Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Bankamız Kanunu'nun 42. Maddesi Uyarınca Hükümete Gönderilen Açık Mektup" başlıklı yayımladığı açıklamasında enflasyon hedefindeki sapmanın sebeplerini açıkladı.
Açık mektup, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e hitaben yazıldı.
Merkez Bankası’nın analizine göre, 2024 Haziran ayında başlayan fiyat artış hızını düşürme süreci (dezenflasyon) 2025’te de sürdü ancak hedeflere yaklaşılamadı.
Mektupta bahsi geçen ‘başarısızlık’ nedenleri ise şöyle sıralandı:
GIDA VE DOĞAL AFETLER: Kuraklık ve don olayları nedeniyle bitkisel üretim düştü. Özellikle yılın üçüncü çeyreğindeki bu düşüş, mutfak masraflarını ve gıda enflasyonunu yukarı itti.
HİZMET SEKTÖRÜNDE KATILIK: Kira ve eğitim gibi kalemlerde geçmiş enflasyona göre fiyat belirleme alışkanlığı kırılamadı. Geçmişteki tavan fiyat uygulamalarının ardından gelen "telafi zamları" yıllık oranları şişirdi.
KAMU ZAMLARI: Tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu gibi yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamalar enflasyonu diri tuttu.
BEKLENTİLER DÜZELMEDİ: Tüketicilerin ve piyasanın enflasyonun düşeceğine dair inancının (beklentilerin) hedeflerin üzerinde kalması süreci yavaşlattı.
FAİZ TRAFİĞİ
TCMB, 2025 yılı boyunca faiz koridorunda sert manevralar yaptı. Mektupta yer alan verilere göre faiz trafiği şöyle ifade edildi:
OCAK - MART: Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı 500 baz puan indirilerek %42,5 seviyesine çekildi.
NİSAN: Piyasadaki riskler üzerine faiz artışına gidildi. Politika faizi %46’ya, gecelik borç verme faizi ise %49’a yükseltildi.
YIL SONU VE 2026: Haziran sonrası başlayan 800 baz puanlık indirim serisiyle faiz Aralık 2025'te %38’e, Ocak 2026’da ise %37 seviyesine kadar düşürüldü.
42 MADDE NEDİR?
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, enflasyon hedefine ulaşılamaması durumunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hedeften sapma nedenlerini ve çözüm önerilerini 'hükümet’e yazılı bildirmek ve halka açıklamak zorunda.
2025 yılı verilerinin belirlenen "belirsizlik aralığının" üzerinde kalmasıyla birlikte beklenen o itiraf mektubu yayımlandı
