Bugün bir fotoğrafı ve mesajı saniyeler içinde dünyanın başka bir ucuna göndermek mümkün. Ancak iletişimin bu kadar hızlı olmadığı yıllarda, şehirlerin görüntülerini taşıyan kartpostallar önemli bir iletişim aracıydı. İzmir’i anlatan eski kartpostallar da bunlardan en önemlisiydi.
Eski kartpostallarda İzmir’in kıyıları, meydanları, sokakları ve önemli yapıları görülüyor. Kartların arka yüzlerinde ise dönemin insanlarının birbirlerine gönderdiği kısa mesajlar bulunuyor.
İZMİR KARTPOSTALLARININ TARİHİ 1800’LÜ YILLARA UZANIYOR
Kartpostalların Osmanlı coğrafyasında yaygınlaşması 19. yüzyılın sonlarına denk geliyor. İzmir’e ait ilk kartpostalların ise 1896 yılında Münih’te editör Ottmar Zieher tarafından “Souvenir de Smyrne” adıyla üretildiği belirtiliyor. 1897 yılında ise İzmir’in farklı görüntülerini aynı kart üzerinde bir araya getiren kartpostallar görülmeye başladı.
Zamanla İzmir’in farklı bölgelerini gösteren çok sayıda kartpostal basıldı. Kordon, Konak, Saat Kulesi, liman, Karşıyaka ve Bornova gibi kentin önemli noktaları kartpostallarda yer aldı.
KORDON’UN, KARŞIYAKA’NIN ESKİ HALİ
Bugün baktığımızda bazı kartpostallardaki İzmir görüntülerinin artık bulunmadığı görülüyor. Yıkılan binalar, değişen kıyılar, yeniden düzenlenen meydanlar ve farklılaşan sokaklar, kartpostalları kentin geçmişine ait önemli görüntülere dönüştürüyor. Kentin merkezindeki yoğun betonlaşma dikkat çekiyor.
Özellikle Kordon ve Karşıyaka gibi İzmir’in simge noktalarının eski fotoğrafları, kentin yıllar içerisinde nasıl değiştiğini gösteriyor.
Bornova’dan kartpostallarda yer alan görüntüler de ilçenin geçmişine dair izler taşıyor. Böylece kartpostallar yalnızca birer hatıra olmaktan çıkıp İzmir’in değişen yüzünü de günümüze taşıyor.
KARTPOSTALLARIN ARKASINDA MESAJLAR VAR
Kartpostalların ön yüzünde İzmir’in görüntüleri bulunurken, arka yüzlerinde dönemin insanlarının birbirlerine yazdığı mesajlar yer alıyor.
Birkaç satırlık bu notlarda kimi zaman selamlar, kimi zaman yolculuk haberleri, kimi zaman da günlük yaşamdan kısa bilgiler bulunuyor.
Bugün basit görünen bu mesajlar, geçmişte insanların nasıl iletişim kurduğuna dair de fikir veriyor. Kartpostalın kime gönderildiği, ne zaman yazıldığı ve üzerinde bulunan el yazısı, kartın hikayesinin bir parçası haline geliyor. Günümüzde o kartpostalları saklayanlar çok şanslı.
BUGÜN KEMERALTI’NDA VE KOLEKSİYONERLERDE
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kartpostallar günlük iletişimdeki yerini kaybetti. Fotoğraf makineleri, telefonlar ve internet, görüntü paylaşımını çok daha kolay hale getirdi.
Ancak eski İzmir kartpostalları tamamen ortadan kalkmış değil. Bugün Kemeraltı’ndaki antikacılarda, bazı sahaflarda ve koleksiyonerlerin arşivlerinde eski İzmir kartpostallarına rastlamak mümkün.
Bazı kartpostallar ailelerden kalan hatıralar olarak saklanırken, bazıları da yıllardır koleksiyon yapan kişiler tarafından korunuyor.
İZMİR’İN GEÇMİŞİNDEN KALAN KÜÇÜK BELGELER
Bugün bir İzmir fotoğrafını çekmek ve paylaşmak birkaç saniye sürüyor. Eski kartpostallar ise bir görüntünün yıllar boyunca saklanmasını sağlıyor.
Kordon’dan Karşıyaka’ya, Konak’tan Bornova’ya uzanan bu kartlar, artık değişmiş olan İzmir görüntülerini bugüne taşıyor.
