İktidarın yurt dışından yapılan online alışverişlere yönelik yeni kısıtlamaları ve 6 Şubat itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeleri, milyonlarca tüketiciyi yabancı e-ticaret platformlarına yöneltti. “Ucuz ürün dönemi bitiyor” endişesiyle harekete geçen vatandaşlar, kredi kartlarıyla adeta alışverişe koştu. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, geçen yıl ocak ayında 22,6 milyar TL olan online ithalat hacmi, bu yılın aynı döneminde 41,5 milyar TL’ye yükseldi. Henüz ay tamamlanmadan 25 günde 34,4 milyon işlem yapılırken, toplam harcama 41 milyar TL’yi aşarak rekor seviyeye ulaştı. Bu artış, düşen alım gücü karşısında tüketicinin en uygun fiyatlı ürüne erişme çabasının çarpıcı bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
TEMU VE SHEIN CEPHELİNDE NELER YAŞANDI?
Ekonomim'in haberine göre, Çin merkezli dev platformlar, Türkiye’deki yasal düzenlemelere farklı tepkiler verdi. Shein, Türkiye'ye gönderimlerini tamamen durdurma kararı alırken; popüler platform Temu, 25 Ocak’ta yurt dışı seçeneğini kapatmıştı. Ancak Temu, 13 Şubat itibarıyla WhaleCo adlı şirketi üzerinden yeni bir modelle geri döndü.
Yeni sistemde 580 TL sınırı ile ticari ithalat modeline geçildi. Artık ürünler bireysel paketler yerine toplu ticari statüde Türkiye’ye giriyor ve gümrük denetimlerinden geçiyor.
Ancak bu yeni modelde gümrük vergisi görünmese de, ürün çeşitliliğinin azalması ve fiyatların Türkiye’deki piyasa koşullarına yaklaşması, ucuz alışveriş devrinin kapandığını gösteriyor.
UCUZLUĞUN ARKASINDAKİ TEHLİKE
Çinli platformların piyasayı domine etmesinin temelinde, Çin devletinin sağladığı sübvansiyonlar ve düşük lojistik maliyetleri yatıyor. Bu durum, Türkiye’deki tekstil, küçük ev aletleri ve aksesuar üreticileri için haksız rekabet yaratarak kâr marjlarını bitme noktasına getirdi.
Ekonomik yıkımın yanı sıra sağlık verileri de alarm veriyor. Geçtiğimiz yıl Türkiye'ye giren ayakkabı ve oyuncak gibi ürünlerde yapılan testlerde kanserojen maddelere rastlanmış, bu durum bazı ürün gruplarının girişinin yasaklanmasına yol açmıştı. Avrupa Birliği (AB) ve ABD gibi küresel güçler de benzer gerekçelerle düşük değerli paketlere yönelik vergi muafiyetlerini kaldırmayı ve denetimleri sıkılaştırmayı tartışıyor.
VERİLERLE EKONOMİDEKİ "DENGESİZLİK" TABLOSU
Dönem İşlem Adedi (Milyon) İşlem Hacmi (Milyar TL)
Ocak 2024 29,0 22,6
Aralık 2024 35,7 40,3
Ocak 2025 (İlk 25 Gün) 34,4 41,5
