Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay, İz Gazete’nin sorularını yanıtladı. Görevde geride bıraktığı 2 yılı anlatan Başkan Kınay, çarpıcı açıklamalarda bulundu.
SGK’nin silkeleme operasyonundan Karabağlar nasıl etkilendi? Bu süreci nasıl yönettiniz?
“Biz göreve geldiğimizde borçlu bir belediye aldığımızı, ekonomik koşulları biliyorduk. Enflasyonun, ekonomik şiddetin artacağını zaten hepimiz biliyoruz. Geldiğimizden bu yana tasarruf Genelgesi ile birlikte yatırımların durdurulması, her şeyin bakanlık iznine bağlanması, sonrasında SGK ile ilgili değerlendirmeler gibi pek çok durumla karşılaştık.
Belediyeler ticari kuruluşlar değil. Yaşanan ekonomik şiddet içerisinde belediyeler; ticari amaç gütmeden kamu yararı kapsamında hizmetini yürütürken, piyasa ve maaş borçları kalmasın diye SGK’ye borçlanmış. Devletin devlete olan borcundan bahsediyoruz. Silkeleme operasyonu ile birlikte birdenbire, CHP’li belediyeler özelinde daha ağır yaptırımlarla yürütülen bir süreçle karşı karşıya kaldık. Karabağlar olarak tabi ki çok etkilendik.
HER KURUŞUN HESABINI YAPTIK
Karabağlar, sosyo-ekonomik yapısı, kentsel yapısı, İller Bankası’ndan gelen pay açısından baktığınızda zaten yoksul bir kent. Dolayısıyla yapılaşması olmayan, gece-kondu çoğunluğu olan, yoksul bir kentten, kentten alacağınız vergi ile yüksek katlı binaların, AVM’lerin, plazaların olduğu bir kentten alacağınız vergi çok farklı olmalı. İzmir’de 30 ilçe belediyesi içerisinde geliri en az olan belediyelerden biriyiz. 500 bin nüfuslu, 58 mahallesi olan, metropolün en atıl kalmış bölgesi Karabağlar… Kentsel dönüşümden altyapıya pek çok ihtiyacı var. Belediye olarak hem yatırımları yapmak zorundayız, geçmişten kalan eksiklikleri gidermek zorundayız hem de rutin işleyişi yürütmek zorundayız.
Bu kesintiler bizi diğer belediyelerden de daha fazla etkiledi. Biz bunu çözmeye çalışırken 22 aylık süreç içerisinde hiçbir taşınmazımızı satmadık. Birçok belediye borçlardan kaynaklı taşınmazlarını SGK’ye devretmek zorunda kaldı. Bizim de tekliflerimiz oldu ama ya dönüş almadık ya inceleme aşamasında kaldı. Nihayetinde tamamen kendi bütçemizle, kesintilerle birlikte, ilave bir destek almadan 22 aydır bu süreci götürmeye çalışıyoruz. Bu süreç boyunca ciddi tasarruflar yaptık. Bizden toplam 500 milyonun üzerinde bir kesinti oldu. Zaten kısıtlı olan bir bütçeyle hizmet yürütmemiz, maaş ödememiz gerekiyor. Dolayısıyla çok sıkılarak yorularak her kuruşun hesabını yaparak bu noktaya geldik.”
CANI YANAN VATANDAŞ OLUYOR
Merkezi iktidar SGK ve vergi borçları konusunda belediyelere kolaylık sağlasaydı Karabağlar ne kazanırdı? Bu yaklaşımla Karabağlar ne kaybetti?
“Bu kesilen tutarın tamamı SGK borcu değil, bunun içinde çok ciddi bir faiz yükü var. Her kuruluş vergi borcuna ödemek zorunda, buna karşı değiliz. Ancak bizler kamu kuruluşuyuz. Faiz oranları çok yüksek. Borçtan daha fazla miktarda faiz ödüyoruz. Krediler çekiyoruz, ödediğimiz kredi miktarıyla ilgili bir örnek vereyim; 1 yıl içinde 300 milyon kredi ödemesi yapmışız, faizi bir 300 milyon daha var. Kamu yararına hizmet eden, ticari kazanç sağlamayan bir kuruluş olduğumuz için; borçların yapılandırılması, faizlerin silinmesi ya da makul bir hale getirilmesi gibi kolaylıklar yapılabilir. Bunları bekliyoruz ama bunların hiçbiri olmadığı için faizlerle birlikte, her ay devam eden ve bitmeyen bir SGK borcu oluyor. Kesintiler arttıkça, gider arttıkça, enflasyon yükseldikçe, faiz oranları arttıkça, gelir artmadığı için açık büyümeye başlıyor. Burada vatandaş cezalandırılmış oluyor.
