8 Mart Dünya Kadınlar Günü'ne sayılı günler kala, kadın mücadelesini farklı coğrafyalardan, farklı dillerde haykıran kadınların hikayelerini beyazperdeye taşıyan filmleri sizler için derledik.
Kadın kazanımları sadece büyük bir direnişten ya da eylemden var olmaz, küçük bir köyden, 50 yaşındaki tek bir kadından ya da bir hamamda da boy gösterebilir. Adına sık sık rastlamasakta dünyanın farklı şehirlerinden bağımsız sinemaya adını mor harflerle yazdırmış 8 filmi sizler için sıraladık...
BU YAŞTA HÂLÂ SAKLANARAK SİGARA İÇİYORUM (2016)
1996 senesi, Cezayir. Var olabilmek adına yaşamları boyunca mücadele vermek zorunda kalmış dokuz kadının hayatlarını, çatışmalarını, yüreklerini, sırlarını ortaya koyarken bastırılmış duyguların nasıl gözler önüne serildiğine, örülmüş olan duvarların nasıl yıkıldığına tanık oluyoruz. Bu filmi izlerken ataerkil toplumun farklı coğrafyalardaki yansımalarını; yaşamla mücadeleyi, sevgiyi, aşkı yani hayatın içinde olan her şeyi görüp, seyrederken hem ağlıyor hem gülüyoruz.
Fatima, her gün onlarca kadının sosyalleşmesini sağlayan bir Türk Hamamı’nın işletmeciliğini yapmaktadır. Bu kadınlar, geleneksel göbek taşının etrafında sigara içer, dertleşir; aşk, din, politika tartışır… Fakat hamamın dışında yaşanan karmaşadan da habersiz değillerdir.
KUTSAL ÖRÜMCEK
2000-2001 yılları arasında farklı zamanlarda İran’ın Meşhed şehrinde seks işçiliği yaptığı iddia edilen 16 kadın öldürülüyor. Bu cinayetlerden sorumlu olan Hanaei, kutsal şehri kendi ifadesiyle örümceklerden temizlediğini iddia ediyor. Basın tarafından “örümcek katili” olarak adlandırılan Hanaei’nin cinayetleri baya ses getiriyor.
Bir gazeteci, sokakları günahkârlardan temizlediğine inanan ve kendine “Örümcek Katili” diyen katil tarafından öldürülen seks işçisi cinayetlerini araştırmak için İran’ın kutsal şehri Meşhed’e gitmesiyle başlıyor film.
Bu dönem öğrenci olan ve olayları yakından inceleyen yönetmen Ali Abbasi hikâyeyi 2022 yılında beyaz perdeye taşıyor. Cannes Film Festivali’nde büyük ödül yarışmasına katılan film Zar Amir Ebrahimi’ye En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandırıyor.
TOZ BEZİ
İstanbul Film Festivali’nde Ulusal Yarışma’da En İyi Film, En İyi Senaryo ve En İyi Kadın Oyuncu ödüllerine layık görülen Toz Bezi, “şehrin bağırsakları”nda tutunmaya çalışırken birbirine yaslanan iki gündelikçi kadının arasındaki mahrem dile ortak oluyor.
Nesrin ve Hatun, İstanbul’un kenar mahallelerinden birinde yaşayan, varlıklı semtlerde temizliğe giden iki komşudur. Küçük kızıyla beraber yaşayan Nesrin, kocasının onu neden terk edip gittiğini anlamaya çalışır. Hatun ise başka semtlerden ev alma hayali kurar.
YERSİZ YURTSUZ
Fransız sineması Yeni Dalga'nın ustalarından biri olan Agnes Varda'nın yönettiği ‘‘Yersiz Yurtsuz (Sans Toit Ni Loi)’’. Varda'ya kariyerinin en büyük başarısını getiren başyapıt olmuştu.
1985 yılında Venedik'te büyük ödül Altın Aslan'ı kazandıktan sonra ‘‘Bu filmi yapmak için dayanılmaz bir arzu duydum’’ demişti.
