Meta, Instagram’daki doğrudan mesajlaşma sisteminde önemli bir değişikliğe giderek uçtan uca şifreleme (E2EE) özelliğini küresel çapta kaldırdı. Bu adımla birlikte şirketin, kullanıcıların DM üzerinden gönderdiği mesaj, fotoğraf ve videolara teknik olarak erişebilmesinin önü açıldı. Karar, çocuk istismarı ve yasa dışı içeriklerin tespiti açısından destek bulurken, gizlilik savunucuları tarafından “dijital mahremiyet adına büyük bir geri adım” şeklinde yorumlandı.
META ARTIK MESAJ İÇERİKLERİNE ERİŞEBİLECEK
Yeni düzenlemeyle Instagram DM’leri yalnızca standart şifreleme ile korunacak. Bu da gerektiğinde Meta’nın mesaj içeriklerine -fotoğraf, video ve ses dosyaları dahil- erişebilmesine imkân tanıyacak.
Şirket, 2019’da tüm mesajlaşma servislerini uçtan uca şifrelemeye geçirme hedefini duyurmuş, o dönem “Gelecek özeldir” ifadesi öne çıkmıştı. Facebook Messenger’da 2023’te kısmen hayata geçirilen sistem, Instagram’da ise isteğe bağlı olarak sunuluyordu. Ancak uzun süren çalışmaların ardından platform bu geniş kapsamlı geçişten vazgeçti.
Meta, bu değişikliği büyük bir duyuruyla değil, mart ayında güncellenen kullanım koşullarıyla açıkladı. Yapılan bilgilendirmede “Instagram’da uçtan uca şifrelenmiş mesajlaşma 8 Mayıs 2026’dan itibaren desteklenmeyecektir” denildi.
Şirket ayrıca kullanıcıların mevcut mesaj ve medya dosyalarını kaybetmemeleri için indirme seçeneği sunacağını belirtti.
ÇOCUK KORUMA KURULUŞLARI KARARI DESTEKLEDİ
Bazı çocuk hakları kuruluşları kararı olumlu karşıladı. BBC’ye konuşan İngiltere merkezli NSPCC’den Rani Govender, uçtan uca şifrelemenin çocuk istismarı ve çevrim içi taciz vakalarının tespitini zorlaştırdığını belirterek değişikliği desteklediklerini ifade etti.
Meta ise kararın gerekçesi olarak kullanıcıların bu özelliği yeterince benimsememesini gösterdi. Ancak uzmanlar, isteğe bağlı gizlilik araçlarının genellikle düşük kullanım oranına sahip olduğunu, çünkü kullanıcıların ayrıca ayar değiştirmesi gerektiğini vurguluyor.
GİZLİLİK SAVUNUCULARI İSE ENDİŞELİ
Dijital hak savunucuları kararı sert şekilde eleştiriyor. İngiltere merkezli Big Brother Watch’tan Maya Thomas, uçtan uca şifrelemenin özellikle çocukların çevrim içi güvenliği açısından önemli olduğunu ve Meta’nın bu kararla “hükümet baskısına boyun eğmiş olabileceğini” dile getirdi.
Siber güvenlik uzmanı Victoria Baines ise konunun sadece güvenlik boyutuyla açıklanamayacağını, sosyal medya şirketlerinin kullanıcı mesajlarını hem yapay zekâ eğitiminde hem de reklam hedeflemede daha değerli bir veri kaynağı olarak gördüğünü ifade ediyor.
Meta daha önce Instagram DM içeriklerinin yapay zekâ eğitimi için kullanılmadığını söylemişti. Ancak şirketin geçtiğimiz ay çalışanlarına gönderdiği bir bilgilendirmede, iş cihazlarındaki kullanım ve tıklama verilerinin AI eğitiminde değerlendirilebileceği belirtilmişti.
SOSYAL MEDYA SEKTÖRÜNDE YENİ BİR YÖNELİM Mİ?
Instagram’ın bu kararı, sektörde daha geniş bir eğilimin parçası olarak görülüyor. Günümüzde WhatsApp, Signal, Facebook Messenger, Apple iMessage ve Google Messages gibi birçok platform uçtan uca şifrelemeyi varsayılan olarak sunuyor.
Telegram bu özelliği isteğe bağlı kullanırken, X benzer bir altyapı kullansa da uzmanlar bunun tam anlamıyla sektör standardını karşılamadığını belirtiyor. Snapchat ise bazı mesaj türlerinde uçtan uca şifreleme kullanmaya devam ediyor ve sistemi genişletmeyi planlıyor.
Öte yandan TikTok, DM’ler için uçtan uca şifreleme planlamadığını açıklamıştı. Uzmanlara göre Instagram’ın bu adımı, sosyal medyada gizlilik teknolojilerinin yaygınlaşmasını yavaşlatabilir ve uçtan uca şifrelemenin daha çok bağımsız mesajlaşma uygulamalarında sınırlı kalmasına yol açabileceği ifade edildi.