Biz bu 2 yılda çok daha fazla asfalt çalışması yapabilirdik, yeni personel alabilirdik, diğer yatırımlar ile ilgili süreçler yürütebilirdik. Burada cezalandırılan CHP’li belediyeler değil vatandaş oluyor. Bir de bir algı yönetimi söz konusu; ‘borcunuz var, niye ödemiyorsunuz’ diye. SGK’daki borç yüküne baktığınızda belediyelerin payı yüzde 10 bile değil. Dolayısıyla geri kalan yüzde 90’nın içerisinde çok büyük ticari kazanç sağlayan şirketlere de aynı uygulama yapılsın. Devlet tabi ki vergisini toplasın, o vergiyle kamuya hizmet yapsın ama adaleti herkese uygulamazsanız olmaz. Burada canı yanan hep vatandaş oluyor.”
AYAKTA KALMA DÖNEMİ
Başkanlığınızdaki Karabağlar’ın 2 yılı nasıl geçti? Planladığınız ancak ekonomik ve siyasi baskılardan kaynaklı hayata geçiremediğiniz/ ertelediğiniz projeler oldu mu?
Proje lansmanımızda da söylemiştim; çok büyük projeler, çok büyük hayaller, yalan sözler söylemeyeceğim demiştim. Ülkemizin yaşadığı ekonomik süreç içerisinde bizim bu dönemimiz ayakta kalma dönemi… Herkes için aynısı geçerli. Hiçbirimiz ülkenin yaşadığı gerçeklerden bağımsız değiliz. Ayakta kalmaya ve daha iyisini yapmak için umudumuzu büyüterek bir yol yürümeye çalışıyoruz. Ekonomik süreçler hepimizi çok ciddi vurdu ve bu, yatırımlara yansıyor.
Karabağlar, yatırım ihtiyacı çok olan bir yer. Karabağlar’da kentsel dönüşümün gerçekleşmesi gerekiyor. Kentsel dönüşüm gerçekleşmediği için yıllardır bunun yarattığı sosyal bir çöküntü ve sosyal ihtiyaçlar var. İşsizlik ve yoksulluğun giderek arttığı bu dönemde sosyal yardım ihtiyacı giderek artıyor. Dolayısıyla bütün bunlara baktığımızda Karabağlar’da yapılması gereken çok iş var. Ekonomik olarak beklediğimizden de kötü bir tabloyla karşılaştık ancak inancımızdan ve çalışmamızdan vazgeçmedik. Çok sıkı bir mali disiplinle çalışıyoruz.
HIZIMIZ YAVAŞLADI AMA YOLUMUZ DEĞİŞMİYOR
Mazeret üretmeden, elimizdeki imkanları bilerek bu koşullarda nasıl daha iyisini yaparız anlayışıyla çalıştık. Daha çok şey yapmak istiyorduk. Örneğin göreve başladığımızda 1 kreşimiz vardı, şu anda 3 oldu, 2 tane de yakın zamanda açacağız. Hedefimiz 10’du. Aslında sadece hedefimizi uygulama zamanı uzadı. Bu koşullara rağmen önceliğimizi maaşlar yaptık, örnek toplu sözleşmeler imzaladık.
Zaman zaman tökezleme yaşasak da tüm arkadaşlarımızın emeğinin karşılığını vermeye çalışan bir belediyeyiz. Hizmetlerini kamulaştıran, dışarıya bağımlı olmayan ve kendi kendine yeten bir belediye olma anlayışıyla ilerliyoruz. Evet hızımız yavaşladı ama yolumuz değişmiyor. Çok daha iyisini yapabilecek bir potansiyelimiz var, güçlü bir ekibimiz var. Karabağlar’ı değiştirme noktasında adımlar atıyoruz.
KARABAĞLAR’DA 2 YILDA NELER YAPILDI?
Kentsel dönüşüm, asfalt, temizlik, doğalgaz gibi başlıca taleplere yoğunlaştık. 56 mahallede, 451 sokak için doğalgaz kazı ruhsatı düzenledik. 300 sokakta çalışmalar başlatıldı, 220 sokakta çalışmalar tamamlandı, 80 sokakta altyapı ve üst kaplama çalışmaları sürüyor.
Kendi asfalt plentimizle yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında 30 bin tonun üzerinde asfalt dökümü gerçekleştirdik. 50’den fazla mahallede, 200’ü aşkın sokakta asfalt ve yama çalışmalarını tamamladık.
Araç kiralama yöntemine son vererek 51 yeni hizmet aracını bünyemize kattık ve ciddi bir mali yükten kurtulduk. Onların borcunu ödedik.
Mobilya, bahçe ve inşaat atıkları için yeni bir takvim sistemi oluşturduk. Temizlik seferberliği kapsamında 58 mahallede dip köşe temizlik çalışmaları yürütüyoruz.
Kentsel dönüşüm ofisimizi açtık. Osman Aksüner Mahallesi 1. Etap’ta kentsel dönüşüm sürecini fiilen başlattık.