Hikâye, Fransa’nın taşrasındaki bir genç kızın etrafında gelişiyor/ geçiyor. Açılış sekansı, hikâyenin sonundan başlıyor. Başkahraman Mona, filmin ilk sahnesinde, bir tarlada işçiler tarafından ölü halde bulunuyor. Bir hendekte bulunan cesedi, kimsesizler mezarlığına doğru gitmek için yola çıkarken, filmdeki bir dış ses, Mona’nın son iki haftasını anlatmaya girişiyor.
KÜRTAJ (2021)
Audrey Diwan’ın ikinci uzun metraj filmi Kürtaj, Venedik Film Festivali ve Türkiye’de 58. Altın Portakal Film Festivali’nde izleyenlerin kadının hamilelikten kurtulmak için başvurduğu yöntemler nedeniyle fazla “gerçekçi” bulunarak baygınlık geçirdiği gösterimler olmuştu.
Diwan’ın Annie Ernaux’un kendi deneyimlerine dayanan kitabından uyarladığı film, Fransa’da medikal ve steril yöntemlerle kürtaj olmak bir yana, kadının yakın arkadaşlarına bile anlatamadığı bir gerçekliği resmediyor.
Film, Parlak bir öğrenci olan ve iyi bir okula girip yaşadığı küçük şehirden çıkmak isteyen Anne’nin istemeden hamile kalması ve hayallerinden vazgeçmemek için, maruz bırakıldığı utanç ve acıya göğüs gererek harekete geçmesini anlatıyor.
CEVHER (The Substance)
Coralie Fargeat, seyircinin aklını başından alan son filminde kadınlara dayatılan güzellik standartlarını topa tutuyor. Demi Moore’un muhteşem performansıyla güçlenen Oscar ödüllü Cevher, kendine hem korku sinemasında hem de feminist külliyatta sağlam bir yer ediniyor.
Film, yaşlanan bir Hollywood aktrisi ve aerobik eğitmeni olan Elisabeth Sparkle'ın gençleşmek adına gizemli bir yönteme başvurmasıyla gelişen olayları anlatıyor.
Elisabeth Sparkle, ışıltılı günlerini ardında bırakan bir oyuncudur. Cinsiyetçi bir yapımcı tarafından kovulduktan ve yaşı nedeniyle artık hiçbir rol alamadıktan sonra umutsuzluk sarmalına düşer. Ta ki onu, sözde sizi daha iyi bir versiyon haline getirecek gizemli bir madde sunan gizemli bir şirkete götüren o ölümcül araba kazasına kadar…
ALEV ALMIŞ BİR GENÇ KIZIN PORTRESİ
Céline Sciamma’nın Cannes’dan En İyi Senaryo ödülüyle dönen filmi Alev Almış Bir Genç Kızın Portresi bakışların gücüyle palazlanıp, kâğıt kesiği gibi ince ince sızlayan bir hatıranın izini sürüyor.
Alev Almış Bir Genç Kızın Portresi’ni (Portrait de la Jeune Fille en Feu, 2019) önce bu kadar olgun bir aşk filmi yapan, sonra sadece bir aşk filmi olmaktan çıkaran her neyse onun peşine düşmek gerek. Filmin kıymeti tam orada soluklanıyor…
Hikayede 18. yüzyıl Fransa’sında bir kontes, evlendirmek üzere olduğu kızı Héloïse’ın portresini hazırlaması için ressam Marianne ile anlaşır. Anlaşmaya göre Marianne, Héloïse’a refakat ederek onu gizlice resmedecektir. Ancak iki kadın derin bir bağ kurar ve aralarındaki çekim tüm planları bozar.
JEANNE DİELMAN (1975)
Chantal Akerman'ın tarzının en tipik örneği olan 1975 yapımı deneysel bir sanat filmi olan Jeanne Dielman’ın sıradan yaşamına üç gün konuk oluyoruz…
Jeanne Dielman orta yaşlı dul bir kadındır. Günlük rutini yatak toplamak, ergen oğluna yemek pişirmek ve ara sıra seks işçiliği yapmaktan oluşur. Ritüelleri hep aynıdır. Ancak nihayetinde hayatında bir şey değiştiğinde rutini yavaş yavaş bozulmaya başlar.
