DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, zeytinliklerin termik santral yanına alınmasına ilişkin TBMM’ye 3 ayrı bakanlığın cevaplaması istemiyle soru önergesi verdi. DEM Partili Akın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum olmak üzere 3 bakana sorular yöneltti.
BAKAN İBRAHİM YUMAKLI’YA SORULAR
DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın; Muğla ili, Milas ilçesi sınırları içerisinde yer alan toplam 120 parselde bulunan 5.093 adet zeytin ağacının, yapılan idari işlemler ve uzman heyet raporları doğrultusunda YK Enerji şirketine ait linyit işletme sahalarının genişletilmesi amacıyla Bağdamlar Mahallesi’ndeki parsellere taşınmasının planlandığına ve taşındığına ilişkin verdiği soru önergesinde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya şu soruları yöneltti:
· Taşınmasına izin verilen 5.093 adet zeytin ağacının bulunduğu alanların toplam büyüklüğü nedir ve bu alanların ne kadarı zeytinlik arazi statüsündedir?
· Söz konusu zeytin ağaçlarının taşınmasına izin verilmesine dayanak oluşturan bilimsel raporlar hangi kurumlar tarafından hazırlanmıştır ve bu raporların kamuoyuyla paylaşılmama gerekçesi nedir?
· Taşınacak zeytin ağaçlarının yeni dikileceği alanların, zeytin yetiştiriciliği açısından uygunluğunu gösteren toprak, mikroklima ve su rejimi analizleri yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
· 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde öngörülen 3 kilometrelik mesafe kuralı dikkate alındığında, zeytin ağaçlarının 300–850 metre mesafedeki bir alana taşınmasının mevzuata uygunluğu nasıl değerlendirilmiş midir?
· 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde öngörülen 3 kilometrelik mesafe kuralı dikkate alındığında, zeytin ağaçlarının 300–850 metre mesafedeki bir alana taşınması için kurumlardan 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince görüş alınmış mıdır?
· 3573 Sayılı Kanun’un 20. maddesinde yer alan “3 kilometre mesafe” kuralı, tesisin zeytinliğe gelmesi durumunda korunurken; zeytinliğin tesise (termik santral) götürülmesi durumunda neden yok sayılmaktadır?
· Zeytin ağaçlarının taşınması sonrası verim kaybı, kuruma oranı ve ekonomik zarar öngörüsüne ilişkin Bakanlıkça hazırlanmış bir etki analizi var mıdır?
· Zeytinlik alanların madencilik ve enerji projeleri karşısında korunmasına yönelik Bakanlığın güncel politika ve denetim mekanizmaları nelerdir?
· Bu işlemle birlikte zeytinlik alan haline gelen parsellerin statülerinde bir değişiklik yapılmış mıdır?
BAKAN BAYRAKTAR’A SORULAR
DEM Partili Akın, aynı konu kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a şunları sordu:
· Enerji güvenliği gerekçesiyle zeytinliklerin taşınmasına izin verilirken, bu ağaçların termik santralin emisyon etki alanına (3 km’den çok daha yakın bir mesafeye) taşınması Bakanlığınızın “sürdürülebilir madencilik” ilkeleriyle örtüşmekte midir?
· Yeniköy Termik Santrali’ne 300 metre mesafedeki bir alanda dikilecek olan zeytin ağaçlarının, santralden çıkan küle, toza ve kükürt dioksit oranlarına dayanabileceğine dair Bakanlığınız elinde bağımsız bir teknik rapor mevcut mudur?
· Zeytinliklerin santral yakınındaki alanlara taşınmasının, santral faaliyetleriyle uyumlu olduğuna dair Bakanlıkça hazırlanmış bir değerlendirme raporu var mıdır?
· Maden Kanunu’nun 46. maddesi kapsamında, ruhsat sahibi şirketin zeytinleri taşıyacağı alanın “zeytinciliğe uygunluğu” denetlenirken, sadece toprak yapısına mı bakılmıştır? Hava kalitesi ve santral yakınlığı neden bir engel olarak görülmemiştir?
· Aralık 2025 tarihli Bakanlık yazınızda onaylanan projede 151 adet zeytin ağacı olduğu belirtilmişti. Bugün 5.093 ağacın taşınması gündemdedir. Bu sayısal artışın sebebi nedir? Proje kapsamı mı genişletilmiştir yoksa yeni parseller mi dahil edilmiştir?
· 7554 sayılı Kanun’un 19. maddesi kapsamında, söz konusu termik santraller için bugüne kadar bir “Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi” düzenlenmiş midir? Eğer düzenlenmediyse, zeytinliklerin taşınması işlemi hangi hukuki statüyle meşrulaştırılmaktadır?
· Bakanlık, enerji projeleri ile tarım alanları arasındaki çatışmaları azaltmak için hangi planlama ve denetim mekanizmalarını uygulamaktadır?
· 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde öngörülen 3 kilometrelik mesafe kuralı dikkate alındığında, zeytin ağaçlarının 300–850 metre mesafedeki bir alana taşınması için kurumlardan 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince görüş alınmış mıdır?
BAKAN MURAT KURUM’A SORULAR
Akın’ın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yanıtlaması istemiyle yönelttiği sorular ise şöyle:
- Yeniköy Termik Santrali’nin çevresel etkilerine ilişkin son 5 yılda yapılan denetim sayısı ve tespit edilen ihlaller nelerdir?
- Santral çevresindeki hava kalitesi ölçüm sonuçları ölçülmekte midir? Ölçülmekteyse son 5 yıl için nedir?
- Zeytinliklerin taşınacağı alanlarda toprak ve hava kalitesine ilişkin güncel ölçümler yapılmış mıdır?
- Bu işlem kapsamında biyolojik çeşitlilik kaybına ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?
- Bakanlık, benzer projelerde çevresel etkilerin azaltılması için hangi tedbirleri uygulamaktadır?
- 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde öngörülen 3 kilometrelik mesafe kuralı dikkate alındığında, zeytin ağaçlarının 300–850 metre mesafedeki bir alana taşınması için kurumlardan 3573 sayılı Kanun’un 20’nci maddesi gereğince görüş alınmış mıdır?