Bu süreçte personel alımı gerçekleştiremedik ama yıllarca taşeron sistemle çalışan öğretmenlerimiz ve spor antrenörlerimiz vardı, onları kadromuza kattık.
TÜRKİYE’DE BİR İLKE İMZA ATTIK
Türkiye’de bir ilke imza atarak “Kadın ve Yeşil İstasyon” projemizi hayata geçirdik. Uzun yıllar özel firmalara kiralanan KARBEL şirketimize ait Üçyol’daki akaryakıt istasyonunu yenileyerek belediyemiz bünyesinde hizmete açtık. Kendi enerjisini kendi üreten bir istasyon. Biz de kendi yakıtımızı kendi istasyonumuzdan alıyoruz. Hem kamulaştırma yaptığımız hem gider ekonomisinde ciddi bir tasarruf yarattığımız hem istihdam sağladığımız hem de sürdürülebilirlik açısından örnek bir çalışma oldu.
Kadın emeği pazarlarını büyüttük. Bu konuda daha büyük çalışmalara da başladık.
Halk Ekmek, Sosyal Market, Askıda Ekmek uygulamalarıyla dar gelirli vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarına doğrudan destek sağladık. Kız yurdumuzun kapasitesini artırdık.
Gelir azaldıkça, sosyal desteği artırdıkça borçların açıklaması da ortaya çıkıyor.
Yıllarca yurdumuza ve personelimize verdiğimiz bir yemek hizmeti vardı, dışarıdan hizmet satın alma yoluyla yapıyorduk, kendimiz yapmaya başladık. Bu anlamda bir tasarruf sağladık.
Bir yandan gelirlerimizi artırmaya çalışıyoruz, iş birliklerini büyütme konusunda çalışmalar yapıyoruz.
İŞ BİRLİKLERİNE ÇOK ÖNEM VERİYORUZ
İzmir’in merkezi olan İzmir’in geçmişi olan bir kentin yeterince tanınması söz konusu… Karabağlar, kara bahtlı diye adlandırılıyor. Karabağlar dediğinizde, ‘Taşra ilçesi mi’ diye soranlar var. Karabağlar, adını kara üzüm bağlarının bereketinden alır. Kentin marka değerinin, kültürünün ortaya çıkması noktasında yurtiçi-yurtdışı olmak üzere ortak çalışmalar, üyelikler, iş birlikleri çok önemli.
Geldiğimizden bu yana AB projeleri, İZKA projeleri gibi projeler konusunda çalışmalar yaptık, o desteklerle küçük küçük pek çok proje hayata geçirdik. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nde Türkiye Ulusal Heyeti Üyesi olarak ülkemizi, kentimizi temsil ettik.
Karabağlar Kent Tiyatrosu’nu kurduk. Tiyatroların kapatıldığı sahne bulamadığı, sanatın en çok sorun yaşadığı dönemde kendi imkanlarımız çerçevesinde bunu yaptık. Sokak şenliklerimizi yaptık.
Karabağlar’da en büyük sorun işsizlik… Mayıs 2024’te İstihdam Ofisi’mizi hayata geçirdik. Şu ana kadar 1734 kişinin iş bulmasını sağladık, bunun 900 küsuru kadın, 35’i engelli…
BİR EKMEĞİ BÖLÜŞÜYORUZ
22 aylık süreçte dışarıdan çok az hizmet satın aldık. Biz Karabağlar’da kamulaştıran, kendine yeten, mütevazi imkanlarla hayata dokunan ama herkese yetişmeye çalışan bir anlayışla görev yapıyoruz. Çok büyük çalışmalarla belli kitlelere değil, daha küçük bütçelerle daha çok çalışmayla daha mütevazi imkanlarla 58 mahalleye dokunmaya çalışan bir belediyecilik yürütüyoruz.
Şu an 1580 civarında personelimiz var. Bu kadar büyük bir alanda bu kadar az sayıda personel ile bu çalışmaları yapmak çok zordur ancak tüm arkadaşlarımızın çok özverili… Her birimiz en ufak bir kuruşun hesabını vererek, emeğimizi ortaya koyarak bir ekmeği bölüşüyoruz.
HACI YATMAZ GİBİ SALLANIYORUZ AMA…
O kadar çok anlatacak iş var ki… Özetle; ihtiyaç çok fazla biz bu kadarını yapabildik. Ne yaptıysak kendi imkanlarımızla yapmaya çalıştık. Çok daha fazlasını yapabilecek potansiyelimiz var. Ama bu kısıtlılıklar içerisinde vazgeçmeden daha fazlasını yapma iradesine sahibiz. Evet silkeleniyoruz ama silkelenirken de dayanıklı olma noktasındayız. Hacı yatmaz gibi sallanıyoruz ama yıkılmadan hedeflerimize yürümeye çalışıyoruz.
