Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15 yaş altındaki çocuklara getirilecek yaş sınırının yanı sıra 15-18 yaş grubunu kapsayan kısıtlamaları da açıkladı. Yeni uygulamayla yaş doğrulaması zorunlu hale gelirken çocukların hesaplarına gizlilik, ekran kullanımı ve canlı yayın gibi alanlarda sınırlamalar getirilecek. Peki, sosyal medya düzenlemesi neleri kapsıyor, yaş doğrulaması nasıl yapılacak ve platformları hangi yaptırımlar bekliyor?
15-18 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, 15-18 yaş grubuna uygulanacak kısıtlamaların ayrıntılarını paylaştı.
Buna göre, bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya hesapları gizli olacak, takipçi ve takip edilen hesap bilgileri görüntülenemeyecek. Çocukların canlı yayın açmasına izin verilmeyecek ve ekran görüntüsü alınmasını önlemek amacıyla teknik tedbirler uygulanacak.
Platformlarda kullanıcıları daha uzun süre tutmayı amaçlayan, davranışsal bağımlılığa zemin hazırlayabilecek tasarımlar da sınırlandırılacak. Çocukların davranışlarına göre hesapların özelleştirilmesi, kişisel verilerinin profilleme amacıyla kullanılması ve kişiselleştirilmiş ticari reklamlara konu edilmesi de düzenlemenin kapsamına girecek.
Göktaş'ın açıklamasına göre, çocukların yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilmesi ve mesajlardaki görüldü bilgisinin kapatılması gibi uygulamalar da gündemdeki kısıtlamalar arasında yer alıyor.
15 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN YAŞ DOĞRULAMASI ZORUNLU OLACAK
Yeni düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Sosyal medya hesabı açmak isteyen kullanıcıların yaşını doğrulaması gerekecek.
Yaş doğrulama işleminin e-Devlet üzerinden yapılması planlanıyor. Kullanıcılar, kimlik bilgilerini sosyal medya platformlarıyla paylaşmadan yaşlarını doğrulayan bir dijital kod alabilecek. Böylece platformların kullanıcının kimlik bilgilerine erişmeden yaş kontrolü yapması amaçlanıyor.
Düzenleme yalnızca yeni açılacak hesaplarla sınırlı kalmayacak. Mevcut hesaplar da yaş doğrulamasına tabi tutulacak. Platformlar, kullanım sırasında yaş konusunda şüphe oluşması halinde kullanıcıları yeniden doğrulamaya yönlendirebilecek.
EBEVEYN HESAPLARI DA DENETİME TAKILABİLECEK
Düzenlemenin uygulanmasında karşılaşılabilecek sorunlardan biri, çocukların anne veya babalarının hesaplarını kullanması olacak. Hesap sahibinin yetişkin olması, hesabı fiilen kullanan kişinin de yetişkin olduğunu göstermediği için platformların ek kontroller yapabilmesi öngörülüyor.
Göktaş, denetimin yalnızca sosyal medya şirketlerine bırakılmayacağını, devletin de süreci takip edeceğini belirtti. Bakanın açıklamasına göre, çocukların ebeveyn hesaplarını kullanması durumunda da platformlar yeniden yaş doğrulaması talep edebilecek.
Yaş tespitinde yapay zekâ destekli yöntemlerden yararlanılması mümkün olsa da bu sistemler her zaman kesin sonuç vermeyebilir. Bu nedenle yanlış değerlendirmelerin nasıl düzeltileceği ve kişisel verilerin nasıl korunacağı, uygulama sürecinde önem taşıyan konular arasında bulunuyor.
SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenleme, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Bakan Göktaş, sosyal medya platformlarına yeni yükümlülüklere uyum sağlamaları için geçiş süresi tanınacağını belirtti.
Açıklamaya göre, platformlara 31 Mart 2027'ye kadar uyum süresi verilecek. Bu tarihe kadar mevcut hesaplarda da en az bir kez yaş doğrulaması yapılması öngörülüyor.
SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNE HANGİ YAPTIRIMLAR UYGULANACAK?
Yeni düzenlemeyle sosyal medya platformlarına çocukların güvenliğini sağlamaya yönelik çeşitli yükümlülükler getirilecek. Şirketlerin yaş doğrulama sistemlerini uygulamaya alması, zararlı içeriklere karşı filtreleme ve koruyucu öneri mekanizmaları geliştirmesi gerekecek.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlar para cezası, reklam yasağı ve belirli koşullarda bant genişliğinin daraltılması gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.
Düzenlemenin uygulanmasında sosyal medya şirketlerinin teknik altyapılarının yanı sıra yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği, kişisel verilerin korunması ve ebeveyn denetiminin nasıl işleyeceği de belirleyici olacak.
