Makina Mühendisleri Odası (MMO) İzmir Şubesi’nde paylaşılacak saha araştırması, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) sistemindeki öğrencilerin çalışma ve yaşam koşullarına dair çarpıcı veriler ortaya koydu.
Diyalektik Araştırmalar Enstitüsü tarafından hazırlanan “MESEM Öğrencileri Çalışma Yaşamı ve Eğitim Anketi Sonuç Raporu & Saha Çalışmasından Aktarımlar” başlıklı çalışmada, yüzlerce öğrencinin anket yanıtları ve birebir saha görüşmeleri kamuoyuyla paylaşıldı.
HAFTADA 6 GÜN, GÜNDE 12 SAATE VARAN ÇALIŞMA
Araştırmada yer alan verilere göre öğrencilerin büyük bölümü MESEM’e meslek öğrenmek, gelir elde etmek ve okuldan kopmamak amacıyla katılıyor. Ancak saha sonuçları, öğrencilerin önemli kısmının ağır çalışma koşulları altında bulunduğunu ortaya koydu.
Öğrenciler çoğunlukla haftada 5-6 gün çalıştıklarını belirtirken, günlük çalışma sürelerinin birçok iş yerinde 10-12 saate kadar çıktığı ifade edildi. Fazla mesai ücreti alamadığını söyleyen öğrencilerin yanı sıra izin kullanamadığını ve gün içerisinde yeterince dinlenemediğini aktaran çok sayıda katılımcı da araştırmada yer aldı.
“İŞ DIŞINDA YAŞAMIYORUZ”
Sunumun en dikkat çeken bölümlerinden biri ise öğrenci ifadeleri oldu. Görüşmelerde öğrencilerin önemli kısmı çalışma hayatını “çok yorucu” ve “yıpratıcı” olarak tanımladı.
Bazı öğrenciler kendilerini “yeni köle” gibi hissettiklerini söylerken, çok sayıda öğrenci “iş dışında yaşamıyoruz” ifadelerini kullandı. Araştırmada öğrencilerin sosyal yaşamlarının ciddi biçimde etkilendiği, çoğunun eve yalnızca uyumak için gittiğini anlattığı aktarıldı.
HAKARET, BASKI VE AĞIR İŞ YÜKÜ ANLATILDI
Saha görüşmelerinde öğrenciler yalnızca uzun çalışma saatlerini değil, iş yerlerindeki baskı ortamını da anlattı. Sunumda yer alan aktarımlarda hakaret, aşağılanma, angarya işler ve fiziksel şiddet iddiaları dikkat çekti.
Özellikle metal-sanayi, otomotiv ve inşaat alanlarında çalışan öğrencilerin çalışma ortamlarını “tehlikeli” ya da “çok tehlikeli” olarak değerlendirdiği belirtildi.
“UCUZ İŞ GÜCÜ YARATILIYOR” ELEŞTİRİSİ
Raporda MESEM sistemine yönelik eleştirel değerlendirmeler de yer aldı. Çalışmada sistemin çocuk işçiliğini artırdığı, öğrencileri ağır çalışma koşullarına ittiği ve eğitimden çok ucuz iş gücü üretimine dönüştüğü yönündeki görüşler öne çıktı.
Araştırmaya katılan öğrencilerin talepleri arasında ise ücretlerin artırılması, öğrenci haklarının güçlendirilmesi, iş yerlerindeki denetimlerin sıklaştırılması ve çalışma saatlerinin azaltılması yer aldı.
MMO İZMİR’DE PANEL DÜZENLENECEK
Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesi tarafından düzenlenecek “MESEM: Çocuk İşçiliğinin Sosyal Kültürel ve Ekonomik Dönüşümü” başlıklı etkinlik, 21 Mayıs 2026 tarihinde MMO Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi Ege Salonu’nda gerçekleştirilecek.
Etkinlikte Bedri Tekin, Emirali Karadoğan ve Mustafa Güven konuşmacı olarak yer alacak. Programın moderatörlüğünü ise Esra Uzel Başkan yapacak.
