisi değil, bakımsızlıktır. Bu talebi tarihî kent merkezinde asfaltla karşılamak, kentin kimliğinden vazgeçmektir" dedi.
“TAŞ YOLLARI TARİHİ KENT DOKUSUNUN VAZGEÇİLMEZ BİR UNSURU”
Dünyaca ünlü edebiyatçı Alberto Manguel’in 10. İzmir Uluslararası Edebiyat Festivali kapsamındaki Bergama ziyareti sırasında sarf ettiği "Nerede yaşamak istersin, diye sorsalar, sayacağım üç yerden biri Bergama olur" sözlerini hatırlatan Taşkın, bu tercihin kentin çok katmanlı tarihi dokusundan ve özgün sokak mimarisinden kaynaklandığını vurguladı. Kendi belediye başkanlığı döneminde (1989-1999) Kozak yöresine ait mavi granit taşlarla yaklaşık 100 kilometrelik yolun kaplandığını belirten Taşkın, taş yolların tarihi kent dokusunun vazgeçilmez bir unsuru olduğuna dikkat çekti. Taşların yağmur suyunun süzülmesine olanak sağladığını, olası altyapı çalışmalarında kolay ve düşük maliyetle onarılabildiğini ve trafik güvenliğine katkı sunduğunu ifade etti.
“SİT ALANINDAKİ BU UYGULAMA BERGAMA KİMLİĞİYLE ÖRTÜŞMÜYOR”
Atatürk Bulvarı’nın antik çağdan kalma Maltepe Tümülüsü, Millet Parkı ve Bergama Kültür Merkezi'nin önünden geçtiğini, Arkeoloji Müzesi ile Şehir Meydanı’na çok yakın bir konumda olduğunu belirten Taşkın, birinci derece arkeolojik sit alanındaki bu uygulamanın 2014 yılından bu yana UNESCO listesinde yer alan Bergama’nın kimliğiyle örtüşmediğini vurguladı. Taşkın, uygulamadan en kısa sürede vazgeçilerek sökülen taşların yeniden yerlerine döşenmesini istedi.
“ASFALTLA KARŞILAMAK, KENTİN KİMLİĞİNDEN VAZGEÇMEK DEMEKTİR”
Taşkın; “Dünyanın birçok tarihî kentinde taş yollar kent dokusunun bir parçasıdır. Taşların arasındaki boşluklar yağmur suyunun süzülmesini sağlar. Ayrıca Bergama gibi altyapı çalışmaları süren kentlerde taş yolların bozulan bölümleri kolayca ve düşük maliyetle onarılabilir. Pürüzlü yüzey de sürücüyü doğal olarak yavaşlatır, düşük hız sınırına uyulmasını kolaylaştırır. Böylece trafik güvenliğine de katkıda bulunur. Tabii ki kentin yeni gelişen mahallelerine asfalt yol yapmak karar verici yöneticilerin tercihi. Daha konforlu sürüş istemek de anlaşılır bir talep. Ancak bu talebi tarihî kent merkezinde asfaltla karşılamak, kentin kimliğinden vazgeçmek demektir. Üstelik parke yollardan yakınmaların asıl nedeni çoğu zaman taşın kendisi değil, bakımsızlıktır. Sorun taşta değil, bakımdadır. Bakımla ilgili sorunlar doğru ve yeterli bir organizasyonla giderilebilir”
“BU UYGULAMADAAN EN KISA ZAMANDA VAZGEÇİLMELİ”
“Şu anda yapılmakta olan bu asfaltlama uygulamasından en kısa zamanda vazgeçilmesi, sökülen taşların korunarak yeniden yerlerine döşenmesi Bergama için hayırlı olacaktır. Değişmek istemek, güzelliği ve tarihselliği koruma anlayışına ulaşmayı da içerir. Bazen değişmek, yeniyi yapmak değil; değerli olanı korumayı öğrenmektir” ifadelerine yer verdi.
“ŞUAN Kİ DURUM KABUL EDİLEBİLİR DEĞİL”
2009-2019 dönemi Belediye Başkanı Mehmet Gönenç, “Bir belediye başkanının kentin tarihini, kimliğini ve ruhunu bilmesi gerektiğine işaret eden Gönenç, "“Bir belediye başkanının yönettiği kentin sadece siyasi ve sosyolojik yapısını değil; geçmiş öyküsünü, kimliğini, ruhunu, tarihini ve kültürel yapısınıda bilmesi gerekir. Bu bilgiden ve duyarlılıktan yoksun değillerse böyle “garabet” lere yol açmazlar. Sefa Başkan içinde benim içinde şimdiki durum kabul edilebilir değil ne yazık ki. Hele bu konuda yıllarca emek harcayıp bu kentin kültürel mirasını koruma ve ona yaraşan kentsel düzenlemeleri yaşama geçirme, çabası içinde olduysanız daha da çok üzülüyorsunuz. En kötüsü de uyarı ya da önerilerinizle bir şeylerin düzeleceğine ilişkin umudunuzun olmaması” ifadelerini kullandı.
“GRANİİT ÜRETİCİLERİ OLARAK ÖRNEK BİR CADDE YAPACAĞIMIZI İLETMİŞTİK”
Granit Üreticisi Burak Ürper, “Başkanım ağzınıza sağlık çok güzel anlatmışsınız. Biz Bergama ‘da yaşayan ve aynı zamanda bu taşı üreten bir üretici olarak bunu başkanlarımıza defalarca söyledik. Defalarca buranın asfaltlanmamasını ve gerekiyorsa bakımının yapılıp taşların değiştirilmesini ve hatta biz Bergamalı Granit üreticileri olarak örnek bir cadde yapacağımızı ve bu caddeye göre de diğer caddelerin tekrar düzenlenebileceği ile ilgili çözümlerimizi iletmiştik. Fakat bugün gelinen noktada ne yazık ki Bergama granitleri sökülüp yerine asfalt dökülüyor ve bu asfalt dökülürken de bu suyun nereye gideceği hiçbir şekilde de ne yazık ki düşünülmüyor” dedi.
