Bayraklı Kent Konseyi tarafından düzenlenen “Kentsel Dönüşüm Sohbetleri 1” programı, 15 Mayıs Cuma günü Bayraklı Belediyesi Osmangazi Ek Bina Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Gün boyu süren etkinlikte İzmir’in kentsel dönüşümdeki mevcut durumu, deprem gerçeği, hukuki süreçler ve dönüşümün sosyal boyutları ele alındı.
Jeoloji, mimarlık, hukuk ve kent planlama alanlarından isimlerin katıldığı programda, yalnızca sorunların değil çözüm önerilerinin de konuşulması gerektiği vurgulandı.
“ARTIK SORUNLARI DEĞİL ÇÖZÜMLERİ KONUŞMALIYIZ”
Programın açılış konuşmasını Bayraklı Kent Konseyi Başkanı Aytekin Keskin yaptı. Kentsel dönüşümün yalnızca bina yenileme süreci olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Keskin, sürecin sosyal, hukuki ve ekonomik boyutlarına dikkat çekti.
Keskin konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Bugün burada sadece binaları yenilemeyi değil, kentlerimizin geleceğini ve insanımızın yaşam hakkını nasıl güvence altına alacağımızı konuşmak için bir araya geldik. Kentsel dönüşüm, bir binanın yıkılıp yerine yenisinin yapılmasına indirgenemeyecek kadar karmaşık; sosyal, hukuki ve ekonomik boyutları olan bütüncül bir süreçtir. Bu konuda herkes sorunlardan bahsederken artık çözümleri konuşmalı ve harekete geçmeliyiz.”
“KİMSE GERİDE KALMAMALI”
Keskin, dönüşüm süreçlerinde en büyük risklerden birinin mülksüzleşme ve yerinden edilme olduğunu ifade ederek “Sosyal Kiralık Konut” modelinin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Mevcut sistemin yalnızca mülk sahiplerine odaklandığını belirten Keskin, kiracıların ve düşük gelirli yurttaşların süreçte çoğu zaman göz ardı edildiğini kaydetti.
Keskin, “Kamu eliyle üretilen, kar amacı gütmeyen sosyal kiralık konut stokları oluşturulmalı. Bu konuda kiralık sosyal konut fonu kurulmalı. Dönüşüm nedeniyle evinden olan vatandaşlara geçici değil, kalıcı ve ödenebilir barınma alternatifleri sunulmalı” dedi.
ULUSLARARASI FİNANSMAN VURGUSU
Türkiye’nin deprem gerçeği karşısında yalnızca iç kaynaklarla hareket edemeyeceğini söyleyen Keskin, düşük faizli uluslararası finansman modellerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Keskin, “Yeşil enerji ve iklim dostu yapılaşma kriterlerine uygun projeler geliştirilerek Dünya Bankası, Avrupa Yatırım Bankası ve çeşitli uluslararası kuruluşlardan uzun vadeli finansman sağlanmalı. Bu kaynaklar bireysel değil, denetlenebilir kentsel dönüşüm fonları üzerinden yönetilmeli” diye konuştu.
“VATANDAŞ MAĞDUR EDİLMEMELİ”
Kentsel dönüşüm projelerinde yaşanan mağduriyetlere de değinen Keskin, vatandaş ile müteahhit arasında imzalanan sözleşmelerde ciddi yasal boşluklar bulunduğunu ifade etti.
Keskin, teslim süreleri, malzeme kalitesi ve teminatlara ilişkin maddelerin çoğu zaman belirsiz bırakıldığını belirterek şunları söyledi:
“Tip sözleşme modeline geçilmeli. Kamu otoritesinin onay mekanizması zorunlu hale getirilmeli. Gecikme ve eksik imalat durumlarında caydırıcı yaptırımlar ve sigorta sistemleri yasal güvence altına alınmalı.”
“MÜTEAHHİTLİK AĞIR SORUMLULUK GEREKTİREN BİR ALAN”
Konuşmasında müteahhitlik sistemine ilişkin eleştiriler de yönelten Keskin, sektörün daha sıkı denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
İnsan hayatının doğrudan ilgili olduğu bir alanda yalnızca sermaye odaklı yaklaşımın kabul edilemeyeceğini belirten Keskin, “Müteahhitlik sadece ticaret değil, ağır sorumluluk gerektiren bir meslek alanıdır. Belirli akademik yeterlilikleri olmayan kişi ve kurumların bu alanda faaliyet göstermesi zorlaştırılmalı. Müteahhitler mali güçleri, teknik ekipleri ve geçmiş performanslarına göre ciddi bir sınıflandırmaya tabi tutulmalı” ifadelerini kullandı.
UZMAN İSİMLER FARKLI BOYUTLARI ELE ALDI
Program kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda jeolojik risklerden hukuki süreçlere kadar birçok başlık değerlendirildi.
Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Koray Çetin Önalan, Bayraklı’nın jeolojik yapısı ve risklerini anlatırken, yüksek mimar Kübra Bulca Türkiye’de kentsel dönüşümün gelişimini İzmir ve Bayraklı özelinde değerlendirdi.
Etkinlikte ayrıca kentsel dönüşüm davaları, arabuluculuk süreçleri ve yurttaşların hukuki hakları da uzman isimler tarafından ele alındı. Program soru-cevap bölümüyle sona erdi.
