Sınavların bitmesiyle beraber eğitim ve öğretim yılı tamamen sona erdi. Veliler, yoğun geçen eğitim ve öğretim sezonunun ardından çocukların tatilde unutulmaz anlar yaşaması için ailecek yaz boyunca çeşitli etkinlikler yapıyor. Bu etkinliklerin başında da çocukları lunapark gibi eğlence yerlerine götürmek yer alıyor.
KONROL VE BAKIMLARIN ÖNEMİNE VURGU YAPILDI
Lunaparklar eğlence açısından her ne kadar cezbedici olsa da yıllar içinde yaşanan kazalar kafalarda soru işareti bırakıyor. Kazalara ve denetime dair Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi basın açıklaması yayımladı. Yayımlanan açıklamada; lunaparkların kontrol ve bakımlarının önemine vurgu yapıldı.
GEREKLİ DENETİM VE BAKIMLAR TAKİP EDİLMİYOR
Yaşanan kazaların güvenlik ve denetim mekanizmalarının eksik olduğundan kaynaklandığı belirtildi. Lunaparkların denetim ve bakım eksikliği yaşadığını belirten Oda, “Gerekli teknik denetimlerin yapılmadığı, bakım süreçlerinin yeterince takip edilmediği veya standartların açık biçimde tanımlanmadığı durumlarda eğlence alanları ciddi riskler barındırabilmektedir. Can güvenliğini doğrudan ilgilendiren bu tesislerde yaşanabilecek ihmallerin bedeli ise ne yazık ki çok ağır olabilmektedir” ifadelerini kullandı.
YÖNETMELİK DÜZEYİNDE BİR DÜZENLEME BULUNMAMAKTADIR
Lunaparkta bulunan oyuncakların denetimlerine dair bir düzenleme olmadığını belirten Oda, “Lunaparklarda kullanılan eğlence makinaları; hareketli mekanik sistemler, taşıyıcı yapılar, elektrik ve kontrol sistemleri ile dinamik yükler altında çalışan yüksek riskli bileşenlerden oluşmasına rağmen, bunların güvenli bir biçimde kullanımına dair yönetmelik düzeyinde bir düzenleme bulunmamaktadır” dedi.
Oda tarafından yapılan açıklama şu şekilde:
Geçmiş yıllarda yaşanan kazalar, lunapark ve eğlence tesislerinde etkin teknik denetimin hayati önem taşıdığını ortaya koymuştur. Çocuklarımızın güvenliği için bakım, kontrol ve işletme süreçlerinin mühendislik esaslarına göre düzenlenmesi artık ertelenemez bir gerekliliktir.
Lunaparklarda yaşanan kazalar, eğlence amaçlı kullanılan bu tesislerde güvenlik ve denetim mekanizmalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle çocukların yoğun olarak kullandığı eğlence ekipmanlarında meydana gelen kazalar, kamu otoritelerinin ve ilgili kurumların bu alandaki düzenlemeleri gecikmeksizin ele almasını zorunlu kılmaktadır.
Lunaparklar ve eğlence tesisleri, özellikle çocukların ve ailelerin yoğun olarak kullandığı kamusal alanlar arasında yer almakta; bu nedenle söz konusu tesislerde güvenliğin en üst düzeyde sağlanması büyük önem taşımaktadır. Ancak gerekli teknik denetimlerin yapılmadığı, bakım süreçlerinin yeterince takip edilmediği veya standartların açık biçimde tanımlanmadığı durumlarda eğlence alanları ciddi riskler barındırabilmektedir. Can güvenliğini doğrudan ilgilendiren bu tesislerde yaşanabilecek ihmallerin bedeli ise ne yazık ki çok ağır olabilmektedir.
Mevzuatta lunaparklar, oyun ve eğlence alanları, sıhhi müesseseler içerisinde umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapsamında değerlendirilmekte ve ruhsatlandırma işlemleri ilgili belediyeler tarafından yürütülmektedir. Ancak lunaparklarda kullanılan eğlence makinaları; hareketli mekanik sistemler, taşıyıcı yapılar, elektrik ve kontrol sistemleri ile dinamik yükler altında çalışan yüksek riskli bileşenlerden oluşmasına rağmen, bunların güvenli bir biçimde kullanımına dair yönetmelik düzeyinde bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bugün çocuklarımızın ve vatandaşlarımızın güvenliği büyük ölçüde işletmelerin kendi inisiyatifine bırakılmış durumdadır. Oysa mühendislik uygulamalarında güvenlik, kaza meydana geldikten sonra değil; risklerin önceden belirlenmesi, değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınmasıyla sağlanır. Bu nedenle lunapark ve eğlence tesislerinde kullanılan eğlence makinalarının; tasarım, imalat, montaj, işletme, bakım ve periyodik kontrol süreçlerinin tamamında mühendislik disiplinleri çerçevesinde uluslararası standartlara dayalı sistematik bir teknik denetim yapısının oluşturulması gerekmektedir.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi olarak, lunapark ve eğlence tesislerinde güvenliğin sağlanabilmesi için aşağıdaki düzenlemelerin hayata geçirilmesini gerekli görüyoruz:
1. Lunaparklarda kullanılmak üzere üretilen oyuncakların üretimine ilişkin ve lunaparkların kurulum ve işletimine ilişkin yönetmelikler ilgili akademik meslek odalarının da katılımıyla bir an önce yayımlanmalıdır.
2. Üretimlerin zorunlu standartlara uygun, projelere dayalı ve mühendisler denetiminde, vasıflı teknik elemanlar tarafından gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
3. Lunaparkların kurulumu ve işletilmesi sırasında yapılacak kontrol, test ve bakımların süreleri tanımlanmalı, kontrol, test ve bakımların mühendislerin sorumluluğunda yapılması sağlanmalıdır.
4.Bu tür tesislerin işletilmesinde çalışanların her türlü eğitimi almış, vasıflı olması sağlanmalıdır.
5. Bu tür tesisler ruhsat aşamasında ve en az yılda bir kez olmak üzere ilgili Meslek Odaları tarafından periyodik kontrole tâbi tutulmalıdır. Kamu güvenliğinin sağlanabilmesi için lunapark ve eğlence tesislerinde kullanılan ekipmanların yaşam döngüsü boyunca risk temelli bir yaklaşımla değerlendirilmesi, etkin teknik denetim mekanizmalarının oluşturulması ve standartlara uygunluğun bağımsız şekilde doğrulanması gerekmektedir.
Çocuklarımızın ve tüm yurttaşlarımızın can güvenliğini ilgilendiren bu konuda gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve etkin denetim sistemlerinin kurulması artık ertelenemez bir ihtiyaçtır.
Can güvenliği söz konusu olduğunda denetim bir tercih değil, kamusal bir sorumluluktur.
